Baszta Gołębnik w Toruniu
| Baszta Gołębnik | |
 Baszta Gołębnik widziana od strony zachodniej |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Toruń |
| Adres | Bulwar Filadelfijski 8 |
| Typ budynku | Baszta |
| Styl architektoniczny | Gotyk |
| Wysokość całkowita | 19,5[1] m |
| Kondygnacje | 7 |
| Ukończenie budowy | 1. połowa XIV wieku |
| Ważniejsze przebudowy | XIX wiek |
|
Położenie na mapie
  Baszta Gołębnik
|
|
| Na mapach: | |
Gołębnik – nadwiślańska baszta w Toruniu.
Baszta numer 40 (według rachuby Jerzego Stankiewicza), później nazwana Gołębnikiem, została wybudowana najprawdopodobniej na początku XIV wieku[2]. Tak jak zdecydowana większość baszt toruńskich Gołębnik został wzniesiony na planie prostokąta, tu o wymiarach 11,2 x 5,80 metra[1]. Dach kryty jest czterospadowym dachem z pięcioma lukarnami – dwie od strony miasta i po jednej z pozostałych. Mierząca 19,5 metra[1] baszta jest obecnie najwyższym punktem nadwiślańskich murów miejskich.
Baszta znajduje się w ciągu murów nad Wisłą, pomiędzy Bramą Klasztorną, a Bramą Żeglarską.
Baszta jest bogato zdobiona: w fasadach wschodniej, zachodniej i południowej znajduje się łącznie 15 blend (odpowiednio 6, 4 i 5), pierwotnie ostrołukowych, obecnie częściowo zniekształconych poprzez wybite w ścianach okna. Wnęki te pierwotnie były bogato malowane, jednak z czasem zostały zamalowane. Podczas renowacji renowacji baszty spod tynku odsłonięto malowane maswerki. Ponad blendami znajduje się rząd ozdobnych „tarcz”, które w czasach niemieckich pomalowane zostały w sposób przypominający tarcze krzyżackie. Natomiast poniżej blend znajduje się malowany fryz.
W XIX wieku baszta nie pełniła już faktycznych funkcji obronnych. W związku z tym zdecydowano się przebudować ją na mieszkania, czego pochodną było wybicie w fasadach dodatkowych okien[2].
Obecna nazwa baszty pochodzi z XIX wieku. Wcześniej zwana była basztą Obywatelską, jednak to właśnie w XIX wieku na południowej i wschodniej fasadzie zamontowano haki, na których z kolei ułożono półki dla gołębi pocztowych. Pozostałe gołębniki znajdowały się na murach pomiędzy Bramą Klasztorną, a Krzywą Wieżą[2]. Gołębie służyły władzom pruskim do komunikowania się z toruńskimi fortami.
-
Gołębnik w 1898 roku. Widoczne zamalowane blendy, pomalowane „tarcze” i gołębie półki
-
Malowane blendy na fasadzie zachodniej
-
Mury miejskie. W oddali Gołębnik i Brama Klasztorna
-
Ulica Pod Krzywą Wieżą i Bankowa, z tyłu Baszta Gołębnik
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Eugeniusz Gąsiorowski: Średniowieczne obwarowania Torunia. Toruń: Towarzystwo Miłośników Torunia, 2007, s. 21. ISBN 978-83-900852-6-5.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Baszty. Gołębnik (pol.). Toruński Serwis Turystyczny, 23 sierpnia 2008. [dostęp 17 listopada 2009].
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||
