Bazylika Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu Starym

Bazylika Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu
Bazylika mniejsza
Państwo	Polska
Miejscowość	Licheń Stary
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Wezwanie	Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski
Historia Data rozpoczęcia budowy 1994 Data zakończenia budowy 2004 Data konsekracji 12 czerwca 2004 Aktualne przeznaczenie świątynia czynna
Dane świątyni Architekt Barbara Bielecka Świątynia • materiał bud. • powierzchnia • długość • szerokość • beton, stal 23 tysiące m² 139 m 162 m Nawa główna • szerokość • wysokość 77 m 44 m
Położenie na mapie Polski Bazylika Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu
52°19′22.85″N 18°21′12.05″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Bazylika Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski – obecnie największy kościół w Polsce, znajdujący się w województwie wielkopolskim w miejscowości Licheń Stary niedaleko Konina. Położony jest na terenie sanktuarium maryjnego, ważnego katolickiego ośrodka religijnego w kraju. Budowlę wzniesiono dla upamiętnienia objawień z lat 1813 i 1850-1852, których świadkami byli Tomasz Kłossowski i Mikołaj Sikatka.

Świątynia

Wnętrze bazyliki

Wnętrze bazyliki

Monumentalna pięcionawowa bazylika z centralną kopułą zbudowana jest na planie krzyża. Składa się z części głównej, dzwonnicy, wieży oraz trzech okazałych portyków. Powstała z inicjatywy ks. Eugeniusza Makulskiego MIC według projektu mgr inż. Barbary Bieleckiej. Głównymi konstruktorami byli Ryszard Wojdak i Marek Kin. Wzniesiona została w latach 1994-2004. Generalnym wykonawcą robót budowlanych była firma Budimex S.A. Powstanie świątyni zostało sfinansowane z datków pielgrzymów.

Jest to obecnie największa świątynia w Polsce i jedna z największych na świecie. Na placu przed bazyliką może zgromadzić się ok. 250 000 wiernych.

12 czerwca 2004 roku odbyła się konsekracja bazyliki, jako Wotum Kościoła Katolickiego na Wielki Jubileusz Narodzenia Chrystusa. Pierwszym kustoszem Sanktuarium i proboszczem tamtejszej parafii został ks. Eugeniusz Makulski MIC. Obecnie funkcję kustosza pełni ks. Wiktor Gumienny MIC, zaś proboszczem jest ks. Stanisław Kosiorowski MIC.

Wymiary

Kubatura	300 000 m³
Powierzchnia	23 000 m²
Długość	139 m
Szerokość nawy głównej z kaplicami bocznymi	77 m
Szerokość w osi transeptów	144 m
Szerokość elewacji frontowej	162 m
Wysokość nawy głównej	44 m
Wysokość transeptów	33 m
Wysokość absyd i kaplic	17 m
Wysokość części centralnej	85 m
Wysokość krzyża kopuły	103,5 m
Wysokość krzyża dzwonnicy	64,8 m
Wysokość krzyża wieży	141,5 m

Kalendarium budowy bazyliki

Tablice fundacyjne

Ołtarz główny w świątyni

• 29 maja 1994 – nuncjusz papieski ks. arcybiskup Józef Kowalczyk poświęcił plac pod budowę nowej świątyni
• 22 czerwca 1994 – ks. proboszcz Eugeniusz Makulski MIC na tym placu odprawił mszę świętą, poświęcił narzędzia pracy i rozpoczął budowę "pierwszą łopatą"
• 25 maja 1995 – ks. prymas Józef Glemp wmurował kamień węgielny przywieziony z Watykanu z grobu św. Piotra Apostoła (kamień ten poświęcił osobiście w grudniu 1994 roku Jan Paweł II)
• 29 czerwca 1996 – ks. biskup Bronisław Dembowski poświęcił Złotą Kaplicę Trójcy Świętej
• 20 czerwca 1998 – ks. biskup Roman Andrzejewski poświęcił Kaplicę Narodzenia Pańskiego
• 7 czerwca 1999 – Jan Paweł II odwiedził Licheń i poświęcił budowę świątyni
• 26 czerwca 2000 – ks. arcybiskup Józef Kowalczyk poświęcił Dzwon Maryja Bogurodzica – największy w Polsce
• 6 listopada 2001 – zakończenie budowy wieży
• 12 czerwca 2004 – konsekracja bazyliki
• 2 lutego 2005 – nadanie świątyni tytułu bazyliki mniejszej
• 2 lipca 2006 – przeniesienie Cudownego Obrazu Matki Bożej Licheńskiej z kościoła św. Doroty do bazyliki
• 2 lipca 2007 – poświęcenie i oficjalne przekazanie do użytkowania organów

Podziemia kościoła

W dolnej części świątyni znajdują się kaplice:

• Kaplica św. Trójcy – najstarsza z kaplic i zarazem pierwsze w całym kościele miejsce, w którym odbywały się nabożeństwa. Została oddana do użytku w czerwcu 1996 roku.
• Kaplica bł. 108 Męczenników – duża kaplica z obrazem Pana Jezusa wśród bł. 108 Męczenników w głównym ołtarzu, który był zawieszony w centralnym miejscu podczas beatyfikacji ofiar II wojny światowej 13 czerwca 1999 roku w Warszawie. Została uroczyście poświęcona 9 czerwca 2001 roku przez biskupa włocławskiego Bronisława Dembowskiego.

• Kaplica Piety – centralne miejsce zajmuje rzeźba bolejącej Matki, trzymającą swego syna Jezusa Chrystusa (autorstwa Marcina Ziemnickiego).

Symbolika

Do kościoła prowadzą 33 stopnie nawiązujące do lat życia Chrystusa na ziemi. W świątyni znajduje się 365 okien symbolizujących liczbę dni w roku kalendarzowym, 52 otwory drzwiowe symbolizujące liczbę tygodni w roku kalendarzowym oraz 12 kolumn symbolizujących dwunastu apostołów.

Zgodnie z zamysłem architektonicznym bazylika przypomina falujący złoty łan zboża. Przejawia się to w dekoracji roślinnej placu przed świątynią oraz w architekturze samej świątyni. Zauważalne jest to m.in. w oknach wypełnionych szkłem o odcieniu złotawo-bursztynowym, ze ślusarką z anodowanego aluminium w formie kłosów oraz kolumnach w portykach i we wnętrzu świątyni.

Organy

Centralna część organów głównych w fazie montażu

W bazylice licheńskiej znajduje się największy w Polsce, a trzynasty na świecie, zespół organów, posiadający razem 157 głosów i składający się z pięciu instrumentów:

• organów głównych (81 głosów, 4 manuały, pedał)
• organów zachodnich (52 głosy, 2 manuały, pedał)
• organów wschodnich (8 głosów )
• pozytywu prezbiterialnego zachodniego (8 głosów)
• pozytywu prezbiterialnego wschodniego (8 głosów).

Organy wybudowała w latach 2003-2007 polska firma organmistrzowska Dariusza Zycha z Wołomina, zaś projekt dyspozycji opracował prof. Andrzej Chorosiński z Warszawy. Dyspozycja organów głównych w swych założeniach nawiązuje do wielkich francuskich organów symfonicznych.

Największa piszczałka (o dźwięku C) pochodzi z głosu Subkontrabas 32' organów głównych i ma ponad 10 metrów wysokości.

Wszystkie instrumenty połączone są elektronicznie z 6-manuałowym stołem gry, umieszczonym w prezbiterium. Łącznie więc główny kontuar posiada 157 głosów (w sumie ok. 20 000 piszczałek).

Niezależnie od centralnego kontuaru, organy główne i zachodnie posiadają swoje własne kontuary wraz z mechaniczną trakturą gry, zaś pozytywy prezbiterialne i organy wschodnie sterowane są wyłącznie elektronicznie z głównego kontuaru w prezbiterium.

Kopuła

Widoczna z daleka kopuła bazyliki ma 25 m średnicy i 45 m wysokości, wsparta jest na dwukondygnacyjnej żelbetowej kolumnadzie, wspartej na 4 żelbetowych słupach. Od środka widoczna jest dekoracyjna srebrno-złota czasza wykonana ze stali i anodowanego aluminium. Na zewnątrz kopuła pokryta jest płytkami z aluminium anodowanego na złoty kolor.

Dzwonnica

W 68-metrowej dzwonnicy zawieszone są 4 dzwony. Pozostałe 8 dzwonów rozmieszczonych jest w kilku innych punktach licheńskiego Sanktuarium.

	Nazwa	Ton uderzeniowy	Data odlania	Odlewnik	Ciężar	Średnica	Uwagi
1	Dzwon Maryja Bogurodzica	c0	1999	Enrico Campanni	ok. 15 t	3,12 m	największy dzwon w Polsce, trzeci wśród działających dzwonów Europy
2	Dzwon Józef	e0		Janusz Felczyński	ok. 12 t		największy dzwon wykonany w Polsce, trzeci co do wielkości w Polsce, po Dzwonie Maryi Bogurodzicy i Dzwonie Zygmunta
3	Dzwon Piotr	g0		Janusz Felczyński	ok. 6 t
4	Dzwon Paweł	h0		Janusz Felczyński	3 t

Wieża

Wieża bazyliki licheńskiej

Na szczycie 141,5-metrowej wieży znajdują się dwa tarasy widokowe – górny na wysokości 130 m i dolny na wysokości 120 m, z których, przy dobrej pogodzie, rozciąga się widok na odległość do 30 km od Lichenia.

Kontrowersje

Architektura kościoła wywołuje kontrowersje. Budynek był podawany przez Małgorzatę Omilanowską (historyka sztuki) jako przykład kiczu i tandety. Kontrowersje budzą również koszt budowy i rozmiary świątyni, które doczekały się krytyki w utworze muzycznym "Ewakuacja Watykanu"Tymona Tymańskiego. Utwór ukazał sie na płycie Wesele, wydanej przez zespół Tymon & The Transistors.

Zobacz też

• Dzwon Jerzy - dzwon z 1989 r. znajdujący się na terenie sanktuarium
• Lista najwyższych kościołów na świecie

Bibliografia

• Oficjalna strona Bazyliki w Licheniu

Linki zewnętrzne

• Galeria zdjęć bazyliki
• Galeria zdjęć sanktuarium
• Organy w bazylice licheńskiej