Bawełna (roślina)
| Bawełna | |
|---|---|
 Plantacja bawełny
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | ślazowce |
| Rodzina | ślazowate |
| Rodzaj | bawełna |
| Nazwa systematyczna | |
| Gossypium L. Species Plantarum 2 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Bawełna, bawełnica (Gossypium L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych, obejmujący około 40 gatunków[2]. W stanie dzikim występują na słabo nawodnionych obszarach wszystkich kontynentów, poza Australią i Antarktydą.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Pokrój
- Krzewy.
- Liście
- Skrętoległe, dłoniastoklapowane.
- Kwiaty
- Duże, podobne do kwiatów hibiskusa, z którym bawełna jest blisko spokrewniona[2]. Płatki korony w kolorze żółtym, kremowym lub różowym, czasami z ciemna plamka u nasady. Pręciki otaczają pojedynczy słupek.
- Owoce
- Torebki zawierające liczne nasiona z długimi włoskami, które stanowią aparat umożliwiający roznoszenie nasion przez wiatr.
[edytuj] Systematyka
Erioxylum Rose & Standl., Ingenhouzia DC., Notoxylinon Lewton, Selera Ulbr., Sturtia R. Br., Thurberia A. Gray, Ultragossypium Roberty
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Należy do plemienia Gossypieae, podrodziny Malvoideae, rodziny ślazowatych Malvaceae, rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )[1][4].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), podrząd Malvineae Rchb., rodzina ślazowate (Malvaceae Juss.), plemię Gossypieae Alef., rodzaj bawełna (Gossypium L.)[5].
- Wybrane gatunki
- bawełna afrykańska, b. drzewiasta (Gossypium arboreum L.)
- bawełna indyjska (Gossypium herbaceum L.)
- bawełna kosmata, bawełna zwyczajna (Gossypium hirsutum L.)
- bawełna peruwiańska (Gosypium barbadense L.)
[edytuj] Uprawa
Roślina ta jest uprawiana na wszystkich kontynentach za wyjątkiem Antarktydy. Obecnie jej największym producentem są Chiny.
| Najwięksi producenci bawełny (2009) (w tys. ton) |
|
|---|---|
 Chińska Republika Ludowa |
7 947 |
 Indie |
5 443 |
 Stany Zjednoczone |
2 945 |
 Pakistan |
1 960 |
 Brazylia |
1 361 |
 Uzbekistan |
1 110 |
 Turcja |
501 |
 Australia |
283 |
 Turkmenistan |
283 |
 Grecja |
240 |
| Łącznie na świecie | 25 574 tys. ton |
[edytuj] Zastosowanie
Roślina włóknodajna – wykorzystywana w produkcji włókna o tej samej nazwie – bawełna. Uprawia się 4-5 gatunków.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
- ↑ 2,0 2,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-11].
- ↑ United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
- ↑ Crescent Bloom: Gossypium (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2008-11-25].
