Bereza (miasto)
| Bereza | |||||
|
|||||
 Stara część miasta |
|||||
| Państwo |  Białoruś |
||||
| obwód |  brzeski |
||||
| Rejon | berezowski | ||||
| Ludność (2010) • liczba ludności |
29400[1] |
||||
| Nr kierunkowy | +375 01643 | ||||
|
Położenie na mapie Białorusi
  Bereza
|
|||||
| Na mapach: | |||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
Bereza (do 1940 Bereza Kartuska, biał. Бяроза, Biaroza, ros. Берёза, Bierioza) – miasto w zachodniej Białorusi (obwód brzeski), liczące 29,4 tys. mieszkańców (2010).
W latach 1921-1939 należało do Polski. Centrum administracyjne rejonu berezowskiego.
Linia kolejowa Błudeń-Baranowicze, miasto leży nad rzeką Jasiołdą.
Spis treści |
[edytuj] Historia
[edytuj] Klasztor Kartuzów
Klasztor Kartuzów ufundował podkanclerzy litewski Kazimierz Leon Sapieha w roku 1648. Kamień węgielny pod budowę klasztoru poświęcił nuncjusz apostolski Jan de Torres (abp adrianopolitański). Kartuzja budowana była przez architekta sprowadzonego z Włoch. Uposażenie klasztoru (okoliczne miasteczka, wsie, wody i lasy) zatwierdził sejm w 1653. Po zakończeniu budowy kościoła klasztornego konsekrował go biskup wileński Aleksander Kazimierz Sapieha dnia 6 czerwca 1666. Kościół wraz z eremami otoczony został wałami tak, że całość miała kształt sześciokątnej twierdzy. W 1706 car Piotr I Wielki wraz z Augustem II zajęli klasztor z wojskiem. W klasztorze pozostał garnizon 1500 dragonów. Klasztor został zdobyty przez wojska Karola XII w dniu 28 kwietnia 1706. Karol XII w klasztorze spędził dzień 30 kwietnia. Kasata klasztoru nastąpiła w roku 1831. Później kościół klasztorny służył jako kościół parafialny dekanatu prużańskiego.
[edytuj] W XIX w.
Stacja kolejowa drogi żelaznej moskiewsko–brzeskiej między Liniewem a Kosowem. Wcześniej, gdy funkcjonowała poczta konna, była tu stacja pocztowa między pobliskimi stacjami Swadbicze i Zapole. Poczta konna obsługiwała trasę aż do Moskwy.
[edytuj] Przed 1939
Na początku 1919 roku Berezę Kartuską zajęli bolszewicy. 14 lutego 1919 roku miejscowość została odbita przez grupę Wojska Polskiego pod dowództwem kpt. Piotra Mienickiego. Polacy zmusili bolszewicki garnizon do wycofania się na wschód, wzięli do niewoli 80 żołnierzy i zdobyli 2 karabiny maszynowe. Datę tę przyjmuje się jako początek wojny polsko-bolszewickiej[2]. Przed 1939 miasto znajdowało się w powiecie prużańskim. Burmistrzem miasta był Jan Downar (w 1945 pierwszy starosta powiatu kętrzyńskiego). W Berezie był 1 kościół katolicki i 1 cerkiew. W mieście była też siedziba wiejskiej gminy Bereza Kartuska (do 1932). 1 kwietnia 1939 roku do miasta włączono wieś Nowosiółki z gminy Sielec[3].
W latach 1934–1939 w Berezie Kartuskiej istniał obóz zwany Miejscem Odosobnienia w Berezie Kartuskiej, przeznaczony głównie dla więźniów politycznych.
[edytuj] Ludzie związani z Berezą Kartuską
- Janusz Cywiński - polski aktor,
- Kadie Mołodowska - polska poetka i powieściopisarka żydowskiego pochodzenia,
- Mirosław Mossakowski - polski lekarz neurolog i neuropatolog, prezes Polskiej Akademii Nauk.
[edytuj] Demografia inne
Liczba mieszkańców:
- 1 stycznia 1878 – 2507 osób, w tym 1386 kobiet (w liczbie ogólnej 1113 Żydów)
- przed 1939 – 3986 osób.
-
Napoleon Orda, Klasztor obronny Kartuzów
-
Ruiny klasztoru
-
Ratusz miejski
Przypisy
- ↑ Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
- ↑ Lech Wyszczelski: Wstępna faza walk. W: Lech Wyszczelski: Wojna polsko-rosyjska 1919–1920. Wyd. 1. Warszawa: Bellona, 2010, s. 57. ISBN 978-83-11-11934-5.
- ↑ Dz. U. z 1939 r. Nr 27, poz. 178
[edytuj] Bibliografia
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I, (str. 140) , Warszawa, 1880.
- "Księga Adresowa Polski", (str. 1062), 1929
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||
