Amadeusz (film)

Amadeusz Amadeus
Gatunek	komedia biograficzny, dramat, muzyczny
Data premiery	31 grudnia 1990 6 września 1984
Kraj produkcji	Stany Zjednoczone
Język	angielski
Czas trwania	160 min. 180 min. wersja reżyserska (2002)
Reżyseria	Miloš Forman
Scenariusz	Peter Shaffer
Główne role	Tom Hulce, F. Murray Abraham, Elizabeth Berridge, Simon Callow, Roy Dotrice
Zdjęcia	Miroslav Ondříček
Scenografia	Karel Cerný
Kostiumy	Theodor Pistek, Christian Thuri
Montaż	Michael Chandler, Nena Danevic, Michael Magill
Produkcja	Saul Zaentz
Wytwórnia	The Saul Zaentz Company
Dystrybucja	Orion Pictures
Budżet	18 000 000 USD
Nagrody	8 Oscarów w roku 1984 3 nominacje do Oscara

Amadeusz – amerykański film fabularny z 1984 roku w reż. Miloša Formana. Film oparty jest na sztuce Petera Shaffera pod tym samym tytułem (który był również współautorem scenariusza). Dzieło przedstawia życie i twórczość Wolfganga Amadeusza Mozarta na dworze cesarza Józefa II z perspektywy Antonia Salieriego, nadwornego kompozytora cesarza.

Opis fabuły

Wolfgang Amadeusz Mozart jest wspominany przez śmiertelnego wroga Antonio Salieriego, nadwornego kompozytora Józefa II. W pełni docenia on i wielbi talent Mozarta, który właśnie przybył na dwór. Podziw do muzyki młodzieńca kontrastuje z niechęcią do obscenicznego trybu życia Mozarta i doprowadza go wkrótce do obsesji na punkcie Wolfganga. Salieri obwinia Boga o obdarowanie talentem wulgarnego małego człowieka o sprośnym chichocie. Misterną intrygą postanawia zniszczyć wybrańca Bożego.

Obsada

• F. Murray Abraham – Antonio Salieri
• Tom Hulce – Wolfgang Amadeusz Mozart
• Elizabeth Berridge – Constanze Mozart
• Simon Callow – Emanuel Schikaneder
• Roy Dotrice – Leopold Mozart
• Christine Ebersole – Katerina Cavalieri
• Jeffrey Jones – cesarz Józef II

Początkowo rolę Konstancji Mozart otrzymała Meg Tilly, jednak zaraz po przyjeździe na miejsce zdjęć skręciła nogę i lekarze orzekli, że będzie przez kilka tygodni unieruchomiona. W związku z tym szybko zorganizowano kolejny casting, w wyniku którego rolę powierzono Elizabeth Berridge.

Fakty i mity

Film ten nie jest oparty na faktach. Prawdą jest, że Antonio Salieri lubił muzykę Mozarta, a na łożu śmierci w demencji starczej przyznał się do zabicia kompozytora. Jednak fakty przeczą temu wyznaniu, bowiem w ciele Mozarta nie odkryto śladu trucizny ani ran. Jego śmierć powszechnie przypisuje się częstym wówczas chorobom, np. gruźlicy, zapaleniu opon mózgowych lub chorobie nerek.

W filmie Salieri wciela się w osobę tajemniczego nieznajomego, który zamawia u Mozarta Requiem. Nie jest to jednak zwyczajna wizyta. Ta wizyta wprawia w przerażenie Mozarta i zmusza do stworzenia jednej z najbardziej znanych mszy żałobnych. W rzeczywistości msza była zamówiona przez hrabiego Franza von Walsegg-Stuppacha, który wysłał w tym celu swojego służącego.

Żona Mozarta, Konstancja jest przedstawiona jako głupiutka towarzyszka życia Mozarta, którą jednak bezsprzecznie kochał. Wolfgang kochał swoją żonę, jednak wcześniej jego serce należało do jej siostry.

Wygląd Mozarta pokazany w filmie jest niemal doskonały. Był on niedużym mężczyzną o "nalanej twarzy" (cyt. zeznanie świadka), na pierwszy rzut oka bardzo niepozornym. Niezapomniany śmiech Mozarta ukazany w filmie był podobno jedną z charakterystycznych cech prawdziwego Wolfganga.

Utwory Mozarta wykorzystane w filmie

• Symfonia nr 25 g-moll KV 183
  • Allegro con brio
• Symfonia nr 29 A-dur KV 201
  • Allegro moderato
• Koncert na dwa fortepiany nr 10 Es-dur KV 365
  • Rondo: Tempo di Menuetto
• Uprowadzenie z seraju (KV 384)
  • Martern aller Arten
  • Finał turecki
• Symfonia koncertująca Es-dur KV 364
  • Allegro maestoso
• Koncert fortepianowy nr 20 d-moll KV 466
  • Romanze
• Koncert fortepianowy nr 22 Es-dur KV 482
  • Allegro
• Wesele Figara (KV 492)
  • Ecco la Marcia
  • Ah Tutti Contenti
  • Cinque... dieci... venti... trenta...
• Kontredans (KV 33b)
• Don Giovanni (KV 527)
  • Uwertura
  • La ci darem la mano
  • Scena z Komandorem
• Zaide (KV 344)
  • Ruhe Sanft
• Czarodziejski flet (KV 620)
  • Uwertura
  • Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen
  • Ein Mädchen oder Weibchen
  • Pa-pa-pa-Papagena! Pa-pa-pa-Papageno!
• Serenada nr 13 G-dur (Eine kleine Nachtmusik (KV 525))
• Gran Partita (KV 361)
  • Menuetto - Trio I - Trio II
• Koncert na flet, harfę i orkiestrę (KV 299)
• Kontredans "Non piu andrai" (wariacja na temat marsza Salierego) KV 609
• Requiem d-moll (KV 626)
  • Introitus
  • Dies Irae
  • Rex Tremendae Majestatis
  • Confutatis
  • Lacrimosa
• Wielka Msza c-moll (KV 427)
  • Kyrie
• Koncert fortepianowy nr 20 d-moll KV 466
  • Allegro

Linki zewnętrzne

• Plakat filmu
• Amadeusz w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Amadeusz w bazie stopklatka.pl
• Amadeusz w bazie filmweb.pl
• Opis jakie utwory i w której scenie pojawiają się w filmie (ang.)
• Strona główna filmu w Warner Bros (ang.)

Nagrody
Poprzednik Czułe słówka	Oscar dla Najlepszego filmu 1984	Następca Pożegnanie z Afryką
Poprzednik Czułe słówka	Złoty Glob dla Najlepszego filmy dramatycznego 1985	Następca Pożegnanie z Afryką