Autobusy miejskie w Białymstoku
Spis treści |
[edytuj] Organizacja KM w Białymstoku
W Białymstoku jedynym środkiem transportu miejskiego jest komunikacja autobusowa, co wyróżnia Białystok na tym tle jako jedno z największych miast w Polsce. Organizatorem transportu zbiorowego jest Białostocka Komunikacja Miejska (w skrócie: BKM) – organ podległy pod Urząd Miejski w Białymstoku, który wcześniej działał pod nazwą Departamentu Dróg i Transportu Miejskiego w Białymstoku. Zleca wykonywanie obowiązków komunikacyjnych trzem spółkom komunikacyjnym – KPK, KPKM i KZK. BKM wprowadziło wiele operacji, z których wiele pozytywnie wpłynęło na jakość funkcjonowania komunikacji miejskiej w Białymstoku.
- Rozpowszechnianie wizerunku organu na autobusach miejskich (głównie nowych) także eksploatowanych przed istnieniem BKM.
- Likwidacja biletów papierowych oraz wprowadzenie kart miejskich używanych przez pasażerów zwanych popularnie e-kartami lub elektronicznymi portmonetkami.
- Pojawienie się oznaczeń przystankowych na wiatach informujących o numerze przystanku, jej nazwie oraz liniach zatrzymujących się przy wiacie.
- Zmiana częstotliwości kursowania pojazdów danych linii na nieznacznie mniejszą.
- Montaż urządzeń do odczytywania kart miejskich oraz elektronicznych kasowników biletowych w pojazdach.
- Zmiana tras linii autobusowych oraz tworzenie nowych.
[edytuj] Historia
[edytuj] XX wiek
Jednymi z pierwszych środków transportu miejskiego były ciężarówki z demobilu posiadane przez Miejski Zakład Komunikacyjny w Białymstoku, który istniał po II Wojnie Światowej. W roku 1954 spółka ta przekształciła się w Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne utrzymujące w eksploatacji pojazdy marki Chausson, Star, Mavag, San, Autosan, ZIS, Jelcz, a w latach 80. także Ikarus jako pierwszy autobus przegubowy o modelu 280. We wrześniu 1991 roku nastąpił rozpad firmy po czym na jej miejsce powstały trzy spółki komunikacyjne: KZK, KPK, KPKM, a rok później dołączyła do nich jeszcze spółka BIATRA, która oprócz pojazdów marki Jelcz i Ikarus posiada w utrzymaniu także autobusy Scania oraz Renault. W roku 1997 uległa ona likwidacji.
W latach 80. i 90. trzon taboru stanowiły pojazdy typu Jelcz PR110M i Jelcz M11 wśród autobusów jednoczłonowych oraz Ikarus 280 wśród przegubowych. Każdy z autobusów marki Jelcz był lakierowany kolorem kremowo-czerwonym, a marki Ikarus - początkowo kremowo-czerwonym, a później czerwonym. Ikarus 280 był pierwszym autobusem przegubowym, który służył jako środek komunikacji miejskiej w Białymstoku. Jego pierwsze egzemplarze pojawiły się w roku 1982. W latach 1992-1994 po Ikarusach pojawiały się także pojazdy w wersji przegubowej, lecz innej klasy m.in. Heuliez O305G, Setra SG180 i Mercedes-Benz O305G.
[edytuj] XXI wiek
W lutym 2004 funkcje Zakładu Obsługi Komunikacji Miejskiej, który zajmował się organizacją komunikacji, sprzedażą biletów oraz nadzorem spółek autobusowych, przejął Zarząd Dróg i Transportu (ZDT lub ZDiT) a w czerwcu 2006 Wydział Transportu Miejskiego. W marcu 2007 Wydział Transportu Miejskiego został połączony z Wydziałem Dróg Miejskich, w wyniku czego powstał Departament Dróg i Transportu (DT lub DDT). Od początku roku 2007 w stosunku do komunikacji miejskiej w Białymstoku używana jest nazwa Białostocka Komunikacja Miejska (BKM). Obecnie Białystok jest największym miastem w Polsce, które posiada tylko jeden rodzaj trakcji w komunikacji zbiorowej. Istnieją tam 34 linie autobusowe. W 2005 roku została uruchomiona przez KZK komercyjna linia regionalna "B" na trasie Białystok – Borsukówka (nieopodal Knyszyna).
[edytuj] Pojazdy KM
MAN NG312
nr tab. 889, autobus KPKM
W Białymstoku obecnie niemal wszystkie autobusy miejskie są niskopodłogowe i pojawiają się w 2 wersjach: jednoczłonowej oraz przegubowej. Każdy z pojazdów wyróżnia się kolorem biało-zielonym z logo BKM (dawniej bez loga). Wyjątki stanowią jedynie autobusy oklejone reklamą zewnętrzną.
[edytuj] Przewoźnicy
W wyniku strajku jaki miał miejsce 2 września 1991 roku Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne zostało podzielone na 3 spółki miejskie, konkurujące ze sobą w zakresie obsługi komunikacji miejskiej. W 2007 roku miało dojść do ich połączenia, lecz prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski nie dopuścił do fuzji. Poniżej lista trzech istniejących spółek komunikacyjnych w Białymstoku:
- KPK – Komunalne Przedsiębiorstwo Komunikacyjne
- KPKM – Komunalne Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej (obecnie największy)
- KZK – Komunalny Zakład Komunikacyjny (najmniejszy)
[edytuj] Dawni przewoźnicy
- BIATRA – 1992-1997
- MPK Białystok (Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne) – 1954-1991 r.
- MZK Białystok (Miejski Zakład Komunikacyjny) – 1945-1954 r.
[edytuj] Zajezdnie
Spółki obsługujące komunikację miejską w Białymstoku korzystają z 3 zajezdni zlokalizowanych przy ulicach Składowej i Jurowieckiej. KZK ma w posiadaniu zajezdnię przy ulicy Jurowieckiej 46A. Powstała ona w 1954 roku, docelowo na 120 autobusów. Drugą, znacznie większą zajezdnię dzielą między sobą KPKM i KPK przy ulicy Składowej. Wybudowana w 1977 roku, mogła pomieścić 300 autobusów.
- Zajezdnia KZK Białystok
- Zajezdnia KPK i KPKM Białystok dzieląca się na dwie części, które mają swoich przewoźników
- Zajezdnia KPK Białystok, która jest nie daleko sąsiedniej zajezdni należącej do KPK i KPKM Białystok
[edytuj] Dodatkowe informacje
W czerwcu 2009 roku powstał Klub Miłośników Komunikacji Miejskiej, który stara się odzyskiwać i remontować autobusy wycofane ze służby, celem ich zachowania jako zabytki polskiej motoryzacji. Obecnie posiada w utrzymaniu 4 pojazdy:
| Marka | Model | Dawny właściciel | Rok pozyskania | Numer boczny |
|---|---|---|---|---|
| Ikarus | 280.26 | KPKM | 2010 | 815 |
| Jelcz | PR110M | KZK | 2010 | 949 (dawniej 050) |
| Jelcz | 120M | KZK | 2011 | 072 |
| Jelcz | 120MM/1 | KZK | 2011 | 081 |
