Arystofanes

Arystofanes

Arystofanes z Aten (gr. Ἀριστοφάνης, Aristophanes) (ok. 446-385 p.n.e.) – grecki dramatopisarz, jeden z twórców komedii staroattyckiej.

Jego twórczość miała ostre akcenty społeczne i polityczne. Przedstawił w niej bogaty obraz życia Aten swoich czasów. Był zagorzałym przeciwnikiem bogaczy i obrońcą interesów średnich warstw społecznych oraz chłopów.

Pierwsze swoje komedie wystawiał pod nazwiskami aktorów, ponieważ sam był zbyt młody, by zgłaszać utwory na zawody teatralne. Ostatnie dwie komedie – Sejm kobiet oraz Plutosa czasami zalicza się już do komedii średnioattyckiej.

Twórczość

Z jego 44 utworów zachowało się 11:

• Acharnejczycy (425 p.n.e.), także Acharniakowie, I miejsce w agonie (konkursie) komicznym na Lenajach
• Rycerze (424 p.n.e.), I miejsce w agonie komicznym na Lenajach
• Chmury (423 p.n.e.), druga wersja, być może nigdy nie wystawiona; pierwsza wersja zajęła III (ostatnie) miejsce w agonie komicznym na Dionizjach
• Osy (422 p.n.e.), II miejsce w agonie komicznym na Lenajach
• Pokój (421 p.n.e.), II miejsce w agonie komicznym na Dionizjach
• Ptaki (414 p.n.e.), wystawione na Dionizjach
• Lizystrata (411 p.n.e.), także Gromiwoja lub Bojomira
• Thesmoforie (411 p.n.e.)
• Żaby (405 p.n.e.), wystawione na Lenajach
• Sejm kobiet (392 p.n.e.), także Sejm niewieści, Babie koło
• Plutos (388 p.n.e.), druga wersja

Polskie przekłady Arystofanesa

• Bogusław Butrymowicz
  • Żaby, Chmury, Acharnejczycy, Rycerze, Pokój i Ptaki (inne komedie zaginęły w czasie wojny i nie zostały opublikowane)
• Józef Jedlicz
  • Ptaki
• Stefan Srebrny
  • Rycerze, Osy, Bojomira, "Lizystrata", "Sejm kobiet", "Plutos"
• Artur Sandauer
  • Chmury, Ptaki, Żaby
• Edmund Cięglewicz
  • Żaby, Chmury, Gromiwoja (tj. Lizystrata), a niedrukowane Babie koło (tj. Sejm kobiet) wystawiono w 1920 r. w jednym z teatrów warszawskich;

Zobacz też

• literatura starogrecka
• Chmurny Kukułczyn