Antoni Pieczerski

Święty Antoni Pieczerski
Antypas
święty mnich
Ikona ze św. Antonim Pieczerskim.
Data urodzenia	ok. 963-983 Lubecz
Data śmierci	10 lipca lub 27 maja Kijów
Kościół / wyznanie	greckokatolicki, prawosławny
Wspomnienie	7 maja (katolicy za Martyrologium Rzymskim), 10/23 lipca, 2/15 września, 28 września/11 października
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Antoni Pieczerski, również Antoni Kijowsko-Pieczerski, cs. Prepodobnyj Antonij Pieczerskij, Kijewskij, naczalnik wsiech russkich monachow (ur. ok. 963 lub 983 w Lubeczy koło Czernihowa, zm. 10 lipca lub 27 maja 1073 w Kijowie) - założyciel Ławry Pieczerskiej, święty mnich (cs. prepodobnyj), asceta, pustelnik, święty Kościoła prawosławnego i greckokatolickiego.

Życie

Informacje o życiu św. Antoniego pochodzą z Powiesti Wriemiennych Let (ok. 1051) oraz z Życia św. Teodozjusza z XII wieku.

Antoni Pieczerski urodził się jako Antypas. W młodości odkrył w sobie zamiłowanie do życia pustelniczego. W poszukiwaniu doświadczonego starca, który pokierowałby jego życiem, udał się na Świętą Górę Athos. Tam złożył śluby zakonne i przybrał imię Antoni. Zamieszkał w pieczarze, prowadząc ascetyczny, pustelniczy żywot.

Po pewnym czasie Antoni opuścił Athos (lub Atos) i wyjechał do Kijowa. Tam jednak w istniejących już monasterach nie znalazł sobie miejsca. Pragnąc odosobnienia zamieszkał w pieczarze nad brzegiem rzeki Dniepr. Z biegiem lat wieść o świętym mnichu rozeszła się po całej Rusi. Do bogobojnego starca zaczęli przybywać inni zakonnicy, którzy osiedlali się w pieczarach. Około 1054 Antoni miał dwunastu uczniów. Tak założono Monaster Kijowsko-Pieczerski, zwany później Ławrą Pieczerską. Jej główny założyciel św. Antoni rozpoczął nowy nurt w życiu mniszym nacechowany nieustanną pracą, wstrzemięźliwością, umartwianiem ciała, czuwaniem i modlitwą.

Kiedy święty doszedł do wniosku, że monaster może obejść się bez niego, wybrał na igumena brata Warłaama, a sam udał się do osobnej pieczary, gdzie jako pustelnik spędził czterdzieści lat. Mimo to mnisi wciąż przychodzili do niego, aby radzić się w ważnych sprawach.

Antoni uprosił księcia kijowskiego, aby podarował wspólnocie całą górę, dzięki czemu w okresie późniejszym mogła tu powstać ławra. Po ustąpieniu Warłaama, starzec wyznaczył na jego następcę św. Teodozego Kijowsko-Pieczerskiego.

Święty Antoni Kijowsko-Pieczerski posiadał dar czynienia cudów. Jego modlitwy sprawiały, że licznie przybywający chorzy otrzymywali uzdrowienie.

Zmarł w wieku dziewięćdziesięciu lat. Jego ciało pogrzebano w Ławrze Kijowsko-Pieczerskiej. Uważany jest za ojca życia monastycznego na Rusi.

Kult

Jego kult nie ogranicza się jednak tylko do słowiańkiego obszaru kulturowego. Uważany jest za jednego z największych ruskich świętych. Wspominany jest również przez katolickich wyznawców.

Dzień obchodów

Wspomnienie liturgiczne w Kościele greckokatolickim i prawosławnym, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, obchodzone jest:

• 10/23 lipca, tj. 23 lipca wg kalendarza gregoriańskiego,
• 2/15 września (ze św. Teodozym Kijowsko-Pieczerskim), tj. 15 września,
• 28 września/11 października, tj. 11 października (Sobór Świętych Kijowsko-Pieczerskich Spoczywających w Bliższych Pieczarach).

Wyznawcy Kościoła katolickiego wspominają św. Antoniego 7 maja za Martyrologium Rzymskim.

Ikonografia

W ikonografii święty ukazywany jest w szatach mnicha wielkiej schimy, zwykle z prawą ręką uniesioną na znak błogosławieństwa. Ma długą, siwą brodę, rozdwajającą się na końcu. Przeważnie w lewej ręce trzyma rozwinięty zwój ze słowami pouczenia. Przedstawiany jest też na ikonie "Soboru świętych Kijowsko-Pieczerskich" oraz ze św. Teodozym Kijowsko-Pieczerskim, m.in. na Kijowsko-Pieczerskiej Ikonie Matki Bożej, gdzie stoją po obu stronach tronu, na którym zasiada Bogurodzica z Dzieciątkiem. Na tym obrazie Antoni trzyma zwój z napisem: Panie, niech na miejscu tym spocznie błogosławieństwo Świętej Góry Atos.

Zobacz też

• kult świętych
• modlitwa za wstawiennictwem świętego
• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
• święci prawosławni

Bibliografia

• mnich Antoni Kijowsko-Pieczerski na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz)

Linki zewnętrzne

• Św. Antoni Pieczerski na stronie unitów