Archidiecezja krakowska

Archidiecezja krakowska
Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie
Państwo	Polska
Siedziba	Kraków ul. Franciszkańska 3, Kraków
Data powołania	1000
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Metropolia	krakowska
Katedra	Archikatedra w Krakowie
Biskup diecezjalny	Kardynał Stanisław Dziwisz (metropolita krakowski)
Biskup pomocniczy	bp Jan Szkodoń bp Jan Zając bp Damian Muskus OFM bp Grzegorz Ryś
Biskup senior	kard. Franciszek Macharski
Dane statystyczne
Liczba wiernych	1 546 288
Liczba kapłanów	2061
Liczba dekanatów	44
Liczba parafii	432
Powierzchnia	5730 km²
Położenie na mapie Kuria biskupia
50°03′34.3″N 19°56′07.6″E
Strona internetowa

Trumna-relikwiarz ze szczątkami świętego

Katedra na Wawelu

Archidiecezja krakowska – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim ustanowiona w 1925.

Historia

Diecezja krakowska erygowana w 1000 przez papieża Sylwestra II przez wiele wieków ulegała licznym podziałom ze względu na rozbiory Polski (od XI w. Kraków był stolicą Polski i przez wiele wieków drugim po Gnieźnie ośrodkiem kościelnym w Polsce). Należała do:

• metropolii gnieźnieńskiej (do 1807)
• metropolii lwowskiej (1807-1818)
• metropolii warszawskiej (1818-1880)
• Stolicy Apostolskiej (1880-1925)
• archidiecezja krakowska i metropolia krakowska (od 1925)
• 1992 - zmiana podziału administracyjnego kościoła w Polsce. Nowe granice metropolii obejmującej poza archidiecezją krakowską diecezje bielsko-żywiecką, kielecką i tarnowską

W archidiecezji krakowskiej odbyły się 44 synody – ostatni przeprowadził kard. Karol Wojtyła w latach 1972-1979. Od wieków działają w niej szpitale, bractwa i instytucje charytatywne.

Instytucje archidiecezjalne

• Kuria metropolitarna
• Trybunał metropolitarny
• Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Krakowskiej
• Caritas archidiecezjalne

Biskupi

• Biskup diecezjalny: ks. Kardynał Stanisław Dziwisz (metropolita krakowski) (od 2005)
• Biskup pomocniczy: ks. bp Jan Szkodoń (od 1988)
• Biskup pomocniczy: ks. bp Jan Zając (od 2004)
• Biskup pomocniczy: ks. bp Damian Muskus OFM (od 2011)
• Biskup pomocniczy: ks. bp Grzegorz Ryś (od 2011)
• Biskup senior: ks. Kardynał Franciszek Macharski (senior od 2005)

Główna świątynia

• Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie

Patroni

• św. Stanisław ze Szczepanowa
• św. Jan z Kęt (Jan Kanty)
• św. Szymon z Lipnicy
• św. Faustyna Kowalska
• św. Jacek Odrowąż
• św. Brat Albert
• bł. Wincenty Kadłubek
• św. Stanisław Kazimierczyk
• zwani błogosławionymi Michał Giedroyć i Izajasz Boner

Linki zewnętrzne

• Archidiecezja krakowska
• Archidiecezja krakowska w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.
• Mapa Archidiecezji krakowskiej z rozbiciem na dekanaty oraz spisem parafii

Literatura

• Inglot Stefan, Stan i rozmieszczenie uposażenia biskupstwa krakowskiego w połowie XV wieku. Próba odtworzenia zaginionej części Liber Beneficiorum Długosza z mapą, Lwów 1925
• Kracik Jan, Ryś Grzegorz, Dziesięć wieków diecezji krakowskiej, Kraków 1998
• Księga dochodów beneficjów diecezji krakowskiej z roku 1529 (tzw. Liber Retaxationum), Leszczyńska-Skrętowa Zofia [wyd.], Wrocław [i in.] 1968
• Kumor Bolesław Stanisław, Dzieje diecezji krakowskiej do roku 1795, T. 1-4, Kraków 1998-2002
• Kuraś Stanisław, Regestrum Ecclesiae Cracoviensis: studium nad powstaniem tzw. Liber Beneficiorum Jana Długosza, Warszawa 1966

Zobacz też

• Biskupi krakowscy
• Metropolia krakowska
• Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce
• Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce