Bawełna kosmata
| Bawełna kosmata | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | ślazowce |
| Rodzina | ślazowate |
| Rodzaj | bawełna |
| Nazwa systematyczna | |
| Gossypium hirsutum L. Sp. pl. ed. 2, 2:975. 1763 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Bawełna kosmata, bawełna zwyczajna (Gossypium hirsutum) — gatunek krzewów z rodziny ślazowatych. Pochodzi z Ameryki Środkowej, gdzie był uprawiany. W wyniku rozwoju tkactwa w XVIII i XIX wieku oraz wynalezienia maszyn przędzalniczych wzrosło zapotrzebowanie na ten surowiec i zwiększył się areał upraw tej rośliny. Do dziś bawełna kosmata jest jednym z ważnych surowców w przemyśle przędzalniczym i jest uprawiana wszędzie, gdzie pozwalają na to warunki klimatyczne.
Spis treści |
[edytuj] Nazewnictwo
Posiada wiele synonimów nazwy łacińskiej[2]: Gossypium hirsutum subsp. latifolium (Murray) Roberty, Gossypium hirsutum var. marie-galante (G. Watt) J. B. Hutch., G. hirsutum var. punctatum (Schumach.) Roberty, G. jamaicense Macfad, G. lanceolatum Tod., G. mexicanum Tod., G. morrillii O. F. Cook & J. Hubb., G. palmeri G. Watt, G. punctatum Schumach., G. purpurascens Poir., G. religiosum L., G. schottii G. Watt, G. taitense Parl., G. tridens O. F. Cook & J. Hubb. W języku polskim prawidłowa jest nazwa bawełna kosmata będąca tłumaczeniem prawidłowej nazwy łacińskiej (G. hirsutum L.).
[edytuj] Morfologia
- Liście
- 3-7 klapowe.
- Kwiaty
- Barwy kremowej.
- Owoce
- Torebka zawierająca wiele nasion pokrytych włoskami długości 10-60 mm.
[edytuj] Zastosowanie
Z włosków okrywających nasiona tej rośliny otrzymuje się tzw. włókno techniczne, które używane jest m.in. do wyrobu różnych tkanin bawełnianych, jak też używane jako domieszka do innych tkanin. Z nasion uzyskuje się także olej, który następnie jest używany do wyrobu margaryny. Odpady służą jako cenna karma dla zwierząt.
Bawełna kosmata jest wykorzystywana przy wyrobie różnego rodzaju sznurów i taśm. Poprzez specjalną obróbkę odtłuszczania włókien bawełny za pomocą kwasu azotowego z kwasem siarkowym otrzymuje się tzw. bawełnę strzelniczą. Służy ona do wyrobu prochu bezdymnego.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-11].
[edytuj] Bibliografia
- Rośliny użytkowe Wiedza Powszechna, Warszawa, 1966
