Amaltea (księżyc)

Amaltea
Dwa zdjęcia Amaltei, wykonane przez sondę Galileo.
Odkrył	Edward Emerson Barnard
Data odkrycia	9 września 1892
Charakterystyka orbity
Półoś wielka	181 400 km
Mimośród	0,003
Okres obiegu	0,498 d
Prędkość orbitalna	26,57
Nachylenie do płaszczyzny orbity planety	0,389°
Długość węzła wstępującego	112,3°
Argument perycentrum	147,8°
Anomalia średnia	189,8°
Własności fizyczne
Wymiary	250 × 146 × 128 km
Objętość	(2,43 ± 0,22) × 106 km3
Masa	(2,08 ± 0,15) × 1018 kg
Średnia gęstość	0,857 ± 0,099 g/cm3
Przyspieszenie grawitacyjne na powierzchni	~0,020 m/s2
Prędkość ucieczki	58 m/s
Okres obrotu wokół własnej osi	synchroniczny
Albedo	0,090 ± 0,005
Jasność obserwowana (z Ziemi)	14,1 m
Temperatura powierzchni	~120 K

Amaltea (Jowisz V) – największy z wewnętrznych księżyców Jowisza, odkryty przez Edwarda E. Barnarda w 1892 roku. Był pierwszym odkrytym satelitą Jowisza po księżycach galileuszowych. Barnard dostrzegł go za pomocą 91 cm refraktora z Obserwatorium Licka koło San José w Kalifornii.

Nazwa

Nazwa księżyca pochodzi z mitologii greckiej od nimfy Amaltei, która wychowywała Zeusa na mleku kozim. Nazwa ta zaproponowana była przez Camille’a Flammariona – astronoma francuskiego - jednakże przyjęta została dopiero w 1975 roku przez IAU (Międzynarodową Unię Astronomiczną), choć nieoficjalnie dawno już funkcjonowała.

Charakterystyka fizyczna

Jest to księżyc o nieregularnym kształcie, którego powierzchnia pokryta jest licznymi kraterami uderzeniowymi. Średnia gęstość Amaltei jest stosunkowo niska i wynosi 0,86 g/cm³. Sugeruje to, że jest ona zbudowana w znacznym stopniu z lodu wodnego, a jej wnętrze ma porowatą strukturę.

Księżyc jest największym ciałem z grupy Amaltei regularnych księżyców planety. Jego okres obiegu wokół Jowisza równa się jednemu obrotowi wokół własnej osi, przez co zwraca się on zawsze tą samą stroną ku planecie. Jego orbita przebiega wzdłuż zewnętrznej krawędzi pierścienia ażurowego Amaltei.

Na uwagę zasługuje fakt, iż księżyc ten oddaje więcej ciepła niż otrzymuje go od Słońca (podobnie jak Io). Możliwe, że jest to związane z indukowaniem się prądu elektrycznego w wyniku krążenia księżyca w silnym polu magnetycznym Jowisza.

Powierzchnia

Powierzchnia księżyca ma małe albedo, odbija tylko 9% światła słonecznego. Dodatkowo posiada ona intensywnie czerwone zabarwienie, co najprawdopodoniej jest spowodowane osadzaniem się na niej siarki, wyrzucanej przez wulkany na Io. Na powierzchni dostrzec można także jaśniejsze, zabarwione na zielonkawo obszary, ich natura pozostaje jak dotąd nieznana.

Ciekawszymi formacjami na Amaltei są kratery Pan (średnica ok. 100 km, głębokość 8 km) oraz Gaea (średnica 90 km, głębokość nawet 16 km). Dwie góry – Lyctos Facula i Ida Facula wznoszą się na ok. 20 km nad średni poziom powierzchni księżyca.

Z Ziemi Amalteę można zaobserwować jako ciało o jasności 14,1 magnitudo.

Zobacz też

• Chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym
• Księżyce galileuszowe
• Lista naturalnych satelitów Jowisza

Linki zewnętrzne

• Księżyce Układu Słonecznego - Amaltea