Baszta Monstrancja w Toruniu
| Baszta Monstrancja | |
 nr rej. A/145 z 17 października 1929 r.i z 17 lipca 1998 r. |
|
 Monstrancja widziana od południa |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Toruń |
| Adres | ul. Podmurna 14/16 |
| Typ budynku | Baszta |
| Styl architektoniczny | Gotyk |
| Kondygnacje | 5[1] |
| Ukończenie budowy | XIII wiek |
| Ważniejsze przebudowy | XV wiek, XIX wiek |
| Odbudowano | 1950[1] |
|
Położenie na mapie
  Baszta Monstrancja
|
|
| Na mapach: | |
Baszta Monstrancja – jedna z dziewięciu baszt zachowanych w ciągu murów miejskich w Toruniu.
Monstrancja położona jest przy ulicy Podmurnej, na odcinku pomiędzy ulicą Szerokią a ulicą Ciasną. Budowla ta stoi w murach Starego, od strony granicy z Nowym Miastem.
Prawdopodobnie pierwsza baszta w tym miejscu powstała jeszcze w XIII wieku[2], razem z pierwszymi fortyfikacjami, jednak w obecnym kształcie Monstrancja została wzniesiona w połowie wieku XV[2]. Budowa ta wiązała się z modernizacją systemu obronnego Torunia będącego odpowiedzią na upowszechnienie się broni palnej. Z tego także powodu niektóre ściany mierzą niemal 2,5 m grubości. Aby zapobiec runięciu budowli do wewnątrz, budowniczowie zastosowali specjalne rozwiązanie arhitektoniczne przypominające wielopoziomową ławę[3]. Drugim celem powstania „nowej” Monstrancji było przeciwstawienie się zwiększonemu zagrożeniu od strony nieistniejącego już zamku. Zamek krzyżacki został zburzony w 1454 roku przez toruńskich mieszczan. Od tego czasu teren pozamkowy pozostawał nieumocniony i stanowił najsłabszy punkt w linii obrony miasta.
W odróżnieniu od pozostałych baszt istniejących do tej pory w Toruniu, kryta dachem namiotowym Monstrancja nie została wybudowana na planie prostokąta, a na planie ośmiokąta. Była, i jest, to jedyna budowla o tym kształcie w centrum Torunia. Do dnia dzisiejszego wewnątrz budynku zachowało się m.in. stanowisko dla kuszników[1]. Unikatowa budowa Monstrancji umożliwiała prowadzenie ostrzału w trzech kierunkach[1] W 2005 roku niszczejącą basztę odkupił prywatny właściciel, który wyremontował budowlę[1].
Z biegiem lat wieża pełniła szereg funkcji - po II wojnie światowej wewnątrz mieścił się m.in. skład znaków drogowych i pracownia plastyczna[1].
Nazwa baszty, Monstrancja, pochodzi prawdopodobnie od metalowego słońca, które zostało umieszczona na szczycie wieży, a w połączeniu z „drzewcami” przypominać może właśnie monstrancję.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Eugeniusz Gąsiorowski: Średniowieczne obwarowania Torunia. Toruń: Towarzystwo Miłośników Torunia, 2007, s. 20. ISBN 978-83-900852-6-5.
- ↑ 2,0 2,1 Baszty. Monstrancja (pol.). Toruński Serwis Turystyczny, 23 sierpnia 2008. [dostęp 10 listopada 2009].
- ↑ Justyna Wojciechowska-Narloch: Monstrancja ma solidne fundamenty (pol.). Nowości, 24 marca 2007. [dostęp 10 listopada 2009].
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||
