Arcydzieła Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Arcydzieła Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości (ang.: Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity) - lista publikowana i sukcesywnie uzupełniana przez UNESCO, począwszy od 2001 r., kiedy znalazło się na niej 19 pozycji. Na koniec 2010 r. lista liczyła 232 pozycje podzielone na elementy wymagające szybkiego objęcia ochroną przed zniknięciem oraz pozostałe[1]. Stanowi ona uzupełnienie starszej listy światowego dziedzictwa UNESCO, która z definicji zawiera obiekty materialne.
W 2003 roku przyjęto Konwencję o Ochronie Światowego Dziedzictwa Niematerialnego, czyli tego, które z pokolenia na pokolenie przekazywane jest ustnie lub drogą tradycji. Zalicza się do niego: tradycje i przekazy ustne, w tym język jako narzędzie przekazu, spektakle i widowiska, zwyczaje, obyczaje i obchody świąteczne, wiedzę o wszechświecie i przyrodzie oraz związane z nią praktyki, a także umiejętności związane z tradycyjnym rzemiosłem.[2] Tryb wpisywania obiektów na listę jest zbliżony do tej przyjętej dla głównej listy światowego dziedzictwa UNESCO. O wpisie na listę decyduje specjalny międzyrządowy komitet wybierany przez przedstawicieli rządów krajów, które podpisały Konwencję. Wnioski o wpis mogą być kierowane do komitetu przez rządy krajów - członków Konwencji. Większość rządów krajów działających w ramach konwencji scedowała to uprawnienie na odpowiednie komitety krajowe[3]. W Polsce rolę tę pełni Polski Komitet ds. UNESCO.
Spis treści |
[edytuj] Lista Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości (stan na 2005 r.) [4]
[edytuj] Europa
- Albania - Albański folklor izopolifoniczny, proklamacja 2005
- Belgia - "Karnawał w Binche", proklamacja 2003
- Belgia - "Houtem Jaarmarkt" (doroczny jarmark zimowy i targ bydła w Sint-Lievens-Houtem), wpis 2010
- Belgia - "Karnawał w Alost", wpis 2010
- Belgia - "Krakelingen i Tonnekensbrand (świeto ognia i chleba pod koniec zimy w Geraardsbergen), wpis 2010
- Belgia/Francja - "Pochód olbrzymów i smoków w Belgii i Francji", proklamacja 2005
- Bułgaria - "Bistritsa Babi", proklamacja 2005
- Chorwacja - "Śpiew ojkanje", wpis 2010
- Chorwacja - "Sinjska Alka" (turniej rycerski w Sinj), wpis 2010
- Chorwacja - "Sztuka wyrobu pierników z północnej Chorwacji", wpis 2010
- Czechy - "Slovacko Verbunk" (Taniec rekrutów regionu Slovacko),proklamacja 2005
- Czechy - "Obrzędy końca karnawału we wsiach regionu Hlinecko", wpis 2010
- Estonia - Przestrzeń kulturowa [Kihnu]], proklamacja 2003
- Estonia - Tradycja śpiewu polifonicznego "Seto Leelo", proklamacja 2009
- Estonia/Litwa/Łotwa - Festiwal pieśni i tańca Bałtyku proklamacja 2003
- Francja - "Compagnonnage", wpis 2010
- Francja - "Francuska tradycja biesiadna", wpis 2010
- Francja - "Point d’Alençon", wpis 2010
- Litwa/Łotwa - "Sztuka rzeźbienia krzyży i ich symbolika", proklamacja 2001
- Luksemburg - "Taneczny pochód w Echternach", wpis 2010
- Hiszpania - "Misterium w Elche", proklamacja 2001
- Hiszpania - "Patum" w Berga, proklamacja 2005
- Hiszpania - "Flamenco", wpis 2010
- Hiszpania - "Ludzkie wieże w Hiszpanii", wpis 2010
- Hiszpania/Grecja/Włochy/Maroko - "Dieta śródziemnomorska", wpis 2010
- Portugalia - "Fado", styl muzyczny, wpis 2011
- Rumunia - Tradycja Căluş, proklamacja 2005
- Rosja - „Przestrzeń kulturowa i kulturowy przekaz ustny Semejskie”, proklamacja 2001
- Rosja - "Olonkho - jakucki epos heroiczny", proklamacja 2005
- Słowacja - Fujara i muzyka na ten instrument, proklamacja 2005
- Włochy - "Opera dei Pupi, Sycylijski Teatr Lalek", proklamacja 2005
- Włochy - "Pieśń Tenorów": wyraz sardyńskiej kultury pasterskiej, proklamacja 2005
[edytuj] Azja
- Armenia - Muzyka na duduk, proklamacja 2005
- Azerbejdżan - "Azerbejdżański mugam", proklamacja 2003
- Bangladesz - „Pieśni Baulów” proklamacja 2005
- Bhutan - "Drametse Ngachan": Taniec masek z bębnami, proklamacja 2005
- Chiny - "Opera Kun Qu", proklamacja 2001
- Chiny - "Sztuka muzyki guqin", proklamacja 2003
- Chiny - Sztuka "Ujgur Muqam" w regionie Xinjiang, proklamacja 2005
- Chiny/Mongolia - "Urtiin Duu: tradycyjna długa pieśń", proklamacja 2005
- Filipiny - "Śpiewy Hudhud z Ifugao", proklamacja 2001
- Filipiny - Epos "Darangen" ludu Maranao w regionie Jeziora Lanao, proklamacja 2005
- Gruzja - "Gruziński śpiew polifoniczny", proklamacja 2001
- Indie - "Kudijattam: teatr Sanskrytu", proklamacja 2001
- Indie - "Tradycja recytacji wedyjskiej", proklamacja 2003
- Indie - "Ramlila": Tradycyjny spektakl Ramajana, proklamacja 2005
- Indonezja - "Teatr lalek Wajang" , proklamacja 2003
- Indonezja - Indonezyjski Kris, proklamacja 2005
- Japonia - "Teatr Nō", proklamacja 2001,
- Japonia - "Teatr lalek ningyo joruri bunraku", proklamacja 2003
- Japonia - Teatr Kabuki, proklamacja 2005
- Kambodża - "Balet Królewski Kambodży", proklamacja 2003
- Kambodża - "Sbek Thom" – teatr cieni Khmerów, proklamacja 2005
- Kirgistan - "Sztuka akynów, kirgiskich opowiadaczy eposów", proklamacja 2003
- Kirgistan - "Tradycyjna muzyka morin khuur", proklamacja 2003
- Korea Południowa - "Królewski rodowy obrzęd i muzyka rytualna w świątyni Jongmyo", proklamacja 2003
- Korea Południowa - "Epickie pieśni pansori", proklamacja 2003
- Korea Południowa - Festiwal "Gangneung Danoje", proklamacja 2005
- Malezja - Teatr Mak yong, proklamacja 2005
- Turcja - "Sztuka Meddah, publiczni opowiadacze historii", proklamacja 2003
- Uzbekistan / Tadżykistan - "Muzyka Szaszmakom", proklamacja 2003
- Uzbekistan - „Przestrzeń kulturowa regionu Bojsun”, proklamacja 2003
- Wietnam - Wietnamska muzyka dworska "Nha nhac", proklamacja 2003
- Wietnam - Przestrzeń kulturowa gongów, proklamacja 2005
[edytuj] Kraje Arabskie
- Algieria - Ahellil z regionu Gouara, proklamacja 2005
- Egipt - "Epos Al.-Sirah Al.-Hilaliyyah", proklamacja
- Irak - "Irackie maqam", proklamacja 2003
- Jemen - "Pieśni z Sanaa", proklamacja 2003
- Jordania - Przestrzeń kulturowa plemion beduińskich w Petrze i Wadi Rum, proklamacja 2005
- Maroko - "Przestrzeń kulturowa Placu Dżamaa al-Fna", proklamacja 2001
- Maroko - Moussem z okolic Tan-Tan,proklamacja 2005
- Palestyna - Palestyńskie "Hikaye", proklamacja 2005
[edytuj] Afryka Subsaharyjska
- Benin / Nigeria / Togo - "Dziedzictwo przekazu ustnego Gelede", proklamacja 2001
- Gambia/Senegal - Kankurang, rytuał inicjacyjny plemion Mandinka, proklamacja 2005
- Gwinea - "Przestrzeń kulturowa Sosso-Bala w Niagassola", proklamacja 2001
- Madagaskar - "Kunszt rękodzieła drewnianego społeczności Zafimaniry", proklamacja 2003
- Malawi - Uzdrawiający taniec Vimbuza, proklamacja 2005
- Malawi/Mozambik/Zambia - "Gule Wamkulu" proklamacja 2005
- Mali - Przestrzeń kulturowa plemion Jaaral i Degal, proklamacja 2005
- Mozambik - Ksylofony Timbila plemienia Czopi, proklamacja 2005
- Nigeria - System przepowiadania przyszłości Ifá, proklamacja 2005
- Republika Środkowoafrykańska - "Tradycje przekazu ustnego Pigmejów Aka z Afryki Środkowej", proklamacja 2003
- Uganda - Ugandyjska tkanina z kory drzewa, proklamacja 2005
- Wybrzeże Kości Słoniowej - Gbofe z Afounkaha: muzyka trąbek poprzecznych i przestrzeń kulturowa społeczności Tagbana”, proklamacja 2001
- Zambia - "Maskarada Makiszi", proklamacja 2001
- Zimbabwe - Taniec Mbende Jerusarema, proklamacja 2005
[edytuj] Ameryka Łacińska
- Belize / Gwatemala / Honduras / Nikaragua - "Język, taniec i muzyka Garifuana", proklamacja 2001
- Boliwia - "Karnawał Oruro", proklamacja 2001
- Boliwia - "Andyjska kosmowizja grupy etnicznej Kallawaja", proklamacja 2003
- Brazylia - "Ustne i graficzne środki wyrazu grupy Wajapi", proklamacja 2003
- Brazylia - Samba de Roda z Recôncavo w Bahia, proklamacja 2005
- Ekwador/Peru - „Dziedzictwo przekazu ustnego i kulturowych środków wyrazu ludu Zápara”, proklamacja 2001
- Gwatemala - Tradycja widowisk tanecznych Rabinal Achí, proklamacja 2005
- Jamajka - "Dziedzictwo Maroon w mieście Moore", proklamacja 2003
- Kolumbia - "Karnawał w Barranquilla", proklamacja 2003
- Kolumbia - Przestrzeń kulturowa Palenque de San Basilio, proklamacja 2005
- Kostaryka - Tradycje pasterskie i wozy zaprzężone w woły, proklamacja 2005
- Kuba - "Tumba Francesa, muzyka bractwa Oriente", proklamacja 2003
- Meksyk - Obchody Dnia Zmarłych, proklamacja 2003
- Republika Dominikany - "Przestrzeń kulturowa Bractwa Ducha Świętego Congos z Villa Mella", proklamacja 2001
- Republika Dominikany - Tradycja widowisk tanecznych Cocolo, proklamacja 2005
[edytuj] Oceania
- Tonga - "Lakalaka: śpiewane oracje z układem choreograficznym", proklamacja 2003
- Vanauatu - "Rysunki na piasku w Vanuatu", proklamacja 2003
Przypisy
- ↑ Intangible Heritage Lists. UNESCO. [dostęp 2011-05-24].
- ↑ UNESCO a zrównoważony rozwój / Zrównoważony rozwój kultury, Unesco.pl
- ↑ Intergovernmental Committee for the Safeguarding of Intangible Cultural Heritage. UNESCO. [dostęp 2011-05-24].
- ↑ Lista Dziedzictwa Niematerialnego (pol.). Polski Komitet ds. UNESCO.. [dostęp 2011-05-24].
