Antoni Julian Nowowiejski

Antoni Julian Nowowiejski
arcybiskup tytularny Silyum
Kraj działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	11 lutego 1858 Lubienia
Data i miejsce śmierci	28 maja 1941 Działdowo
biskup diecezjalny płocki
Okres sprawowania	1908–1941
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Prezbiterat	10 lipca 1881
Nominacja biskupia	12 czerwca 1908
Sakra biskupia	6 grudnia 1908
Odznaczenia

Błogosławiony
Antoni Julian Nowowiejski
biskup, męczennik
Data urodzenia	11 lutego 1858 Lubienia
Data śmierci	28 maja 1941 Działdowo
Kościół / wyznanie	rzymskokatolicki
Data beatyfikacji	13 czerwca 1999 Warszawa przez Jana Pawła II
Wspomnienie	12 czerwca
Szczególne miejsca kultu	diecezja płocka

Antoni Julian Nowowiejski (ur. 11 lutego 1858 w Lubieni, zm. 28 maja 1941 w Działdowie) – polski biskup rzymskokatolicki, historyk, biskup diecezjalny płocki w latach 1908–1941, arcybiskup ad personam od 1930, błogosławiony Kościoła katolickiego.

Życiorys

Studiował w Płocku i Petersburgu. Święcenia kapłańskie przyjął 10 lipca 1881 z rąk biskupa Aleksandra Gintowta-Dziewałtowskiego. Był profesorem i rektorem Seminarium Duchownego w Płocku, otrzymał godność kanonika płockiego, pełnił funkcję wikariusza generalnego diecezji.

12 czerwca 1908 został mianowany biskupem diecezjalnym płockim. 6 grudnia otrzymał sakrę biskupią w Petersburgu z rąk arcybiskupa Apolinarego Wnukowskiego, a ingres do katedry w Płocku odbył 10 stycznia 1909. Od 1918 do 1919 był pierwszym w historii sekretarzem generalnym Episkopatu Polski. W listopadzie 1930 został promowany przez papieża Piusa XI na arcybiskupa ad personam ze stolicą tytularną Silyum.

Jako zwierzchnik diecezji płockiej dokonał reformy administracyjnej, wiele uwagi poświęcał szkolnictwu katolickiemu (powołał do życia m.in. Niższe Seminarium Duchowne Diecezji Płockiej), w okresie I wojny światowej angażował się w działalność charytatywną. Dwukrotnie przeprowadził synod diecezjalny (1927, 1938) i zainicjował diecezjalną Akcję Katolicką.

Był autorem prac z zakresu historii, liturgii, komparatystyki kościelnej. Zajmował się m.in. dziejami Płocka. Ogłosił publikację Wykład liturgii Kościoła katolickiego.

W 1940 został aresztowany przez Niemców, był internowany w Słupnie k. Płocka, następnie więziony w piwnicy budynku obecnego ratusza w Płocku, a później w hitlerowskim obozie koncentracyjnym Soldau (KL) w Działdowie, gdzie zginął. Przypuszcza się, ze śmierć męczeńską poniósł 28 maja 1941. Nie ustalono miejsca jego pochowania.

Odznaczenia, tytuły

W 1930 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Uniwersytet Warszawski nadał mu tytuł doctora honoris causa.

Upamiętnienie

13 czerwca 1999 w Warszawie Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym w grupie 108 błogosławionych męczenników.

Decyzją biskupa diecezjalnego płockiego Piotra Libery rok 2008 był obchodzony jako rok bł. abp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego.

Imieniem arcybiskupa Antoniego Juliana Nowowiejskiego został nazwany Zespół Szkół Usług i Przedsiębiorczości w Płocku.

Zobacz też

• Polscy święci i błogosławieni
• Beatyfikowani i kanonizowani przez Jana Pawła II

Bibliografia

• Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999, ISBN 83-211-1311-7, Warszawa 2000.

Linki zewnętrzne

• Multimedialna Biblioteka Liturgiczna abpa Antoniego Juliana Nowowiejskiego [dostęp 2011-06-09]
• Nota biograficzna na stronie santiebeati.it (wł.) [dostęp 2011-06-09]
• Antoni Julian Nowowiejski w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2011-06-09]

Poprzednik Apolinary Wnukowski

Biskup diecezjalny płocki 1908–1941

Następca Tadeusz Paweł Zakrzewski