Antoni Bolesław Dobrowolski
Antoni Bolesław Dobrowolski (ur. 6 czerwca 1872 w Dworszowicach Kościelnych, zm. 27 kwietnia 1954 w Warszawie) – polski geofizyk, meteorolog i podróżnik. Stworzył odrębną dziedzinę wiedzy - kriologię.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
W młodości został skazany na więzienie, następnie zesłany na Kaukaz za działalność konspiracyjną. Po ucieczce studiował w Szwajcarii i Belgii fizykę i nauki biologiczne[1].
Uczestniczył w belgijskiej wyprawie antarktycznej Adriena de Gerlache'a w latach 1897-1899 (wraz z Henrykiem Arctowskim). W marcu 1898 roku statek wyprawy, Belgica, został uwięziony przez lody na Morzu Bellingshausena; uczestnicy wyprawy dokonali pierwszego, trzynastomiesięcznego zimowania na Antarktydzie[2].
Dobrowolski jest autorem jedynej oryginalnej pracy polskiej o wyprawach polarnych oraz monografii lodu (1923). Jako pierwszy też ustalił symetrię krystalograficzną kryształków lodu.
Był dyrektorem Państwowego Instytutu Meteorologicznego (1927-1929). W latach 1929-1949 przewodniczył Towarzystwu Geofizyków. Był inicjatorem utworzenia Obserwatorium Sejsmologicznego w Warszawie. Kierował polskimi pracami badawczymi podczas II roku polarnego (1932-1933). Zorganizował wówczas wyprawę naukową na Wyspę Niedźwiedzią[1].
Oprócz badań geofizycznych Dobrowolski zajmował się również pedagogiką. Od 1927 do 1938 był profesorem pedagogiki ogólnej Wolnej Wszechnicy Polskiej, w latach 1946-1954 profesorem pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1952 był członkiem PAN.
Imieniem Dobrowolskiego nazwano polską stację badawczą na Antarktydzie, przekazaną przez ZSRR w 1959 (obecnie czynną w sezonie letnim), a także lodowiec na Spitsbergenie.
[edytuj] Przyrodnik i humanista
Oprócz nauk przyrodniczych, Antoniego Dobrowolskiego fascynowały humanizm i filozofia[3]. Zajmował krytyczne stanowisko wobec wkładu polskiej myśli naukowej w wiekach wcześniejszych, do dorobku światowego[4]. Podkreślał konieczność kształcenia społeczeństwa i finansowania badań naukowych. Miał negatywny stosunek do wszelkich religii, nazywając je magiomistyką. Uważał, że pod względem poznawczym są one bezwartościową fikcją[5].
[edytuj] Publikacje
- Wyprawy polarne (1914)
- Drogowskazy (1918)
- Historia naturalna lodu (1923)
- Mój życiorys naukowy (1928, 1958)
- Zagadnienia szkoły powszechnej jako zasadnicze zagadnienie naszej cywilizacji (1932)
- Życie w krainach lodu (1932)
- Męczennicy polarni (1933)
- Najpiękniejsze klejnoty natury. Kryształki lodu i zagadnienie piękna (1946)
- Wspomnienia z wyprawy polarnej (1950)
- Pisma pedagogiczne t. 1-3 (1958-1964)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Biogram Dobrowolskiego na stronie Szkoły Podstawowej w Dworszowicach Kościelnych (pol.). [dostęp 14 września 2010].
- ↑ Antoni Bolesław Dobrowolski (1872-1954) na stronie Arctowski.pl (pol.). [dostęp 14 września 2010].
- ↑ Antoni Bolesław Dobrowolski "Mój życiorys naukowy", Zakład Narodowy im. Ossolińskich, wyd. I, Wrocław 1958 s. V (Wstęp)
- ↑ Antoni Bolesław Dobrowolski "Mój życiorys naukowy", Zakład Narodowy im. Ossolińskich, wyd. I, Wrocław 1958 s. VI (Wstęp)
- ↑ Antoni Bolesław Dobrowolski "Mój życiorys naukowy", Zakład Narodowy im. Ossolińskich, wyd. I, Wrocław 1958 s. 264-265, 266-268
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Andrzej Rusław Nowicki: Są rzeczy wyższe od człowieka. O Dobrowolskim (pol.). [dostęp 14 września 2010].
- Antoni Bolesław Dobrowolski (1872-1954) na stronie Arctowski.pl (pol.). [dostęp 14 września 2010].
- Biogram Dobrowolskiego na stronie Szkoły Podstawowej w Dworszowicach Kościelnych (pol.). [dostęp 14 września 2010].
