Archidiecezja gdańska
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Archidiecezja gdańska | |
 Archikatedra Gdańska |
|
| Państwo |  Polska |
| Siedziba | Gdańsk Biskupa Edmunda Nowickiego 1, Gdańsk Oliwa |
| Data powołania | 30 grudnia 1925 |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Metropolia | gdańska |
| Katedra diecezjalna | Bazylika Świętej Trójcy w Gdańsku Oliwie |
| Biskup diecezjalny | Sławoj Leszek Głódź |
| Biskup pomocniczy | Ryszard Kasyna |
| Biskup senior | Tadeusz Gocłowski |
| Dane statystyczne (2008) | |
| Liczba wiernych | 915 135 |
| Liczba kapłanów | 551 |
| Liczba dekanatów | 24 |
| Liczba parafii | 194 |
| Powierzchnia | 2 500 km² |
| Strona internetowa | |
Archidiecezja gdańska – jedna z czternastu archidiecezji Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce ustanowiona przez Jana Pawła II 25 marca 1992 r. bullą Totus Tuus Poloniae Populus.
Spis treści |
[edytuj] Biskupi
- biskup diecezjalny: ks. abp dr Sławoj Leszek Głódź (metropolita gdański) (od 2008)
- biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks. bp dr Ryszard Kasyna (od 2005)
- biskup senior: ks. abp dr Tadeusz Gocłowski (senior od 2008)
[edytuj] Kalendarium
- 968-1000 - Pomorze Gdańskie w zasięgu działalności biskupów Jordana i Ungera
- ok. 991 - wydanie dokumentu Dagome Iudex - Ziemia Gdańska w diecezji kołobrzeskiej aż do jej upadku w roku 1013
- 1013-1096 - Ziemia Gdańska należy do diecezji kruszwickiej
- 1096 - przeniesienie stolicy biskupstwa z Kruszwicy do Włocławka
- 1123-1818 - Ziemia Gdańska w diecezji włocławskiej. Powstanie archidiakonatu pomorskiego z siedzibą w Oliwie
- 1818 - archidiakonat pomorski staje się administracją apostolską
- 1821 - papież Pius VII wydaje bullę De salute animarum regulującą administracje kościelną na terenie Prus. Diecezja włocławska zostaje podzielona - część należąca do Prus zostaje przyporządkowana diecezji chełmińskiej; tereny należące do Królestwa Polskiego tworzą odtąd diecezję kalisko-kujawską z siedzibą we Włocławku
- 1821-1922 - Ziemia Gdańska w diecezji chełmińskiej
- 28 czerwca 1919 - utworzenie Wolnego Miasta Gdańska
- 21 kwietnia 1922 - papież Pius XI ustanowił administrację apostolską w Wolnym Mieście Gdańsku, utworzoną z części diecezji chełmińskiej (tereny na lewym brzegu Wisły) i warmińskiej (Żuławy Wiślane) na czele z administratorem bpem Kaney i diecezji ryskiej Edwardem O'Rourke
| Parafie diecezji chełmińskiej włączone w 1922 do diecezji gdańskiej: | Parafie diecezji warmińskiej włączone w 1922 do diecezji gdańskiej: |
|---|---|
|
|
- 30 grudnia 1925 - papież Pius XI wydał bullę Universa Christi fidelium cura erygującą diecezję gdańską z prawem egzempcji na czele z bp. Edwardem O'Rourke
- 1934 - prezydentem Senatu Wolnego Miasta Gdańska został Arthur Greiser. Wybory samorządowe w powiatach Wolnego Miasta dały zwycięstwo NSDAP, co świadczyło o wzroście tendencji nacjonalistycznych wśród społeczeństwa i wrogiej postawie nazistów wobec Kościoła
- 10 grudnia-12 grudnia 1935 - obrady I Gdańskiego Synodu Diecezjalnego
- 12 czerwca 1938 - spór biskupa gdańskiego z władzami Wolnego Miasta o rozwój sieci polskich parafii katolickich prowadzi do rezygnacji bp. Edwarda O'Rourke z funkcji ordynariusza diecezji gdańskiej
- 24 sierpnia 1938 - ingres do katedry w Oliwie nowego ordynariusza gdańskiego bp. Karola Marii Spletta
- 1 września 1939 - wybuch II wojny światowej. Martyrologia gdańskich kapłanów, m.in. Franciszka Rogaczewskiego i Bronisława Komorowskiego
- 8 maja 1945 - zakończenie II wojny światowej. Wielkie zniszczenia obiektów sakralnych na terenie Gdańska i diecezji. Masowe wyjazdy Niemców oraz przyjazdy przymusowych polskich wysiedleńców z Kresów Wschodnich i Polski Centralnej. Wyjazd biskupa Karola Spletta do Niemiec
- 4 września 1945 - 26 stycznia 1951 - ks. Andrzej Wronka administratorem apostolskim diecezji gdańskiej
- 26 stycznia 1951 - władze komunistyczne zmusiły bpa Andrzeja Wronkę do opuszczenia diecezji gdańskiej
- 27 stycznia 1951 - 8 grudnia 1956 - ks. Jan Cymanowski wikariuszem kapitulnym diecezji
- 29 kwietnia 1951 - papież Pius XII mianował ks. Edmunda Nowickiego biskupem koordynatorem sedi datus w Gdańsku (administrację nad diecezją nadal sprawował ks. Cymanowski)
- 8 grudnia 1956 - odwilż w stosunkach Państwo - Kościół pozwoliła na przejęcie administracji w diecezji gdańskiej przez biskupa Edmunda Nowickiego
- 27 października 1957 - dekret bp. Nowickiego erygujący Biskupie Seminarium Duchowne w Gdańsku Oliwie
- 18 stycznia 1959 - bp Lech Kaczmarek sufraganem diecezji gdańskiej
- 18 sierpnia - 23 października 1960 - nawiedzenie obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej w diecezji gdańskiej
- 7 marca 1964 - śmierć bp. Karola Marii Spletta w Düsseldorfie
- 1964-1971 - bp Edmund Nowicki ordynariuszem gdańskim
- 28 maja-29 maja 1966 - Obchody Tysiąclecia Chrześcijaństwa w Gdańsku z udziałem prymasa Stefana Wyszyńskiego i przedstawicieli Episkopatu
- 10 marca 1971 - śmierć bp. Edmunda Nowickiego, bp Lech Kaczmarek wikariuszem kapitulnym diecezji
- 2 grudnia 1971 - bp Lech Kaczmarek ordynariuszem diecezji gdańskiej
- 12 czerwca 1972 - bp Kazimierz Kluz sufraganem diecezji gdańskiej
- 28 czerwca 1972 - papież Paweł VI bullą Episcoporum Poloniae coetus zreorganizował organizację kościelną na Ziemiach Zachodnich (diecezja gdańska należała od tej pory do metropolii gnieźnieńskiej)
- 1972 - powstanie Gdańskiego Towarzystwa Teologicznego, ukazanie się pierwszego numeru periodyku naukowego Studia Gdańskie
- 25 września 1973-20 grudnia 1973 - obrady II Synodu Diecezji Gdańskiej
- 1975 - uroczystości Pięćdziesięciolecia Diecezji Gdańskiej
- 1980 - aktywna pomoc duszpasterska kapłanów gdańskich podczas wydarzeń sierpniowych w zakładach pracy Trójmiasta
- 3 listopada 1976 - bp Lech Kaczmarek otworzył Biskupi Sąd Duchowny Diecezji Gdańskiej
- 17 września 1978 - bp Lech Kaczmarek erygował Gdańską Kapitułę Katedralną przy katedrze Trójcy Przenajświętszej w Oliwie
- 5 grudnia 1982 - śmierć bp. Kazimierza Kluza
- 23 marca 1983 - 31 grudnia 1984 - bp Tadeusz Gocłowski sufraganem diecezji gdańskiej
- 27 listopada 1983 - pierwszy numer Gdańskiego Dwutygodnika Katolickiego Gwiazda Morza
- 23 lutego 1984 - powstanie Gdańskiego Instytutu Pastoralnego
- 31 lipca 1984 - śmierć bpa Lecha Kaczmarka, administratorem diecezji bp Tadeusz Gocłowski
- 31 grudnia 1984 - bp Tadeusz Gocłowski ordynariuszem diecezji gdańskiej
- 11 czerwca-12 czerwca 1987 - papież Jan Paweł II w diecezji gdańskiej (spotkanie z Lechem Wałęsą w Oliwie, spotkanie z chorymi w Bazylice Mariackiej, spotkanie z młodzieżą na Westerplatte, msza święta dla ludzi pracy na gdańskiej Zaspie). Koronacja Obrazu Matki Boskiej Trąbkowskiej
- 25 marca 1992 - Jan Paweł II bullą Totus Tuus Poloniae Populus zreorganizował administrację kościelną w Polsce. Powstanie metropolii gdańskiej, podniesienie diecezji gdańskiej do rangi archidiecezji. Pierwszym abp. metropolitą gdańskim bp Tadeusz Gocłowski. Archidiecezja gdańska utraciła na rzecz diecezji elbląskiej dekanaty żuławskie: (Nadmorski, nowodworski, nowostawski i malborski. Do archidiecezji gdańskiej przyłączono 7 dekanatów z diecezji chełmińskiej: Gdynia I i II, Puck, Wejherowo I i II, Żarnowiec i Żukowo
- 5 czerwca 1999 - papież Jan Paweł II w archidiecezji gdańskiej. Msza święta na hipodromie w Sopocie
- 2007 - obchody jubileuszu pięćdziesięciolecia Gdańskiego Seminarium Duchownego
- 17 kwietnia 2008 - 25. rocznica sakry biskupiej abpa Tadeusza Gocłowskiego; papież Benedykt XVI mianuje nowym metropolitą gdańskim abpa Sławoja Leszka Głódzia
[edytuj] Rozwój sieci dekanalnej
W 1925 w chwili erekcji diecezji były tylko 2 dekanaty:
- gdański, obejmujący parafie z diecezji chełmińskiej
- nowostawski, obejmujący parafie z diecezji warmińskiej
23 sierpnia 1931 bp O'Rourke dokonał nowego podziału diecezji na 5 dekanatów:
- gdański I (Dolne Miasto, Główne Miasto, Orunia, Emaus)
- gdański II (Oliwa, Wrzeszcz, Brętowo, Nowy Port, Brzeźno, Sopot)
- Gdańsk - wieś (Danzig - Land) (Pruszcz Gdański - Praust)
- nowostawski (Neuteich)
- nowodworski (Tiegenhof)
1 października 1966 bp Edmund Nowicki ustanowił nowy dekanat gdański II, obejmujący parafie Wrzeszcza, Brętowa, Letnicy, Brzeźna i Nowego Portu. Z dekanatu wyłączono Oliwę i Sopot, tworzące od tej pory dekanat gdański III.
1 lutego 1979 bp Lech Kaczmarek ustanowił dekanat Wyżyny Gdańskie z siedzibą urzędu dziekańskiego w Trąbkach Wielkich.
3 sierpnia 1986, w związku z rozwojem sieci parafialnej bp Tadeusz Gocłowski dokonał nowego podziału diecezji na 11 dekanatów:
|
|
W 1990 roku biskup Tadeusz Gocłowski z części dekanatu Pruszcz Gdański utworzył dekanat Żuławy Steblewskie.
Obecnie w skład archidiecezji wchodzą 24 dekanaty:
[edytuj] Instytucje Archidiecezjalne
- Kuria Metropolitarna
- Caritas Archidiecezjalne
- Sąd Metropolitarny
- Wyższe Seminarium Duchowne w Gdańsku
- Muzeum Archidiecezjalne
[edytuj] Główne świątynie
[edytuj] Patron
[edytuj] Zobacz też
- Biskupi gdańscy
- Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce
- Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce
|
|||||
|
||||||||||
