Antwerpia

Antwerpia
Herb Antwerpii Flaga Antwerpii
Antwerpia
Państwo	Belgia
Prowincja	Antwerpia
Burmistrz	Patrick Janssens
Powierzchnia	204,51 km²
Położenie	51°13′N 04°23′E
Ludność (2010) • liczba ludności • gęstość	483 505 2364 os./km²
Nr kierunkowy	03
Kod pocztowy	2000
Miasta partnerskie	Barcelona (Hiszpania) Hajfa (Izrael) Kapsztad (RPA) Ludwigshafen am Rhein (Niemcy) Marsylia (Francja) Miluza (Francja) Rostock (Niemcy) Sankt Petersburg (Rosja) Szanghaj (Chiny) Akhisar, Turcja Paramaribo, Surinam Durban, RPA
Położenie na mapie Belgii Antwerpia
Strona internetowa miasta

Panorama miasta z katedrą

Stacja kolejowa

Zamek Het Steen

Antwerpia (flam. Antwerpen, wym. [ˈɑntˌʋɛrpə(n)]; fr. Anvers, wym. [ɑ̃vɛʁs]) – miasto w północnej Belgii (Flandria), położone nad Skaldą. Miasto wraz z Berchem, Berendrecht-Zandvliet-Lillo, Borgerhout, Deurne, Ekeren, Hoboken, Merksem, Wilrijk tworzy aglomerację.

W 2011 roku miasto to otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży.

Dane ogólne

Centrum przemysłowe, handlowe, finansowe i naukowe, m.in. uniwersytetu (w 2003 roku połączyły się trzy niezależne instytucje o randze uniwersyteckiej), Akademia Sztuk Pięknych, Konserwatorium Królewskie, Instytut Medycyny Tropikalnej, Akademia Morska. Siedziba 40 banków, wielu towarzystw ubezpieczeniowych, spółek akcyjnych, giełdy.

Historia

• pierwsze dane o Antwerpii z VIII wieku
• prawa miejskie od 1291
• w XVI wieku najważniejsze i najbogatsze handlowe miasto Europy
• rok 1531 – założenie pierwszej na świecie giełdy
• rok 1605 (XVII w.) – pierwsze czasopismo tygodniowe z nowinkami polityczno-handlowymi
• Akademia Sztuk Pięknych zał. w 1663 r.
• od połowy XVII wieku do roku 1870 walki religijne
• regres rozwoju miasta i jego ponowny rozwój po pogłębieniu Skaldy i utworzeniu połączenia z Mozą za pomocą Kanału Alberta
• w XIX wieku wybudowano port wojenny i twierdzę
• w 1920 roku w mieście odbyły się Letnie Igrzyska Olimpijskie.
• 4 września 1944 miasto zostało wyzwolone spod okupacji niemieckiej. W ostatnich miesiącach wojny port w Antwerpii odegrał kluczową rolę w transporcie zaopatrzenia dla sił alianckich w Europie Zachodniej. Z tego powodu był celem dla niemieckich pocisków V-1 i V-2.

Do XV wieku

Dzięki wykopaliskom wiadomo, że zakole rzeki tak jak wiele miast flamandzkich było zamieszkiwane już w czasach romańskich czyli w II i III wieku. Antwerpia wyrosła z dwóch osad: aanwerp i Caloes, położonych 500 metrów na południe. Fortyfikacja została zbudowana w VII wieku. W tym samym czasie rozpoczęła się też chrystianizacja tego obszaru. W IX wieku Antwerpia została częścią Lotaryngii.

Pod koniec X wieku Antwerpia została margrabiostwem (prowincją graniczną) Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Granicą była rzeka Skalda. Hrabstwo Flandrii leżało po drugiej stronie rzeki. W XII wieku Święty Norbert ufundował opactwo świętego Michała w Caloes. Kanonicy z małego kościoła, który znajdował się w Caloes przenieśli się na północ i utworzyli nową parafię w kaplicy Naszej Pani, która z czasem została przekształcona w katedrę.

Miasto, które należało wówczas do księstwa Brabancji rozwijało się dość szybko. W XIV wieku Antwerpia stała się najważniejszym centrum handlowym i finansowym zachodniej Europy – zyskała ona tę reputację głównie dzięki portowi morskiemu i wełnie.

W 1356 roku miasto zostało włączone do hrabstwa Flandrii i przez to straciło wiele przywilejów, przeważnie na korzyść Brugii. Pięćdziesiąt lat później fortuna się odwróciła i rozpoczęła się złota era dla Antwerpii – stała się ona ważnym centrum ówczesnego świata. Miasto było centrum handlowym i kulturalnym. najbardziej znane osobistości tej epoki to malarze Quinten Metsys i Pieter Bruegel, drukarz Christophe Plantin, humaniści i naukowcy: Justus Lipsius, Merkator, Rembert Dodoens i Abraham Ortelius.

XVI-XXI wiek

Jednakże druga połowa XVI wieku to polityczno-religijno walka pomiędzy protestantami z północy i katolicką Hiszpanią. Mamy wtedy do czynienia z ikonoklazmem (1566), Hiszpańską Furią (1576) i ostatecznie upadkiem Antwerpii (1585). Po upadku miasta, znalazło się ono ponownie pod rządami Filipa II i północne Niderlandy zamknęły rzekę Skaldę. Z ekonomicznego punktu widzenia była to klęska. Co więcej nie tylko protestanci opuścili miasto, ale także handlarze i elita intelektualna. Miasto, które w 1570 liczyło 100000 mieszkańców, w 1590 miało ich tylko 40000.

Jednakże miasto rozwijało się kulturalnie do połowy XVII wieku, dzięki malarzom taki jak Rubens, Antoon van Dyck, Jacob Jordaens i Dawid Teniers, rzeźbiarskim rodzinom Quellinów i Verbrugghenów, drukarzom takim jak Jan Moretus, itd.

Niewiele działo się pomiędzy rokiem 1650 i XIX stuleciem – rzeka Skalda pozostawała ciągle zamknięta i Antwerpia stała się prowincjonalnym miasteczkiem. Pod rządami Austrii (1715-1792) Józef II próbował siłą uwolnić rzekę, ale plan się nie powiódł. W 1795, pod okupacją francuską, udało się uwolnić rzekę, ale statki natknęły się na angielską blokadę, ponieważ Napoleon Bonaparte uważał port w Antwerpii za pistolet wymierzony w serce Anglii. Choć prawdą było że w tym okresie miasto posiadało dość nowoczesny jak na tamte czasy port, w tym samym czasie kulturalne dziedzictwo było rozgrabiane i niszczone jak nigdy przedtem. Planowano nawet zburzyć katedrę.

Po porażce Napoleona pod Waterloo (1815), Antwerpia na krótko została przyłączona do Północnych Niderlandów i cieszyła się dobrą passą aż do rewolucji belgijskiej w (1830) roku i ponownego zamknięcia Skaldy. Ostatecznie rzeka została otwarta w 1863 roku. Wtedy rozpoczął się trzeci dobry okres dla miasta. Ponowny rozwój ekonomiczny spowodował także rozwój kulturalny i wzrost międzynarodowego znaczenia miasta. W 1993 roku Antwerpia została wybrana Europejską Stolicą Kultury.

Podczas II wojny światowej Antwerpia została wyzwolona 4 września 1944 przez oddziały brytyjskie. Wraz z miastem został zdobyty wielki port w nieuszkodzonym stanie. Po wyparciu oddziałów niemieckich z ujścia Skaldy i otworzeniu drogi do portu, miasto stało się ważnym centrum zaopatrzeniowym dla sił alianckich w Europie Zachodniej. Jako takie było celem ataków rakiet V-2 (w miasto trafiło ponad 1600 tych rakiet, około 50% z wszystkich wystrzelonych które dotarły do celów) i pocisków V-1. Miasto było również celem nieudanej niemieckiej ofensywy w Ardenach w grudniu 1944.

Zabytki i turystyka

• gotycka katedra NMP (Onze-Lieve-Vrouwekatedraal) z XIV-XVI wieku
• kościół św. Pawła z XVI wieku
• kościół Karola Boromeusza
• Grote Markt – renesansowy ratusz i XVI-wieczne kamieniczki oraz rzeźba Brabo
• forteca Steen, nad Skaldą z XII wieku
• Torengebouw – zabytkowy drapacz chmur
• Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych (Koninklijk Museum voor Schone Kunsten) dzieła między innymi Rubensa, Van Dycka, Frans Halsa i Jana Breugela (st.)
• Museum Mayer van den Bergh
• Muzeum Morskie (Nationaal Scheepvaartmuseum)
• Muzeum Rubensa
• Zoo (założone w 1843 roku)
• Antwerpia Centralna – dworzec kolejowy zbudowany w 1905 roku

Demografia

Ewolucja ludności Antwerpii
Rok	Ludność
1699	67 000
1755	42 000
2006	461 496

Gospodarka

Jest to największe miasto portowe tego kraju i drugie po Rotterdamie miasto portowe Europy z łącznym przeładunkiem 110 mln ton rocznie, gł. ropa naftowa i rudy metali; kompleks rafinerii, hut. Antwerpia jest największym w świecie ośrodkiem szlifierstwa diamentów (np. na Pelikaanstraat). Ważny ośrodek przemysłowy m.in. do 2010 istniały zakłady General Motors (produkcja m.in. modelu Opel Astra) i Forda, produkcja silników okrętowych, nawozów sztucznych, maszyn, hutnictwo miedzi.

Fragment zniszczeń dokonanych za pomocą rakiety V2 podczas II wojny światowej w Antwerpii

Antwerpia

Rynek miasta

Transport

Wielki węzeł drogowy (A1, A12, A13, A14), kolejowy, morski i lotniczy (międzynarodowy port lotniczy).

Miasta partnerskie

• Barcelona, Hiszpania
• Marsylia, Francja
• Miluza, Francja
• Rostock, Niemcy
• Ludwigshafen am Rhein, Niemcy
• Sankt Petersburg, Rosja
• Szanghaj, Chiny
• Hajfa, Izrael
• Kapsztad, Republika Południowej Afryki

W mieście działa polski konsulat honorowy.

Znane osoby

• Antoon van Dyck – flamandzki malarz epoki późnego baroku, uczeń Rubensa.
• Balthasar van den Bossche – flamandzki malarz barokowy
• Peter Paul Rubens – malarz flamandzki, jeden z najwybitniejszych artystów epoki baroku.
• Frans Hals – malarz holenderski.
• Georges Koltanowski – amerykański szachista belgijskiego pochodzenia, wybitny dziennikarz, sędzia i działacz szachowy.
• Cypriano de Rore – francusko-flamandzki kompozytor.
• Tielman Susato – flamandzki kompozytor
• Henry van de Velde – belgijski malarz, architekt i projektant form przemysłowych, jeden z twórców secesji.
• Danzel – belgijski piosenkarz.
• Kate Ryan – belgijska piosenkarka.
• Yana de Leeuw – siatkarka reprezentacji narodowej Belgii.
• Katerine Avgoustakis – belgijska piosenkarka.

Zobacz też

• Letnie Igrzyska Olimpijskie,
• Letnie Igrzyska Olimpijskie 1920

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Antwerpii