Anna Wałek-Czernecka
Anna Wałek-Czernecka (ur. 20 marca 1890 w Płocku, zm. 6 stycznia 1978 w Łodzi) – polska botanik, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (UŁ).
Spis treści |
[edytuj] Nauka, studia, praca
Urodziła się w Płocku w rodzinie inteligenckiej. Nazwisko rodowe Altberg. Naukę w gimnazjum płockim przerwała w 1904 z powodu strajku szkolnego. Po uzyskaniu matury w Szwajcarii, w 1909, została przyjęta na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu w Bernie, w Szwajcarii. Do 1913 studiowała w Bernie, Paryżu i Genewie i tam uzyskała magisterium. W 1917 przyjechała do kraju i została młodszym asystentem w Zakładzie Anatomii i Cytologii Roślin Uniwersytetu Warszawskiego (UW). W 1922 uzyskała doktorat na UW. W 1928 przeszła do pracy w Politechnice Warszawskiej (PW), gdzie w ramach otrzymanego stypendium państwowego, na zlecenie Ministerstwa Komunikacji i Instytutu Naukowego Lasów Państwowych. Badania te przeprowadzała w Zakładzie Technologii Organicznej i Fermentacji PW. Badała grzyby niszczące podkłady kolejowe.
Okupację przeżyła poza Warszawą, w latach 1941–1945 była nauczycielką w domach prywatnych w podwarszawskich Pawłowicach i Zalesiu.
Po wojnie, wiosną 1945 wraz z prof. Franciszkiem Skupieńskim przystąpiła do tworzenia Katedry i Zakładu Anatomii i Cytologii Roślin w powstającym właśnie Uniwersytecie Łódzkim i tam do 1952 pracowała jako adiunkt. Równolegle od 1948 była wykładowcą w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Łodzi (WSP), w której od 1952 jako samodzielny profesor kontraktowy kierowała Zakładem Botaniki Ogólnej. 19 lutego 1955 otrzymała tytuł profesora nadzwyczajnego.
Od 1956 po połączeniu WSP i UŁ, w ramach pracy już w UŁ, zainicjowała pionierskie w skali światowej badania cytoenzymatyczne komórek roślinnych. W 1960 przeszła na emeryturę, nie zrywając kontaktów z uczelnią.
[edytuj] Tematyka prac naukowych i osiągnięcia naukowe
W 1922 przedstawiła dysertację doktorską pt. Rozwój warstwy wyściełającej i periplasmodium w Larix europea, Lahx dahurica i Larix Sibirica i uzyskała doktorat. W 1922 ukazały się drukiem dwie jej ważne prace: Z badań nad rozwojem warstwy wyściełającej u iglastych i rozwój warstwy wyściełającej w Larix europea, Larix dahurica, Larix Sibirica oraz Rozwój warstwy wyściełającej w Thuja orientalis L. i Thuja occidentalis. Kilka lat później opublikowała artykuły: Zur Frage der Anwesecheit der Plastiden in der generatiren Ze/ten (1925) oraz Recherches cytologiques sur les grains de po/ten chez des Malvacees (1927).
Interesowała się problemami dendrologii. W 1953 opublikowała pracę Anatomia porównawcza drewna Populus alba L. Populus trem ula i Populus canesens. W latach 1950 - 1953 wykonała dla Instytutu Celulozowo-Papierniczego w Łodzi 3 prace zlecone na temat anatomii drewna - Populus canesens, P. deltoides Marsch i topoli. Prowadziła też badania nad drewnem ciągliwego buka i mechanizmem pęknięć u niego.
Jej osiągnięcia badawcze zostawiły trwały ślad w dziejach myśli naukowej. Zwłaszcza cenne okazały się opracowania z zakresu lokalizacji kwaśnych hydrolaz w komórce roślinnej.
Za swe dokonania naukowe została w 1963 wyróżniona nagrodą ministra nauki i szkolnictwa wyższego.
W 1976 została członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Botanicznego.
Wykształciła ponad 100 magistrów i doktorów, w tym 7 ze stopniem doktora habilitowanego.
Miała ogromną wiedzę, przejawiała głęboki i twórczy stosunek do nauki[1].
Przypisy
- ↑ Jarosław Kita, Stefan Pytlas, W służbie nauki. Profesorowie Uniwersytetu Łódzkiego w latach 1945–2004. Pro memoria, Wydawnictwo UŁ, Łódź, 2005
[edytuj] Bibliografia
- "ŁTN. Sprawozdania z czynności i posiedzeń za I półrocze 1947", Łódź 1947, nr 1 (3), s. 19–20;
- M. J. Olszewska, Anna Wałek-Czernecka 1890–1978, "ŁTN. Sprawozdania z czynności i posiedzeń 1978-1981", Łódź 1987, s. 173–175;
- M. J. Olszewska, Prof. dr Anna Wałek-Czernecka (1890–1978), "Uniwersytet Łódzki. Materiały i sprawozdania", 1978, nr 3, s. 27–28,
- Jarosław Kita, Stefan Pytlas, W służbie nauki. Profesorowie Uniwersytetu Łódzkiego w latach 1945–2004. Pro memoria, Wydawnictwo UŁ, Łódź, 2005, s. 295–299, ISBN 83-7171-852-7.
