Antypapież
 |
Ten artykuł od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Antypapież – osoba powołana na tron papieski nieprawnie.
Antypapieże wybierani byli najczęściej wskutek sporów teologicznych (np. Hipolita powołano w czasie sporów wokół sabelianizmu) lub politycznych (np. Paschalis obsadził tron papieski dzięki przekupieniu niezwykle wpływowego wówczas arcybiskupa Rawenny). Gdy zaczęło kształtować się Państwo Kościelne i rosło jego znaczenie polityczne, coraz częściej spory wokół powołania papieża były odbiciem walki o wpływy różnych stronnictw czy rodów. Pomimo wprowadzenia w 1059 roku zasady powoływania papieży przez kolegium kardynalskie, sytuacja nie uległa zmianie.
W czasie wielkiej schizmy zachodniej, obok biskupów Rzymu urzędowali również antypapieże obediencji awiniońskiej oraz pizańskiej.
Według tezy sedewakantyzmu wszystkie osoby, które zasiadają na tronie papieskim od czasu śmierci Piusa XII w 1958 roku, są antypapieżami.
Sam fakt ogłoszenia się przez kogoś papieżem to za mało by uznać daną osobę za papieża. Np. były zakonnik katolicki Francuz Michel Auguste Marie Collin. Collin (zmarł w 1974) przybrał imię Klemensa XV i głosił, że w 1950 roku Chrystus powołał go na papieża. Hiszpan C.D. Gómez (ur. 1949) uznał się w 1978 roku za papieża Grzegorza XVII, traktując papieża w Rzymie jako antypapieża. Od 1998 w USA działa pod imieniem Piusa XIII były zakonnik i dawny zwolennik abp. Marcela Lefebvre Lucian Pulvermacher. Status tych osób, w przeciwieństwie do dawnych antypapieży którzy mieli poparcie choćby części kolegium kardynalskiego, nie wystarcza aby uznać je za antypapieży.
Istnieją spory co do liczby antypapieży w historii. Wymienia się od 36 do 43 antypapieży. W roku 1942 kardynał Giovanni Mercati, prefekt Archiwów Watykanu, stworzył listę antypapieży, która od tamtej pory została oficjalnie uznana przez Kościół katolicki. Zamieszczona lista jest zgodna z listą Mercatiego. Różnice w liczbie antypapieży wynikają z podejścia historyków, a nawet teologów Kościoła katolickiego (np. watykańskie Annuario Pontificio aż do XX wieku wymieniało jako legalnych papieży obediencji pizańskiej).
[edytuj] Lista Mercatiego
| Antypapież | Prawdziwe nazwisko | Okres sprawowania urzędu |
|---|---|---|
| św. Hipolit | 217 - 235 | |
| Nowacjan | marzec 251 - ok. 258 | |
| Feliks II | ok. 355 - 22 listopada 365 | |
| Ursyn | wrzesień 366 - listopad 367 | |
| Eulaliusz | 27 lub 29 grudnia 418 - 3 kwietnia 419 | |
| Wawrzyniec | 498; 501 - 505 | |
| Dioskuros | 22 września 530 - 14 października 530 | |
| Teodor | 687 | |
| Paschalis | 687 | |
| Konstantyn | 5 lipca 767 - 6 sierpnia 768 | |
| Filip | 31 lipca 768 | |
| Jan VIII | styczeń 844 | |
| Anastazy zw. Bibliotekarzem | sierpień 855 - wrzesień 855 | |
| Krzysztof | lipiec lub wrzesień 903 - styczeń 904 | |
| Bonifacy VII | Franko | czerwiec 974 - lipiec 974 oraz sierpień 984 - lipiec 985 |
| Jan XVI | Jan Philagathus | kwiecień 997 - luty 998 |
| Grzegorz | 1012 | |
| Benedykt X | Jan Minciu | 5 kwietnia 1058 - 24 stycznia 1059 |
| Honoriusz II | Piotr Cadalus | 28 października 1061 - 1064 |
| Klemens III | Guibert z Rawenny | 26 czerwca 1080; 24 marca 1084 - 8 września 1101 |
| Teodoryk | wrzesień 1100 - 1102 | |
| Albert | luty - marzec 1102 | |
| Sylwester IV | Maginulf | 18 listopada 1105 - 1111 |
| Grzegorz VIII | Maurice Burdinus | 8 marca 1118 - 1121 |
| Celestyn II - z uwagi na okoliczności wyboru jego status jako antypapieża jest kwestionowany | Teobaldo Bocapecci | grudzień 1124 |
| Anaklet II | Pietro Pierleoni | 14 lutego 1130 - 25 stycznia 1138 |
| Wiktor IV | Gregorio de Ceccano | marzec 1138 - 29 maja 1138 |
| Wiktor IV | Ottaviano de Monticello | 7 września 1159 - 20 kwietnia 1164 |
| Paschalis III | Guido z Cremy | 22 kwietnia 1164 - 20 września 1168 |
| Kalikst III | János Struma | wrzesień 1168 - 29 sierpnia 1178 |
| Innocenty III | Lando Sitino | 29 września 1179 - styczeń 1180 |
| Mikołaj V | Pietro Rainalducci | 12 maja 1328 - 25 sierpnia 1330 |
| Klemens VII - okres wielkiej schizmy zachodniej - obediencja awiniońska | Robert z Cambrai | 20 września 1378 - 16 września 1394 |
| Benedykt XIII - okres wielkiej schizmy zachodniej - obediencja awiniońska | Pedro de Luna | 28 września 1394 - 26 lipca 1417/29 listopada 1422 |
| Aleksander V - okres wielkiej schizmy zachodniej - obediencja pizańska | Pietro Philarghi | 26 czerwca 1409 - 3 maja 1410 |
| Jan XXIII - okres wielkiej schizmy zachodniej - obediencja pizańska | Baldassare Cossa | 17 maja 1410 - 29 maja 1415 |
| Klemens VIII - ostatni papież obediencji awiniońskiej (izolowany w poparciu) | Gil Sanchez Muñoz | 10 czerwca 1423 - 26 lipca 1429 |
| Feliks V | Amadeusz VIII, książę Sabaudii | 5 listopada 1439 - 7 kwietnia 1449 |
