Bílá Voda
| Bílá Voda | |||||
|
|||||
Zabudowa w dolnej części wsi |
|||||
| Państwo | |||||
| Kraj | |||||
| Na mapach: | |||||
Bílá Voda (niem. Weißwasser, pol. Biała Woda) – gmina w Republice Czeskiej w powiecie Jeseník w kraju ołomunieckim. Jest to najdalej na północ położona gmina czeskiego Śląska.
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Gmina leży nad rzeką Kamienicą tuż przy polsko-czeskiej granicy w worku jawornickim (czes. javornický výběžek), jej przedłużeniem wzdłuż rzeki jest polska wieś Kamienica. Od 1748 r. Bílá Voda jest nieformalnie podzielona na część "miejską" (Městys) i "wiejską" (Ves). W dolnej części miejscowości, posiadającej okazałe budynki i zwartą zabudowę, znajduje się dawny zespół klasztorny pijarów, z barokowym kościołem. W górnej, luźno zabudowanej części wsi, stoi pałac wybudowany ok. 1690 r., dawna siedziba kolejnych właścicieli ziemskich.
[edytuj] Podział
[edytuj] części gminy
[edytuj] gminy katastralne
- Bílá Voda u Javorníka
- Kamenička u Bílé Vody
[edytuj] czesko-niemiecko-polskie nazwy
| nazwa czeska | nazwa niemiecka | nazwa polska |
|---|---|---|
| Bílá Voda (1869 Bílávoda) | Weißwasser | Biała Woda |
| Kamenička | Kamitz Überschar | Kamieniczka |
| Městys Bílá Voda (1880 Bílá Voda (městec)) | Weißwasser Markt | Miasteczko Biała Woda |
| Ves Bílá Voda (1880 Bílá Voda (ves)) | Weißwasser Dorf | Wieś Biała Woda |
[edytuj] Historia
Założona w poł. XIII w. Pierwsza wzmianka o Bílej Vodzie pochodzi z 1532 r. W 1723 r. Jakob Ernst von Lichtenstein-Kastelkorn, właściciel wsi i pobliskich dóbr w Doboszowicach, późniejszy biskup ołomuniecki i prymas Niemiec, ufundował tutaj klasztor i kolegium pijarów. Był to wówczas jeden z najznakomitszych wówczas zakładów szkolnych na Śląsku. W latach 1724-1733 wzniesiono kolegium i seminarium pijarskie, a w latach 1755-1765 kościół.
Od zakończenia I wojny śląskiej, na mocy pokoju wrocławskiego, miejscowość stała się osadą graniczną. Jej południowo-zachodnia część z kościołem i klasztorem znalazła się w granicach Śląska habsburskiego; północno-wschodnia, nazywająca się współcześnie Kamienica, została włączona do Śląska pruskiego.
W 1818 r. zamknięto seminarium, a w 1829 r. kolegium. Pijarzy obsługiwali parafię do 1938 r. W 1854 r. pałac w Bílej Vodzie zakupiła Marianna Orańska. Należał on do jej spadkobierców do 1917 r. Po II wojnie światowej wysiedlono ludność niemiecką. W klasztorze popijarskim internowano zakonnice z rozwiązanych klasztorów z terenu Czechosłowacji, na cmentarzu znajduje się kilkaset nagrobków zmarłych tu zakonnic. Po upadku komunizmu większość pozostałych przy życiu zakonnic opuściła wieś.
W 2006 r. we wsi mieszkały 282 osoby.
[edytuj] Zabytki
- Kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny – posiada bogate barokowe wyposażenie wnętrza; na szczególną uwagę zasługuje ołtarz główny z rzeźbą Madonny z ok. 1510 r. pochodzącą z warsztatu Wita Stwosza.
- Klasztor i kolegium pijarów – do kościoła przylega połączony z nim dwukondygnacyjny, barokowy budynek klasztorny z dwoma dziedzińcami.
- Domy dawnego konwiktu – barokowe budynki znajdujące się w otoczeniu kompleksu budynków.
- Pałac – niewielka rezydencja dworska, siedziba kolejnych właścicieli majatku. Obecnie znajduje się w nim szpital psychiatryczny. W parku przypałacowym znajduje się kilka barokowych rzeźb.
- Cmentarz – znajduje się w nim zbiorowa mogiła ofiar tzw. "marszu śmierci" z lutego 1945 r. z obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu.
[edytuj] Turystyka
Z Bilej Vody do Javornika prowadzą dwa szlaki piesze:
- czerwony z Bilej Vody przez górę Borówkową z wieżą widokową do Javorníka,
- zielony- ścieżka rowerowa.
Przez Bílą Vodę możliwy jest przejazd samochodem osobowym na trasie Paczków - Kamienica- Bíla Voda - Złoty Stok.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Oficjalny serwis wsi
- Zdjęcia satelitarne wsi: [1]
|
|||||