Banknoty euro
banknoty euro – banknoty międzynarodowej waluty euro obowiązującej w strefie Euro. Są emitowane przez Europejski Bank Centralny, wszystkie noszą podpis prezesa tegoż banku. Najniższy nominał to €5, najwyższy €500. W odróżnieniu od monet tej waluty, wszystkie mają identyczny wygląd, choć są drukowane w różnych krajach członkowskich.
Spis treści |
[edytuj] Szata graficzna
Banknoty euro przedstawiają charakterystyczne dla Europy motywy architektoniczne z różnych epok. Na awersie znajdują się okna lub bramy, na rewersie zaś mosty. Wszystkie zobrazowane obiekty są fikcyjne, gdyż wybór rzeczywistych mógłby być kontrowersyjny i być przedmiotem zazdrości pomiędzy narodami[1].
Na każdym nominale przedstawione są flaga Unii Europejskiej, pierwsze litery nazwy Europejskiego Banku Centralnego w pięciu wersjach językowych (BCE, ECB, EZB, ΕΚΤ, EKP), mapa Europy, podpis Prezesa Europejskiego Banku Centralnego oraz nazwa waluty zapisana zarówno w łacińskim, jak i greckim (ΕΥΡΩ) alfabecie.
Szata graficzna banknotów została wybrana spośród 44 propozycji w konkursie ogłoszonym przez Radę Europejskiego Instytutu Monetarnego 12 lutego 1996. Zwycięzki wzór autorstwa Roberta Kaliny z Österreichische Nationalbank został wyłoniony 1996.
Banknoty drukowane są na czystym płótnie bawełnianym, co korzystnie wpływa na ich trwałość i wygląd[2].
[edytuj] Zmiany wzorów
Banknoty noszą podpis aktualnego prezesa EBC, w związku z czym banknoty wydrukowane do listopada 2003 są sygnowane przez Wima Duisenberga, zaś późniejsze przez Jeana-Claude'a Tricheta. Szerzej zakrojone zmiany EBC planuje wprowadzać co 7-8 lat[3].
Projekt drugiej serii banknotów jest aktualnie w przygotowaniu. Ilustracja i kolorystyka pozostaną niezmienione. Wprowadzone zostaną nowe zabezpieczenia, skróty nazwy EBC w trzech nowych wersjach: ЕЦБ (cyrylica), EBC(j. polski) i EKB (j. węgierski) i zapis nazwy waluty w cyrylicy (евро). Nowa seria będzie wprowadzana od stycznia 2013 lub 2014[4]. EBC ogłosi wycofanie z obiegu pierwszej serii z odpowiednim wyprzedzeniem[5].
[edytuj] Nominały
| Obraz | Nominał | Wymiary (mm) |
Motyw przewodni | Pozycja kodu drukarni | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Awers | Rewers | Kolor | Styl | Stulecia | |||||
.jpg&filetimestamp=20081229050923){kind=small} |
.jpg&filetimestamp=20081229051156){kind=small} |
€5 | 120 × 62 | szary | styl klasyczny | przed V | lewa krawędź ilustracji | ||
.jpg&filetimestamp=20081229051452){kind=small} |
.jpg&filetimestamp=20081229051645){kind=small} |
€10 | 127 × 67 | czerwony | romanizm | XI-XII | godzina 8 na zegarze z gwiazdek | ||
.jpg&filetimestamp=20081229051847) |
.jpg&filetimestamp=20081229052053) |
€20 | 133 × 72 | niebieski | gotyk | XIII-XIV | godzina 9 na zegarze z gwiazdek | ||
.jpg&filetimestamp=20081229052317) |
.jpg&filetimestamp=20081229052520) |
€50 | 140 × 77 | pomarańczowy | renesans | XV-XVI | prawa krawędź ilustracji | ||
.jpg&filetimestamp=20081229052734) |
.jpg&filetimestamp=20081229052921) |
€100 | 147 × 82 | zielony | barok i rokoko | XVII-XVIII | na prawo od godziny 9 na zegarze z gwiazdek | ||
.jpg&filetimestamp=20081229053131) |
.jpg&filetimestamp=20081229053405) |
€200 | 153 × 82 | żółty | secesja | XIX-XX | powyżej godziny 7 na zegarze z gwiazdek | ||
.jpg&filetimestamp=20081229053539) |
.jpg&filetimestamp=20081229053711) |
€500 | 160 × 82 | fioletowy | modernizm | XX-XXI | godzina 9 na zegarze z gwiazdek | ||
|
|||||||||
[edytuj] Ułatwienia dla osób niewidzących i niedowidzących
Projekt banknotów był konsultowany z organizacjami reprezentującymi osoby niewidzące i niedowidzące, co zaoowocowało szeregiem usprawnień mających pomóc tym ludziom w identyfikacji banknotów.
- rozmiar banknotu wzrasta wraz z nominałem
- szata graficzna kolejnych nominałów jest utrzymywana naprzemiennie w chłodnej i ciepłej kolorystyce
- nadruk nominału jest wypukły i rozpoznawalny w dotyku dla osób o czułych palcach
- niższe nominały (5, 10 i 20) mają po prawej stronie awersu charakterystyczny, dobrze widoczny pas z hologramami, podczas gdy w pozostałych banknotach hologramy są zgromadzone w prostokątnym obszarze
- przy dolnej krawędzi awersu banknotów €200 nadrukowane są pionowe linie
- przy prawej krawędzi awersu banknotów €500 nadrukowane są skośne linie
[edytuj] Zabezpieczenia
 |
Ta sekcja od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Niektóre zabezpieczenia banknotów euro zostały ujawnione, aby umożliwić zwykłym ludziom odróżnianie oryginalnych banknotów od falsyfikatów. Pozostałe zabezpieczenia są objęte ścisłą tajemnicą. Ich ilość szacuje się na ponad 30.
[edytuj] Hologram
Każdy banknot wyposażony jest w hologram przedstawiający jego nominał. Hologram znajduje się po prawej stronie awersu i przyjmuje formę paska (€5, €10, €20) bądź prostokątu (pozostałe).
[edytuj] Tusz o zmiennym kolorze
Prawy dolny róg rewersu nominałów €50 i wyższych został nadrukowany tuszem, który zmienia kolor w zakresie od zielonego do fioletowego w zależności od kąta patrzenia.
[edytuj] Suma kontrolna
Każdy banknot ma unikalny numer seryjny, który musi spełniać następującą właściwość: liczba utworzona poprzez zastąpienie litery znajdującej się na początku numeru seryjnego przez jej pozycję w alfabecie łacińskim (A→1, B→2, C→3 itd.) musi w wyniku dzielenia przez 9 pozostawiać resztę 8.
[edytuj] Zabezpieczenie przed kopiowaniem
Banknoty są oznakowane specjalnym wzorcem znanym jako konstelacja EURion. Niektóre starsze fotokopiarki są zaprogramowane, by odrzucać żądanie kopiowania obrazów zawierających ten wzorzec.
Ponadto w banknotach zawarty jest tzw. cyfrowy znak wodny. Nowsze wersje niektórych programów graficznych odmawiają przetwarzania obrazów zawierających ów znak.
[edytuj] Reakcja na oświetlanie
Każdy banknot jest wyposażony w znak wodny widoczny pod światło gołym okiem. Pod wpływem światła ujawnia się też czarna magnetyczna nić biegnąca środkiem banknotu, na której zapisany jest nominał wraz ze słowem euro.
Oświetlane światłem podczerwonym, banknoty są pokryte obszarami o różnej jasności, zaś światłem ultrafioletowym ujawniają dodatkowe oznakowania, konstelacja EURiona zaś staje się lepiej widoczna.
[edytuj] Wyczuwalne dotykiem
Skróty nazwy banku (BCE, ECB, EZB) są lekko wypukłe. Niektóre obszary banknotu mają wyróżniającą się fakturę.
[edytuj] Kod kreskowy
Obok znaku wodnego znajduje się kod kreskowy. Można go zobaczyć patrząc na banknot pod światło. W kodzie zapisany jest nominał banknotu.
[edytuj] Zabezpieczenia magnetyczne
Niektóre obszary banknotu (np. prawe okno kościelne na banknocie €20) są wydrukowane z użyciem tuszu o własnościach magnetycznych. Podobne właściwości ma też czarna nić biegnąca przez środek banknotu, widoczna pod wpływem światła.
[edytuj] Nominały €1 i €2
Włochy, Grecja, Austria i Słowacja sugerowały wprowadzenie niższych nominałów banknotów[6]. EBC oświadczył, że banknoty są droższe w produkcji i mniej trwałe od monet, w związku z czym wprowadzanie ich dla tak niskich nominałów jest bezcelowe i 18 listopada 2004 EBC ostatecznie zadecydował o niewprowadzaniu ich do drukukwiecień 2009[potrzebne źródło]. 25 października 2005 ponad połowa deputowanych Parlamentu Europejskiego zaapelowała do Komisji Europejskiej i EBC o rozważenie wprowadzenia banknotów €1 i €2[7].
Przypisy
- ↑ http://www.ecb.eu/bc/banknotes/security/didyouknow/html/index.en.html#bridges
- ↑ Euro
- ↑ The life cycle of a banknote (ang.).
- ↑ Euro-Serie 2.0 in den Startlöchern (niem.). 8 września 2010. [dostęp 11 września 2011].
- ↑ Monthly bulletin: 10th anniversary of the euro: part 9.5 (Banknotes) dostęp 2008-09-26.
- ↑ Greece presses demand for one-euro notes — EUbusiness.com – business, legal and financial news and information from the European Union
- ↑ P6_TA(2005)0399
