Andrzej Żuławski

Andrzej Żuławski
Andrzej Żuławski (z lewej) oraz Aleksander Kwaśniewski wręczający Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.
Data i miejsce urodzenia	22 listopada 1940 Lwów
Zawód	reżyser scenarzysta
Lata aktywności	od 1973
Odznaczenia
Andrzej Żuławski w Wikicytatach

Andrzej Żuławski (ur. 22 listopada 1940 we Lwowie) – polski reżyser filmowy, pisarz, scenarzysta, aktor.

Biografia

Po wojnie w wieku pięciu lat wyjechał wraz z rodziną do Francji, gdzie ukończył szkołę i studiował na IDHEC i na Sorbonie (wydział filozoficzny). Był redaktorem magazynu "Film", asystentem Andrzeja Wajdy przy kręceniu filmów: Samson (1961), Miłość dwudziestolatków (1962), Popioły (1965). Jako aktor zazwyczaj odtwarzał role drugoplanowe, ale grywał czasami też główne postacie (m.in. w Tristesse et beauté u boku Charlotte Rampling i Myriem Roussel). W 2002 zagrał w filmie Les Liaisons dangereuses, uwspółcześnionej adaptacji powieści Choderlos de Laclos Niebezpieczne związki jako Antoine Gercourt.

W 2001 otrzymał Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, a w 2002 francuski Order Legii Honorowej.

O swoim życiu i twórczości opowiada w książce Żuławski. Przewodnik Krytyki Politycznej, wywiad rzeka, Piotr Kletowski i Piotr Marecki, Warszawa 2008 (ISBN 978-83-61006-38-1).

Okres od listopada 2007 do listopada 2008 opisał w dzienniku pt. Nocnik; książka została wycofana ze sprzedaży po wyroku sądu, na wniosek Weroniki Rosati, poczuwającej się do pierwowzoru głównej bohaterki .

Filmografia (chronologia zstępująca)

Filmy kinowe

• Wierność (La fidelite) - swobodna adaptacja barokowej powieści psychologicznej Marie de Lafayette Księżna de Cleves (Francja, 2000, w roli głównej Sophie Marceau)
• Szamanka - według scenariusza Manueli Gretkowskiej (Polska, 1996, grają Iwona Petry (tj. Petrykowska) i Bogusław Linda)
• Błękitna nuta (La note bleue) - film o Fryderyku Chopinie, ilustrowany jego muzyką, z pianistą Januszem Olejniczakiem w roli głównej (Francja, 1991, gra także Sophie Marceau)
• Borys Godunow (Boris Godounov) - adaptacja opery Modesta Musorgskiego (Francja, 1989; w roli tytułowej gra i śpiewa Ruggero Raimondi)
• Moje noce są piękniejsze niż wasze dni (Mes nuits sont plus belles que vos jours) (Francja, 1989, gra m.in. Sophie Marceau)
• Narwana miłość (lub: Lewa miłość) (L'amour braque) - swobodna adaptacja powieści Fiodora Dostojewskiego Idiota (1985, gra m.in. Sophie Marceau, po raz pierwszy u Żuławskiego)
• Kobieta publiczna (La femme publique) - ze swobodnym nawiązaniem fabularnym do powieści Fiodora Dostojewskiego Biesy (Francja, 1984, w roli głównej Valérie Kaprisky)
• Opętanie (Possession) (Francja - Berlin Zachodni, 1981, w rolach głównych: Isabelle Adjani i Sam Neill)
• Na srebrnym globie - swobodna adaptacja Trylogii Księżycowej Jerzego Żuławskiego (Polska, 1976 - 1987); film przerwany w trakcie produkcji, składający się w 80% z materiału właściwego, dokończony po kilku latach z wykorzystaniem komentarza reżysera i dokręconych ujęć współczesnych w 1987, zaprezentowany w 1988, w rolach głównych: Iwona Bielska, Jerzy Trela, Andrzej Seweryn)
• Najważniejsze to kochać (lub: Ważne, by kochać) (L'important c'est d'aimer) (Francja, 1975, w rolach głównych: Romy Schneider i Klaus Kinski)
• Diabeł (Polska, 1972; film zatrzymany przez cenzurę prewencyjną PRL; premiera: 1988, w rolach głównych: Leszek Teleszyński, Wojciech Pszoniak, Małgorzata Braunek)
• Trzecia część nocy (Polska, 1971, w rolach głównych: Leszek Teleszyński i Małgorzata Braunek) - pełnometrażowy debiut fabularny

Filmy telewizyjne

• Pieśń triumfującej miłości (Polska 1967, premiera 1969) - film fabularny telewizyjny (26 min.), oryginalnie nakręcony w kolorze, ale prezentowany głównie w wersji czarno-białej, adaptacja opowiadania Iwana Turgieniewa, gra m.in. Beata Tyszkiewicz
• Pavoncello (Polska, 1967) - debiut, film fabularny telewizyjny (27 min.), oryginalnie nakręcony w kolorze, ale prezentowany głównie w wersji czarno-białej, adaptacja opowiadania Stefana Żeromskiego

Twórczość prozatorska

• Nocnik 2010
• Te panie 2007
• Bóg 2006
• Cnota 2005
• Zapach księżyca 2005
• Bilet miesięczny 2004
• Listy do domu 1996
• Pan Śmiertelny 2003
• O niej 2003
• Jako nic 2002
• We dwoje 2002
• Niewierność 2001
• Zaułek pokory 2000
• Perseidy 1999
• W niebie miecz mój jest pijany 1997
• Małpa o krwawiącym sercu 1997
• Kikimora 1997
• Juki podróżne 1994
• Piekielnicy 1994
• Moliwda 1994 - esej historyczny dotyczący XVIII wieku; bohaterami są Jakub Frank i Antoni Kossakowski, zwany Moliwdą
• Jonasz 1993
• Ogród miłosny 1993
• W oczach tygrysa 1993
• Był sad 1992 (wyd. po fr. jako: Il était un verger)
• Lity bór 1991

Nagrody filmowe

• 2008: Nagroda za Całokształt Twórczości dla Reżysera ze Szczególną Wrażliwością Wizualną na XVI Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage
• 2002: Złota Żaba dla polskiego duetu reżyser-operator; wspólnie z Andrzejem J. Jaroszewiczem na 10 Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage
• 1982: Złoty Asteroid za film "Possession" na Niędzynarodowym Festiwalu Filmów Fantastycznych w Triest.
• 1973: Nagroda "Jantara" za film "Trzecia część nocy"na I Międzynarodowych Spotkaniach Filmowych "Młodzież na ekranie" w Koszalinie

Rodzina

Jest synem pisarza i dyplomaty Mirosława Żuławskiego. Ojciec trzech synów : Xawery Żuławski ze związku z Małgorzatą Braunek, Ignacy (ur. 1978) ze związku z polską malarką Hanną Wolską i Vincent (ur.1994) ze związku z Sophie Marceau, Jest też stryjecznym wnukiem pisarza Jerzego Żuławskiego, autora tzw. "trylogii księżycowej", którą Andrzej Żuławski zaadaptował na potrzeby filmu w obrazie "Na Srebrnym Globie".

Bibliografia

• Lesław Czapliński „Andrzeja Żuławskiego kino niepokoju” w: FILMOWE POLONICA

Kraków 1985

Linki zewnętrzne

• Andrzej Żuławski w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Andrzej Żuławski w bazie filmweb.pl
• Andrzej Żuławski w bazie filmpolski.pl
• Andrzej Żuławski w bazie stopklatka.pl

Bibliografia

• Halina Olczak-Moraczewska, Andrzej Żuławski w serwisie Culture.pl