Aretha Franklin
| Aretha Franklin | |
Aretha Franklin (2007) |
|
| Imię i nazwisko | Aretha Louise Franklin |
| Pseudonim | The Queen of Soul |
| Data i miejsce urodzenia | 25 marca 1942 Memphis |
| Pochodzenie | Stany Zjednoczone |
| Gatunek | soul, R&B, gospel, jazz, pop |
| Zawód | wokalistka |
| Aktywność | od 1956 |
| Wytwórnia płytowa | Columbia, Atlantic, Arista |
| Powiązania | The Sweet Inspirations, Carolyn Franklin, Erma Franklin, Cissy Houston |
| Odznaczenia | |
| Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) | |
| Strona internetowa | |
Aretha Louise Franklin (ur. 25 marca 1942 w Memphis)[1][2] – afroamerykańska piosenkarka, obdarzona mianem "Królowej Soulu" (ang. The Queen of Soul).
[edytuj] Życiorys
Aretha Louise Franklin mając zaledwie 14 lat, zaczęła nagrywać piosenki w profesjonalnym studio. W wieku 19 lat podpisała swój pierwszy kontrakt z wytwórnią CBS. Śpiewała głównie gospel, koncertowała na środkowym wschodzie USA. Szerszy rozgłos przyniosły jej piosenki jazzowe z elementami popu: Operation Heartbreak, Won't Be Long, Rock-A-Bye Your Baby With A Dixie Melody, Runnin' Out Of Fools[2].
Sława przyszła wraz z nowym kontraktem z Atlantic Records. W 1967 roku zaczęto nazywać artystkę Królową Soulu. Za singiel Respect Franklin otrzymała dwie nagrody Grammy, jej nazwisko znalazło się na szczycie "Billboardu". W całej karierze Franklin otrzymała w sumie 18 nagród Grammy[2].
Swym głębokim, ciepłym głosem i zdolnością interpretacji zwiększyła popularność gatunku soul. Artystka śpiewała też w innych stylach, począwszy od tanecznego popu, gospel do wokalnego jazzu. W 1987 Aretha Franklin została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame[3], a jej piosenka Respect ma numer 5 na liście 500 utworów wszech czasów magazynu Rolling Stone. W zestawieniu 100 najlepszych wokalistów wszech czasów sporządzonym przez magazyn Rolling Stone zajęła 1 miejsce.
Przez lata z Arethą pracowała matka Whitney Houston – Cissy Houston, śpiewając w chórkach. Franklin była matka chrzestną Whitney Houston[4]. Wywarła ogromny wpływ na wokalistkę, kształtując jej manierę i sposób śpiewania.
Wystąpiła w kilku filmach, m.in. obrazie lat 80. pt. Blues Brothers i jego kontynuacji z 2000 roku.
W 2008 roku organizacja PETA ogłosiła Franklin najgorzej ubraną kobietą roku[5].
W 2010 roku u artystki zdiagnozowano raka. Zespół lekarzy orzekł, że jest to rak nieoperacyjny[6].
[edytuj] Dyskografia
- 1956 - The Gospel Soul of Aretha Franklin
- 1961 - Aretha (1961)
- 1962 - The Electrifying Aretha Franklin
- 1962 - The Tender, The Moving, The Swinging Aretha
- 1963 - Laughing on the Outside
- 1964 - Unforgettable - A Tribute to Dinah Washington
- 1964 - Songs of Faith Checker
- 1965 - Once in a Lifetime
- 1967 - I Never Loved a Man the Way I Love You
- 1967 - Aretha Arrives
- 1967 - Take It Like You Give It
- 1967 - Lee Cross
- 1968 - Lady Soul
- 1968 - Aretha Now
- 1968 - Aretha in Paris (live)
- 1969 - Aretha Franklin - Live!
- 1969 - I Say a Little Prayer
- 1969 - Soul '69
- 1970 - This Girl's in Love with You
- 1970 - Don't Play That Song
- 1970 - Sweet Bitter Love
- 1970 - Spirit in the Dark
- 1971 - Aretha Live at Fillmore West
- 1971 - Young, Gifted & Black
- 1972 - Amazing Grace
- 1973 - Hey Now Hey (The Other Side of the Sky)
- 1974 - Let Me In Your Life
- 1974 - With Everything I Feel in Me
- 1975 - You
- 1976 - Sparkle
- 1977 - Satisfaction
- 1977 - Sweet Passion
- 1977 - Most Beautiful Songs
- 1978 - Almighty Fire
- 1979 - La Diva
- 1980 - Aretha (1980)
- 1980 - Aretha Sings the Blues
- 1981 - Love All the Hurt Away
- 1982 - Jump to It
- 1983 - Get It Right
- 1984 - Never Grow Old
- 1985 - First Lady of Soul
- 1985 - Who's Zoomin' Who?
- 1986 - Aretha (1986)
- 1986 - Soul Survivor
- 1987 - One Lord, One Faith, One Baptism
- 1989 - Through the Storm
- 1991 - What You See Is What You Sweat
- 1998 - A Rose Is Still a Rose
- 2003 - So Damn Happy
- 2007 - Jewels in the Crown: All-Star Duets with the Queen
- 2008 - This Christmas
- 2009 - Aretha: A Woman Falling Out of Love
Przypisy
- ↑ allmusic - Aretha Franklin
- ↑ 2,0 2,1 2,2 mowimyjak.pl - Kim jest Aretha Franklin, gwiazda i legenda muzyki soul?.
- ↑ Rock 'n' Roll Hall of Fame Inductees 1986 - 2010 (ang.). digitaldreamdoor.nutsie.com. [dostęp 2010-05-01].
- ↑ allwhitney.com
- ↑ http://www.popcrunch.com/peta-worst-dressed-celebrities-2008-aretha-franklin-peta-worst-dressed-2008 (ang.)
- ↑ Aretha Franklin ma raka (pol.). [dostęp 2010-12-09].

