Atak na Broome
| Atak na Broome II wojna światowa, wojna na Pacyfiku |
|||||||||||||||||
 Płonący B-24 USAAF-u na lotnisku w Broome po ataku
|
|||||||||||||||||
| Czas | 3 marca 1942 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Broome i okolice | ||||||||||||||||
| Terytorium | Australia | ||||||||||||||||
| Wynik | zwycięstwo Japonii | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Atak na Broome miał miejsce podczas II wojny światowej 3 marca 1942 roku na miasto Broome w północno-zachodniej Australii. W wyniku nalotu japońskich samolotów zginęło co najmniej 88 osób.
Miasto Broome było podczas wojny punktem uzupełniania paliwa dla samolotów na szlaku prowadzącym między Holenderskimi Indiami Wschodnimi, a głównymi miastami australijskimi. Z racji swojego położenia było miejscem ucieczki dla wielu żołnierzy holenderskich stacjonujących w Indiach Wschodnich oraz innych uchodźców, po rozpoczęciu przez Japończyków inwazji na Jawę. W rezultacie Broome stało się znaczącą bazą wojsk alianckich. W ciągu dwóch tygodni na przełomie lutego i marca 1942 roku ponad 8000 uciekinierów przedostało się do Australii przez miasto Broome[1].
Nowe badania dr Toma Lewisa twierdzą, że liczba 8000 uchodźców jest bardzo przesadzona. Liczba ta była po raz pierwszy opublikowana w Australian Official War History i była później powtarzana w wielu publikacjach[2]. Aktualna liczba ewakuowanych drogą powietrzną przez Broome w tym czasie jest obliczana na zaledwie 1350 osób. Większość z nich stanowili personel wojskowy. Ewakuowano zaledwie 250 holenderskich cywilów uchodźców, większość z nich było członkami rodzin holenderskich załóg lotniczych[2][3].
Spis treści |
[edytuj] Atak
Porucznik Zenjiro Miyano, dowódca 3. Grupy Powietrznej Sił Powietrznych Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej, poprowadził dziewięć maszyn Mitsubishi A6M oraz samolot zwiadowczy Mitsubishi C5N2 z bazy Kupang na Timorze do ataku rano 3 marca.
Od godziny 9:20 maszyny A6M Zero dokonywały nalotów z niskiego pułapu na wodnosamoloty zacumowane w zatoce Roebuck oraz na bazę RAAF-u na lotnisku w Broome, nie zrzucono jednak żadnych bomb, choć niektórzy twierdzili, że je widzieli. Mogły to jednak być odrzucane zbiorniki paliwa. Nalot trwał godzinę.
Japońskie myśliwce zniszczyły co najmniej 22 samoloty alianckie, w tym B-24A Liberatora, który przewoził ranny personel – w wyniku zestrzelenia tego samolotu zginęło 30 osób. B-24 rozbił się ok. 16 km od Broome. Alianci stracili także 15 wodnosamolotów, które stały zacumowane w Broome. Na ich pokładzie zginęło wielu holenderskich uciekinierów, jednak dokładna liczba nie jest znana. Na wcześniej wymienionym lotnisku polowym w Broome myśliwce japońskie zniszczyły dwa B-17E, jeden B-24 należący do USAAF-u, dwa Hudsony należące do RAAF-u oraz jednego Lockheeda Lodestara należącego do Sił Powietrznych Królewskiej Armii Holenderskiej w Indiach Wschodnich (ML-KNIL).
Japończycy zniszczyli także osiem Catalin należących do Sił Powietrznych Holenderskiej Marynarki Wojennej (MLD), United States Navy i RAF-u, dwa samoloty Short Empire należące do RAAF-u i Qantas oraz pięć Dornierów Do 24 należących do MLD.
Samolot pasażerski Douglas DC-3 należący do KLM wiozący uciekinierów z Bandungu został także zestrzelony w odległości 80 km na północ od Broome. Zginęły cztery osoby oraz diamenty wartości od 150 do 300 000 £ (jest to obecnie od 20 do 40 mln dolarów australijskich).
W momencie ataku na lotnisku w Broome nie było myśliwców alianckich. Mitsubishi Zero napotkały jedynie słaby ogień z broni ręcznej na ziemi. Jeden z japońskich pilotów, chorąży Osamu Kudō, został zabity przez ogień holenderskiego pilota z ML-KNIL, porucznika Gusa Winckela, za pomocą karabinu maszynowego kal. 7,9 mm wymontowanego z Lockheeda Lodestara. Winckel założył broń na swoim ramieniu i został poważnie poparzony na przedramieniu lewej ręki, po tym jak dotknął lufy karabinu po strzale. Innemu pilotowi japońskiemu skończyło się paliwo w drodze powrotnej do bazy. Runął do morza, ale zdołał przeżyć.
W 2010 roku nowe badania stwierdziły, że samolot Kudō został zestrzelony przez tylnego strzelca bombowca B-24A o nazwie Arabian Nights, który sam został strącony przez Kudō. 19 z 20 osób personelu amerykańskiego zginęło na pokładzie B-24[2].
[edytuj] Po bitwie
Charlie D'Antoine, aborygeński członek załogi wodnosamolotu, pomógł dwóm pasażerom ze zniszczonych samolotów dotrzeć na brzeg, płynąc wśród wraków i płonącego paliwa[4]. Dostał za to odznaczenie za odwagę od rządu holenderskiego i został z honorami zaproszony na dwór królewski Holandii.
Jeden z amerykańskich członków załogi, sierżant Melvin Donoho, zdołał przepłynąć 16 kilometrów z rozbitego B-24 by w końcu dotrzeć na brzeg (po ponad 36 godzinach). Niektóre raporty wspominają o innym amerykańskim lotniku, sierżancie Willard’em J. Beatty’m, który jednak zmarł tuż po przypłynięciu na brzeg. Inne źródła dementują ten raport, pochodzący z artykułu z gazety[5].
Japońskie lotnictwo dokonało jeszcze kilku mniejszych ataków na rejon Broome, m.in. 20 marca średnie bombowce Mitsubishi G4M2 "Betty" wykonały atak z wysokiego pułapu na lotnisko w wyniku, którego zginęła jedna osoba cywilna[6]. Ostatni atak został przeprowadzony w sierpniu 1943 roku[7].
Przypisy
- ↑ Paul D. Petsu: USS "Sides" oddaje hołd jednemu dniu wojny w Broome (ang.). U.S. Seventh Fleet website, 2002. [dostęp 14 stycznia 2012].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Lewis & Ingmar (2010).
- ↑ Douglas Gillison: Royal Australian Air Force 1939-1942, Australia in the War of 1939-1945, Series Three Air, Volume I. Canberra: Australian War Memorial, 1962, s. 463–468.
- ↑ ABC-TV, "Bohater Broome" (Message Stick, 5 lutego 2006) (ang.) (data dostępu: 14 stycznia 2012).
- ↑ Western Australian Museum (brak daty), "Rozbicie się B-24 Liberatora" (ang.) (data dostępu: 14 stycznia 2012).
- ↑ pacificwrecks.com, 1997-2007, "Broome" & Australian War Museum, 2006, "Japoński nalot na Broome" (ang.) (data dostępu dla obydwóch źródeł: 14 stycznia 2012).
- ↑ Veterans Review Board (brak daty), "Darwin" (ang.) (data dostępu: 14 stycznia 2012).
[edytuj] Bibliografia
- Mervyn W. Prime: Broome's one day war: the story of the Japanese raid on Broome, 3 March 1942. Broome: Shire of Broome, 1992.
- Mervyn W. Prime: WA's Pearl Harbour - The Japanese Raid on Broome. Bull Creek WA.
- Dr Tom Lewis, Peter Ingman: Zero Hour in Broome. Adelaide: Avonmore Books, 2010.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Wodnosamoloty Broome (nominacja Western Australian Maritime Museum do stron dziedzictwa Rady i wraku, który pozostaje) (ang.)
- "Naloty powietrzne – Broome" – artykuł na ww2australia.gov.au (ang.)
- "Broome, 3 marca 1942" – artykuł na Australian War Memorial (ang.)
- Peter Dunn: rozbicie się japońskiego myśliwca, zniszczenie piętnastu wodnosamolotów, dwóch B-17 Flying Fortress, dwóch B-24 Liberator, dwóch Lockheed Hudson, dwóch DC-3 i jednego Lockheeda Lodestara 3 marca 1942 roku podczas japońskiego nalotu powietrznego na Broome (ang.). 2000. [dostęp 14 stycznia 2012].
- Broome – strona internetowa Western Australian Museum na jego Projekcie Samolotowym Broome (ang.)
|
|||||
