Andrzej Bursa
| Andrzej Bursa | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 21 marca 1932 Kraków |
| Data i miejsce śmierci | 15 listopada 1957 Kraków |
| Zawód | poeta, prozaik, dramaturg i dziennikarz |
 Andrzej Bursa w Wikicytatach |
|
Andrzej Bursa (ur. 21 marca 1932 w Krakowie, zm. 15 listopada 1957 tamże) – polski poeta, prozaik, dramaturg i dziennikarz, należał do tzw. pokolenia "Współczesności", zaliczany do kręgu poetów wyklętych.
Spis treści |
[edytuj] Życie
Po ukończeniu szkoły średniej Andrzej Bursa zaczął uczęszczać na Sekcję Dziennikarską Wydziału Filozoficzno-Historycznego na Uniwersytecie Jagiellońskim, po miesiącu zaś przeniósł się na Wydział Filologiczny UJ ze specjalnością języka bułgarskiego. W lutym 1952 roku ożenił się z Ludwiką Szemiot – studentką Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie; w tym samym roku urodził im się syn – Michał. Od grudnia 1954 do lata 1957 pracował jako reporter Dziennika Polskiego w Krakowie. Jego śmierci towarzyszył mit samobójstwa – prawdziwą przyczyną była wrodzona wada aorty[1].Pośmiertnie, w 1959 otrzymał nagrodę Listopada Poetyckiego za najciekawszy debiut[2].
[edytuj] Twórczość
Działalność literacka poety trwała krótko, bo zaledwie 3 lata. Zmarł nagle w wieku 25 lat wskutek wrodzonego niedorozwoju aorty.
Jego twórczość w znacznej mierze przepełniona była buntem, brutalnością i cynizmem; wiersze cechowały naturalizm oraz antyestetyka. Bursa był poetą szukającym trwałych wartości humanistycznych i prawd o człowieku i sobie samym. Dzieła artysty idealnie opisują ówczesną rzeczywistość w sposób demaskatorski i bezkompromisowy, a zarazem przesycone są ukrytym liryzmem.
Bunt przeciwko normom życia społecznego, tradycji romantycznej, konwencjom, moralności to jedynie powierzchowne odczytanie twórczości Bursy. Poeta dostrzegał istniejące wokół zło i wyrażał je adekwatnymi środkami literackimi, jednak w jego utworach zauważyć można wyrazistą potrzebę obcowania z dobrem[3]. W jego twórczości poetyckiej można bowiem wyodrębnić trzy grupy utworów:
- wiersze buntownicze,
- poezje, w których ukazywano niespełnione arkadyjskie marzenia (np. poemat Luiza),
- lirykę refleksyjną, zaskakującą głębią przemyśleń i dojrzałością formy (np. wiersz Karnawał)[3].
Indywidualista, nie był związany z żadną z licznych w owym czasie grup literackich.
[edytuj] Utwory
Andrzej Bursa opublikował w czasopismach (głównie studenckich) trzydzieści siedem wierszy i opowiadanie Mason. Poniżej znajdują się wybrane dzieła Bursy:
- poemat – Luiza
- powieść – Zabicie ciotki
- sztuka teatralna – Karbunkuł, napisana wraz z Janem Gunterem, wystawiona przez teatr Cricot
- wiersze i ich zbiory
- 1954 – Głos w dyskusji o młodzieży
- 1958 – Wiersze
- 1969 – Utwory wierszem i prozą
- opowiadanie fantastyczne, groteska – Smok, opublikowane pierwotnie w zbiorze Wiersze, później w Przepowiedni, t. 6 Polskiej noweli fantastycznej.
[edytuj] Nagroda im. Bursy
Od roku 1967 młodym poetom przyznawana jest Nagroda Literacka im. Andrzeja Bursy ufundowana przez krakowską grupę literacką.
Przypisy
- ↑ Ewa Dunaj-Kozakow: Bursa. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1996. ISBN 8308026265.
- ↑ Stanisław Stanuch: Andrzej Bursa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1984, s. 192.
- ↑ 3,0 3,1 Marek Karwala: Polska poezja współczesna. Kraków: Znak, 1998, s. 8. ISBN 83-7006-709-3.
[edytuj] Bibliografia
- Stanisław Stanuch: Andrzej Bursa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1984. ISBN 8306011007.
- Maciej Chrzanowski: Andrzej Bursa: czas, twórczość, mit. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986. ISBN 8303014544.
- Maciej Chrzanowski: "Luiza" i inne utwory. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1988. ISBN 8320328063.
- Maciej Chrzanowski: Twórczość literacka Andrzeja Bursy. Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1978.
- Ewa Dunaj-Kozakow: Bursa. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1996. ISBN 8308026265.
