Anastasio Somoza Debayle
| Anastasio Somoza Debayle | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 5 grudnia 1925 León |
| Data i miejsce śmierci | 17 września 1980 Asunción |
| Prezydent Nikaragui | |
| Przynależność polityczna | Nacjonalistyczna Partia Liberalna |
| Okres urzędowania | od 1 grudnia 1974 do 17 lutego 1979 |
| Poprzednik | junta wojskowa |
| Następca | Francisco Urcuyo Maliaños |
| Okres urzędowania | od 1 maja 1967 do 1 maja 1972 |
| Poprzednik | Lorenzo Guerrero Gutiérrez |
| Następca | junta wojskowa |
Anastasio Somoza Debayle zwany Tachito (1925–1980) – był skrajnie prawicowym prezydentem i dyktatorem Nikaragui, krewnym dwóch innych dyktatorów tego kraju – synem Anastasio Somozy Garcii i młodszym bratem Luisa Anastasio Somozy Debayle.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
[edytuj] Kariera wojskowa
Ukończył szkołę w Managui, a do 1946 r. kształcił się w Akademii Wojskowej West Point w USA[1]. Powróciwszy do ojczyzny, rozwijał karierę oficera. Początkowo pracował jako generalny inspektor odpowiedzialny aza kształcenie młodych kadr. W 1947 dowodził straży przybocznej ojca-prezydenta. W 1948 oobjął kierownictwo Akademii Wojskowej w Nikaragui. W wieku 24 lat awansował do stopnia szefa sztabu generalnego[2]. W 1956, gdy Rigoberto López Pérez zastrzelił A. Somozę Garcię, Anastasio stał się naczelnym dowódcą Gwardii Narodowej. Na 3 lata przed dojściem do władzy otrzymał najwyższą wojskową rangę – stopień generała dywizji.
[edytuj] Prezydentura
Po śmierci w 1966 tymczasowego prezydenta, R. Schicka, Somoza Debayle kandydował z ramienia Liberalnej Partii Nacjonalistycznej Nikaragui[3]. Po zwycięstwie w wyborach nie zredukował ogromnej korupcji, nepotyzmu i brutalnych represji. Przy gospodarczej pomocy Stanów Zjednoczonych prowadził życie w zbytku, podczas gdy ludności (zwłaszcza wiejskiej) przeważnie brakowało środków do życia[4]. W znacznym stopniu nadzorował nowo powstające stacje telewizyjne. W rękach Somozów znajdowały się zarówno najważniejsze gałęzie przemysłu, jak i sieci wielkich domów handlowych w kraju.
W 1972 miała, zgodnie z konstytucją, upłynąć jego kadencja. Somoza Debayle wyznaczył nowych członków Zgromadzenia Konstytucyjnego. Datę kolejnych wyborów przełożono na rok 1974. Do tego czasu dyktator sprawował nieoficjalną władzę w państwie przy pomocy junty wojskowej. Powrócił na urząd po przyjęciu nowej konstytucji.
[edytuj] Upadek
Złamanie tego aktu prawnego i sytuacja ekonomiczna obywateli spowodowały wzrost popularności opozycji. Największe poparcie zyskiwali sandiniści (FSLN), ruch o orientacji lewicowej, który przeprowadał partyzanckie akcje antyrządowe. Prezydent ogłosił w grudniu 1974 stan wyjątkowy. Prześladowanie opozycjonistów pochłonęło wiele ofiar, przede wszystkim wśród wieśniaków. Po zamordowaniu przez członków Gwardii Narodowej Pedro Joakina Chamorro Cardenala, popularnego polityka i przeciwnika Somozów, zwolennicy FSLN zaatakowali Pałac Narodowy w Managui. Oddziały rządowe w krótkim czasie stłumiło rozruchy, nie powstrzymało to jednak wybuchu powstania narodowego. Stany Zjednoczone wstrzymały pomoc militarno-gospodarczą dla Anastasio Somozy Debayle. W maju 1979 sandiniści ogłosili na terenie całego kraju strajk generalny i zwyciężyli w wojnie domowe, podczas której zginęło ok. 50 000 ludzi (wliczając także masowe mordy dokonane przez członków Gwardii)[5].
Obalony prezydent wyemigromał z pomocą Amerykanów na Miami we Florydzie, a w sierpniu 1979 – do Asunción w Paragwaju. Tam zginął z rąk nieznanych sprawców. Prawdopodobnie stali za tym członkowie Partii Argentyńskich Pracowników Rewolucyjnych[6]. Jego majątek (ok. pół miliarda dolarów) został przez nowy rząd upaństwiowiony[7].
[edytuj] Ciekawostki
Był krótkofalowcem, posiadał znak YN1AS.
Przypisy
- ↑ Bernd Jordan, Aleksander Lenz: Księga 100 polityków stulecia, tłum. A. Sąpoliński, wyd. Interart, Warszawa 1997, s. 158 ISBN 83-7060-508-7
- ↑ Bernd Jordan, Aleksander Lenz, Księga 100 polityków stulecia, tłum. A. Sąpoliński, wyd. Interart, Warszawa 1997, str. 158-159 ISBN 83-7060-508-7
- ↑ Tymczasowy prezydent i partia podlegali rodzinie Somozów
- ↑ Bernd Jordan, Aleksander Lenz, Księga 100 polityków stulecia, tłum. A. Sąpoliński, wyd. Interart, Warszawa 1997, str. 158 ISBN 83-7060-508-7
- ↑ Bernd Jordan, Aleksander Lenz: Księga 100 polityków stulecia, tłum. A. Sąpoliński, wyd. Interart, Warszawa 1997, str. 159 ISBN 83-7060-508-7
- ↑ Historia Nikaragui
- ↑ Bernd Jordan, Aleksander Lenz: Księga 100 polityków stulecia, tłum. A. Sąpoliński, wyd. Interart, Warszawa 1997, str. 159 ISBN 83-7060-508-7
[edytuj] Bibliografia
- Bernd Jordan, Aleksander Lenz: Księga 100 polityków stulecia. tłum. A. Sąpoliński, wyd. Interart, Warszawa 1997, str. 158-159 ISBN 83-7060-508-7
