Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku

Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja Apostoła we Fromborku
bazylika mniejsza, archikatedra
F/5 z 09.03.1957 r. oraz F/5/1957/478/95 z 04.10.1995 r.
Archikatedra we Fromborku
Państwo	Polska
Miejscowość	Frombork
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Wezwanie	Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja Apostoła
Historia Data rozpoczęcia budowy 1329 Data zakończenia budowy 1388 Aktualne przeznaczenie archidiecezja warmińska
Dane świątyni Styl gotyk ceglany Świątynia • materiał bud. • cegła Liczba naw 3
Multimedia w Wikimedia Commons

Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja Apostoła we Fromborku – kościół gotycki, trójnawowa bezwieżowa hala z wydłużonym prosto zamkniętym prezbiterium, zbudowana w latach 1329-1388. Powstała na ufortyfikowanym wzgórzu, w miejscu dawnej drewnianej świątyni, pełniącej wcześniej rolę katedry. W sąsiedztwie znajduje się dawna rezydencja biskupia i kanonie. Miejsce letnich Międzynarodowych Festiwali Muzyki Organowej. Mieści się przy ul. Katedralnej.

Historia

Pierwsza drewniana katedra wybudowana została w 1288. Posiadała tytuł Ecclesia Warmiensis, czyli była głównym kościołem diecezjalnym.

Kaplice

Kaplica św. Jerzego z pocz. XVI w. zwana polską, w której od 1639 do XIX w. z polecenia bpa M. Szyszkowskiego odprawiano nabożeństwa dla ludności polskiej.

Kaplica Zbawiciela przy elewacji południowej katedry ufundowana została przez biskupa warmińskiego Szembeka. Budowę jej rozpoczęto w 1732, a w 1735 była konsekrowana. Wnętrze kaplicy malował Meyer, a kutą bramę wykonał Jan Schwartz z Reszla.

Wyposażenie wnętrza

Grobowiec Kopernika

Organy

Ołtarze

• ołtarz główny (obecny) zrealizowany został w latach 1747-1752 staraniem biskupa Adama Grabowskiego. Elementy ołtarza z czarnego i różowego marmuru wykonali kamieniarze w Dębniku według projektu Franciszka Placidiego.
• późnogotycki poliptyk fromborski
• rzeźbiona i malowana nastawa dawnego ołtarza głównego, wykonana w Toruniu
• liczne ołtarze nowożytne

Epitafia

• malowane epitafium kanonika Bartłomieja Boreschowa z 1426
• płyty grobowe biskupów warmińskich
• tablica pamiątkowa Mikołaja Kopernika, kanonika, kanclerza kapituły warmińskiej

Organy

Stare organy wywiezione zostały przez Szwedów w czasie wojny polsko-szwedzkiej. Kapituła warmińska 29 lutego 1683 zawarła umowę z organomistrzem Danielem Nitrowskim z Gdańska, na wykonanie nowych organów. Kontrakt został zrealizowany w 1684, a w 1685 zyskały one barokową dekorację malarską wykonaną przez Jerzego Pipera z Lidzbarka Warmińskiego.

Inne

• Kult obrazu bł. Doroty z Mątowów

Bibliografia

• Ołtarze we Fromborku. W: Tadeusz Chrzanowski: Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii. Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1978, s. 41-50, 45-46. 
• Frombork. W: Mieczysław Orłowicz: Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii. Agencja Wydawnicza "Remix", 1991, s. 279-292. ISBN 83-900155-0-1. 
• Andrzej Kopiczko. Ustrój i organizacja diecezji warmińskiej w latach 1525-1772. „Rozprawy i Materiały Ośrodka Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie”. 132, s. 31-33, 1933. Olsztyn. ISSN 0585-3893. 
• Katedra warmińska. W: Andrzej Rzempołuch: Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich. Agencja Wydawnicza "Remix", 1992, s. 29-33. ISBN 83-900155-1-X.