Benedykt XI

	Błogosławiony
Data beatyfikacji	24 kwietnia 1736; przez Klemensa XII
Wspomnienie	7 lipca

	Benedykt XI; Benedictus Undecimus
	Mikołaj Boccasini; Niccolò Boccasini
	Błogosławiony Kościoła katolickiego; Papież
	Illustra faciem Tuam super servum Tuum; Niech zajaśnieje Twoje oblicze nad Twym sługą
Data i miejsce urodzenia	1240; Treviso
Data i miejsce śmierci	7 lipca 1304; Perugia
	Generał zakonu dominikanów
Okres sprawowania	12 maja 1296 – 14 stycznia 1299
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Śluby zakonne	ok. 1254
Nominacja biskupia	2 marca 1300
Kreacja kardynalska	4 grudnia 1298; Bonifacego VIII
Kościół tytularny	S. Sabina (25 marca 1299),; Ostia e Velletri (2 marca 1300)
Pontyfikat	22 października 1303

Benedykt XI (łac. Benedictus XI), właściwie Mikołaj Boccasini (ur. 1240 w Treviso, zm. 7 lipca 1304 w Perugii) - włoski dominikanin, błogosławiony Kościoła katolickiego, papież od 1303 r.

W roku 1296, ówczesny prowincjał Lombardii został wybrany generałem zakonu i do dziś pozostaje jednym z czterech dominikanów, którzy objęli tron w Stolicy Piotrowej.

Szybko zdobył zaufanie papieża Bonifacego VIII, który mianował go kardynałem w 1298 r. i często wysyłał w misje pokojowe i dyplomatyczne do Węgier i Francji. Kiedy wybuchł konflikt Bonifacego z królem Francji Filipem IV Pięknym, stanął po stronie papieża, zarządzając nawet, by żaden z dominikanów nie kwestionował zwierzchności papieża i jego legitymacji do sprawowania władzy w Kościele. Kiedy królewski agent Guillaume de Nogaret wraz z przedstawicielami skłóconej z papieżem rodziny Colonna porwali Bonifacego i uwięzili w Anagni, Mikołaj Boccasini był jednym z dwóch kardynałów, którzy jawnie sprzeciwili się gwałtowi i doprowadzili do uwolnienia papieża.

Po śmierci Bonifacego VIII, która nastąpiła miesiąc później, to właśnie Mikołaj Boccasini zyskał uznanie konklawe i został wybrany na nowego papieża, przyjmując imię Benedykta. Konklawe było zresztą jednym z najkrótszych w historii papiestwa – 18 kardynałów, pomnych grożącego im ze strony Nogareta niebezpieczeństwa, obradowało zaledwie jeden dzień.

Dążył do załagodzenia sporu z Filipem IV Pięknym i rodziną Colonna. Zniósł ekskomunikę nałożoną na króla przez Bonifacego VIII. Ale nie mógł darować raptu Nogaretowi i bezpośrednim uczestnikom porwania, których wyklął 7 czerwca 1304. Miesiąc później, po zjedzeniu świeżych fig zmarł nagle i niespodziewanie w Perugii na dyzenterię, co jest powodem przypuszczeń, że został otruty przez stronników Nogareta. W rzeczy samej kolejni papieże, począwszy od Klemensa V, pozostawali pod przemożnym wpływem króla Francji, a sam Klemens V przeniósł rezydencję papieską do Awinionu, zapoczątkowując w ten sposób tzw. niewolę awiniońską.

Benedykt XI był autorem tomu kazań i komentarzy do Ewangelii wg św. Mateusza, psalmów, Księgi Hioba i Apokalipsy. Był też jedynym papieżem swoich czasów, o którym Dante Alighieri nie wypowiadał żadnych negatywnych sądów (a warto pamiętać, że np. Bonifacego VIII w swej Boskiej Komedii artysta ulokował w ósmym kręgu piekieł, zarezerwowanym dla symonitów).

Beatyfikowany 24 kwietnia 1736 r. przez papieża Klemensa XII.