Bazylika mniejsza

Bazylika mniejsza (basilica minor) – tytuł honorowy, nadawany przez papieża, lub w drodze prawa zwyczajowego, który otrzymują kościoły wyróżniające się wartością zabytkową, liturgiczną, pielgrzymkową i duszpasterską.

Po raz pierwszy tytuł ten nadał papież Pius VI w 1783 kościołowi św. Mikołaja w Tolentino. Od 1836 przysługuje on również kościołom kolegiackim (było to związane z przeniesieniem przez Kongregację Obrzędów przywilejów kościołów kolegiackich na bazyliki mniejsze. Kongregacja ustaliła też warunki jakie musi spełniać kościół, by otrzymać ten tytuł).

Posiadają go obecnie znaczniejsze kościoły katedralne, kolegiackie i klasztorne, a także znane sanktuaria maryjne, m.in. Jasna Góra, Altotting, Fátima, Kevelaer, Lourdes, Mariazell, Ottobeuren, Werl, Bardo Śląskie, Tuchów.

Przywilejem bazylik jest uzyskanie odpustu zupełnego w czasie ich nawiedzenia w następujące dni: uroczystość Apostołów Piotra i Pawła (29 czerwca), święto tytułu, święto "Porcjunkul" (2 sierpnia) i jeden raz w ciągu roku w dniu określonym wg uznania, pod zwykłymi warunkami: stan łaski uświęcającej, pragnienie pełnego nawrócenia, udział we Mszy świętej z przyjęciem Komunii świętej, odmówienie w intencjach Ojca Świętego modlitwy Wierzę w Boga, Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu.

Bazylika mniejsza musi spełniać następujące warunki:

Kościół otwarty przez cały dzień
Miejsce otrzymywania szczególnych łask za przyczyną patrona lub patronki kościoła (m.in. uzdrowienia, łaski, nawrócenia itp.)
Wartość zabytkowa
Miejsce szczególnego kultu i pielgrzymowania
Walory duszpasterskie (wieczysta Adoracja Najświętszego Sakramentu, całodzienna spowiedź, duża częstotliwość odprawianych Mszy Świętych i nabożeństw)
stali przewodnicy oprowadzający po danym kościele

Tytuł nadawany jest zazwyczaj przez papieża w porozumieniu z watykańską Kongregacją Obrzędów, co poprzedza procedura prawno-urzędowa w episkopacie danego kraju.

Decyzję o rozpoczęciu procesu przyznania kościołowi tego tytułu podejmuje biskup danej diecezji.