Ben-Hur (film 1959)

Ben-Hur
Plakat filmu
Gatunek	dramat, kostiumowy
Data premiery	18 listopada 1959
Kraj produkcji	Stany Zjednoczone
Język	angielski
Czas trwania	212 minut
Reżyseria	William Wyler
Scenariusz	Maxwell Anderson, Christopher Fry, Gore Vidal, Karl Tunberg
Główne role	Charlton Heston, Jack Hawkins, Haya Harareet, Stephen Boyd, Hugh Griffith
Muzyka	Miklós Rózsa
Zdjęcia	Robert Surtees
Scenografia	Vittorio Valentini, Edward C. Carfagno, William A. Horning, Hugh Hunt
Kostiumy	Elizabeth Haffenden
Montaż	John D. Dunning, Ralph E. Winters
Produkcja	Sam Zimbalist, William Wyler
Wytwórnia	MGM
Dystrybucja	MGM
Budżet	15 000 000 $
Nagrody	11 Oscarów

Charlton Heston w kadrze filmu

Ben-Hur – film Williama Wylera z 1959 roku. Jest to pierwszy film, który otrzymał 11 Oscarów podczas 32. ceremonii wręczenia Oscarów.

W roku 1995, w stulecie narodzin kina, obraz Wylera znalazł się na watykańskiej liście 45 filmów fabularnych, które propagują szczególne wartości religijne, moralne lub artystyczne.

Opis fabuły

Film opowiada o czasach rzymskich w Judei. Żydowski książę Juda Ben Hur, przyjaźni się z rzymskim żołnierzem, Messalą, którego zna od dziecka, człowiekiem o wysokich ambicjach, pragnącym zdławić żydowską rebelię. Messala prosi o pomoc Ben Hura, który odmawia udziału w bratobójczej walce, lecz Messala poczytuje to za zdradę.

W czasie wjazdu nowego rzymskiego namiestnika, odbywającego się obok domu Ben Hura, jego siostra przypadkowo strąca dachówkę, która pechowo trafia w namiestnika. O ten czyn zostaje posądzony Juda Ben Hur; sądzi go Messala. Ben Hur zostaje skazany na galery, a jego matka i siostra zostają wtrącone do lochu. Juda poprzysięga, że wróci i pomści tę niesłuszną karę.

Podczas transportu więźniów na statek dowódca zarządza postój w jednej z wiosek. Wycieńczeni więźniowie mogą dostać od mieszkańców odrobinę wody, lecz dowódca zastrzega, że nie można obdarować nią Ben Hura. Zrozpaczony mężczyzna upada na ziemię. Nagle podchodzi do niego mężczyzna z wioski i podaje Ben Hurowi wodę - jest to Jezus Chrystus. Dowódca rzymski patrząc w twarz Chrystusa nie ma odwagi zaprotestować.

W tym samym czasie za Ben Hurem świadczą jego dawni słudzy, którym darował wolność, w tym stary kupiec z zakochaną w Judzie córką, Esterą. Messala skazuje kupca na karę więzienia. Tymczasem na galerze trwa mordercza praca. Gdy galery rzymskie zostają zaatakowane przez wroga, Ben Hur ratuje od śmierci dowódcę galery, konsula rzymskiego. Ten z wdzięczności postanawia usynowić Judę, nadając mu swoje imię. Juda odnajduje Messalę i nakazuje mu odnaleźć matkę i siostrę. Jednak kobiety w lochu zachorowały na trąd i zostały oddalone do wioski trędowatych. O prawdzie wiedzą jedynie Messala i Estera. Ben Hur myśli, że one nie żyją. Postanawia wziąć udział w wyścigu rydwanów, w których faworytem jest Messala. Wyścig wygrywa Juda Ben Hur; Messala zostaje ciężko ranny. Na łożu śmierci wyjawia Judzie prawdę o losie jego matki i siostry, po czym umiera. Juda udaje się do miasta trędowatych i odkrywa, że Estera znała prawdę o chorobie kobiet. Nie widzi się z nimi, oboje z Esterą odchodzą. Po drodze widzą tłumy, które udają się na nauki tajemniczego Mistrza, Nauczyciela. Estera zostaje tam, Ben Hur oddala się (na jednym z kadrów widać, jak oczy Nauczyciela śledzą sylwetkę oddalającego się Judy).

Podczas kolejnej wizyty w wiosce trędowatych Juda i Estera postanawiają zabrać stamtąd chore kobiety, by udać się z nimi do Nauczyciela. Okazuje się jednak, że właśnie dokonuje się nad nim sąd. Cała czwórka udaje się zatem w miejsce sądu. Wszyscy oni są naocznymi świadkami drogi krzyżowej Chrystusa. Widząc udrękę więźnia, Ben Hur postanawia dać mu wody. Gdy się doń zbliża, rozpoznaje w nim człowieka, który przed laty ocalił mu życie, podając wodę właśnie. Ben Hur udaje się za Jezusem aż do miejsca ukrzyżowania, podczas gdy Estera i chore kobiety chowają się w jaskini przed burzą. Matka Ben Hura słusznie interpretuje burzę jako znak śmierci udręczonego więźnia. Ben Hur pozostaje pod krzyżem aż do śmierci Chrystusa. Zaczyna rozumieć, co tak naprawdę oznaczało owo podanie mu wody przed laty. Wraca do domu, gdzie czeka na niego Estera oraz matka i siostra - zdrowe, choć jeszcze tak niedawno ich ciała pokryte były trądem.

Obsada

• Charlton Heston jako Judah Ben-Hur
• Stephen Boyd jako Messala
• Martha Scott jako Miriam
• Cathy O'Donnell jako Tirzah
• Haya Harareet jako Esther
• Sam Jaffe jako Simonides
• Jack Hawkins jako Quintus Arrius
• Terence Longdon jako Drusus
• Hugh Griffith jako Szejk Ilderim
• Finlay Currie jako Balthasar
• Frank Thring jako Poncjusz Piłat
• Dino Fazio jako Marcello (niewymieniony)

i inni

Linki zewnętrzne

• Ben-Hur w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Ben-Hur w bazie filmweb.pl
• Ben-Hur w bazie stopklatka.pl

Nagrody
Poprzednik Gigi	Oscar dla Najlepszego filmu 1959	Następca Garsoniera
Poprzednik Ucieczka w kajdanach	Złoty Glob dla Najlepszego filmu dramatycznego 1959	Następca Spartacus
Poprzednik Miejsce na górze	BAFTA dla Najlepszego filmu 1960	Następca Garsoniera