Archidiecezja poznańska
| Archidiecezja poznańska | |
Archikatedra w Poznaniu |
|
| Państwo | |
| Siedziba | Poznań |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Metropolia | poznańska |
| Katedra diecezjalna | Archikatedra w Poznaniu |
| Biskup diecezjalny | abp Stanisław Gądecki (metropolita poznański) |
| Biskup pomocniczy | bp Zdzisław Fortuniak bp Marek Jędraszewski bp Grzegorz Balcerek |
| Biskup senior | abp Juliusz Paetz |
| Dane statystyczne | |
| Liczba wiernych | 1 445 500 |
| Liczba kapłanów | 995 |
| Liczba dekanatów | 42 |
| Liczba parafii | 399 (w nich kościoły – 477) |
| Powierzchnia | 9000 km² |
| Strona internetowa | |
na Rok św. Pawła
Archidiecezja poznańska – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Początkiem Archidiecezji było prawdopodobnie biskupstwo misyjne, pierwsze w Polsce, ustanowione w 968 roku, które podlegało bezpośrednio Stolicy Apostolskiej, i zbudowanie przez Mieszka I katedry. Pierwszy biskup misyjny Jordan (z pochodzenia Włoch, Burgundczyk lub Dalmatyńczyk) mianowany na stolicę biskupią przez papieża Jana XII zapoczątkował historię polskiej hierarchii kościelnej. Nie włączona do metropolii gnieźnieńskiej utworzonej w 1000, a dopiero po jej przywróceniu w 1076 za panowania Bolesława Śmiałego (wg innych źródeł diecezję przyłączono w I poł. XII wieku). Z chwilą podziału terytorium Polski na biskupstwa, przy diecezji poznańskiej pozostała część Mazowsza, na której powstał przed 1252 archidiakonat czerski z kolegiatą w Czersku, od 1406 warszawski (kolegiata przeniesiona w 1399). Możliwe, że archidiakonat mazowiecki powołano już w 1076 i miał początkowo kolegiatę w Grójcu. Na skutek rozbiorów Polski zmieniły się granice biskupstwa poznańskiego (mazowiecką część wraz z Warszawą odłączono od Poznania i w 1798 otrzymała własne biskupstwo). W ciągu ponad tysiąca lat istnienia biskupstwa zarządzało nim wielu wybitnych duchownych, jak biskupi Unger i Jan Lubrański, arcybiskupi Leon Michał Przyłuski, Walenty Dymek, Antoni Baraniak i Jerzy Stroba oraz kardynałowie hr. Mieczysław Ledóchowski – Halka, Edmund Dalbor i August Hlond.
W roku 1821 podniesiono dotychczasowe biskupstwo do rangi archidiecezji i metropolii oraz połączono unią personalną aeque principaliter z metropolią gnieźnieńską do 1946.
[edytuj] Biskupi
- biskup diecezjalny: ks. abp Stanisław Gądecki (od 2002) (metropolita poznański), wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Polski (od 2004)
- biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks. bp Zdzisław Fortuniak (od 1982)
- biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks. bp Marek Jędraszewski (od 1997)
- biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks. bp Grzegorz Balcerek (od 1999)
- biskup senior: ks. abp Juliusz Paetz (senior od 2002)
[edytuj] Instytucje archidiecezjalne
- Kuria metropolitalna – wzniesiona w 1834 przy placu, na którym stoi późnobarokowa rzeźba św. Jana Nepomucena z ok. 1730. Po drugiej stronie usytuowany jest Pałac Arcybiskupi.
- Metropolitalny Sąd Duchowny
- Archiwum Archidiecezjalne
- Muzeum Archidiecezjalne – zlokalizowane w budynku Akademii Lubrańskiego z 1518 roku. Posiada w swoich zbiorach min. Miecz świętego Piotra.
- Arcybiskupie Seminarium Duchowne
- Caritas archidiecezjalne
- Dom Księży Emerytów
[edytuj] Główne świątynie
- Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu – popularnie zwana Katedrą Poznańską, tytuł bazyliki mniejszej posiada od 1962 roku,
- Bazylika Matki Bożej Świętogórskiej Róży Duchownej na Świętej Górze w Gostyniu – bazylika mniejsza od 1972 roku,
- Kolegiata Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i św. Marii Magdaleny w Poznaniu – zwana Poznańską Farą, od 2010 roku bazylika mniejsza.
[edytuj] Kapituły
- Archikatedralna przy bazylice archikatedralnej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu,
- Kolegiacka przy kolegiacie św. Mikołaja w Lesznie,
- Kolegiacka przy kolegiacie Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i św. Marii Magdaleny w Poznaniu,
- Kolegiacka przy kolegiacie Matki Boskiej Pocieszenia i św. Stanisława Biskupa w Szamotułach,
- Kolegiacka przy kolegiacie farnej pw. NMP Wniebowziętej w Środzie Wlkp.
[edytuj] Patroni
[edytuj] Zgromadzenia zakonne
- męskie – 18 (domy zakonne – 34)
- żeńskie – 36 (domy zakonne – 104)
[edytuj] Zobacz też
- Metropolia poznańska
- Biskupi poznańscy
- Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce
- Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce
|
|||||
|
|||||
|
||||||||||