Bergen

Bergen
Widok Bergen z Fløyen
Państwo	Norwegia
Region	Hordaland
Gmina	Bergen
Powierzchnia	465,0 km²
Ludność (2012) • liczba ludności	265 300
Położenie na mapie Norwegii Bergen
60°23′N 5°20′E
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Zdjęcie budynków blisko Bryggen wybudowanych w 1901 roku

Bergen – norweskie miasto i gmina leżąca w regionie Hordaland, na styku Morza Północnego i Norweskiego.

Bergen jest drugim co do wielkości miastem kraju, liczy 265 300 mieszkańców (2012). Nazywane jest bramą do fiordów i znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Historia

Założone w 1070 (lub 1069) roku, przez Olafa III, pod nazwą Bjorgvin. Była to osada rybacko-kupiecka. W XII-XIII w. główny ośrodek polityczny Norwegii (siedziba biskupa, rezydencja królewska, miejsce koronacji), formalna stolica od 1217 roku. Od połowy XIII w. port o znaczeniu międzynarodowym. W latach 1343–1560 działała tu faktoria niemieckiej Hanzy. Ostatni dom kupiecki został zamknięty w roku 1764, ponad 200 lat po załamaniu potęgi Hanzy. Do połowy XIX w. największe miasto i główny port Norwegii. Od 2 połowy XVIII w. także ważny ośrodek życia naukowego i kulturalnego kraju. Miasto ucierpiało podczas II wojny światowej, spłonął wtedy zabytkowy budynek teatru na Sverresgate, pierwsza scena Norwegii założona w roku 1851 przez skrzypka Ole Bulla.

Ekonomia

Obecnie największy port rybacki kraju, duży port handlowy i pasażerski. Jest to drugie, po Oslo, miasto co do znaczenia gospodarczego i wielkości. Rozwnięte są takie gałęzie przemysłu jak:

• stoczniowy
• spożywczy (głównie rybny)
• włókienniczy
• maszynowy
• rafineryjny

Nauka i kultura

Bergen to ośrodek naukowy i kulturalny. Z wyższych uczelni warto wymienić uniwersytet (założony w 1948) i wyższą szkołę handlową. Ponadto wybudowano konserwatorium, instytut morski, muzea (m.in. Muzeum Historyczne i skansen Gamle Bergen). Corocznie odbywa się tu festiwal muzyczny Festspillene, zapoczątkowany w 1898 przez E. H. Griega.

Atrakcje turystyczne

Widok ogólny na rezydencję Gamelhaugen

Liczne kościoły, m.in.: NMP w stylu romańskim (XII, XIII w.), katedra św. Olafa (XII, XVI, XIX w.), kościół Św. Krzyża, zbudowany w stylu renesansowym (XVI w.), oraz również renesansowy kościół Nyrkirken (XVIII w.). Oprócz kościołów warto zwiedzić: ratusz (XVI w.), szpital trędowatych Św. Krzyża (XVI, XVIII w.), bramę miejską (XVII w.), zamek Bergenhus (XIII w.), ze słynną salą Haakona IV, wieżę Rosenkrantz (XVI w.), pałac Damsgaard (XVIII w.) , rezydencję królewską Gamlehaugen. Ponadto liczne drewniane domy mieszkalne z XVIII w., a wśród nich słynny zespół drewnianej zabudowy Bryggen (dwupiętrowe domy o wąskich fasadach) oraz gmachy użyteczności publicznej z XIX i XX w. W pobliżu znajduje się drewniany kościół w Fantoft, z XII w. Na szczególne wyróżnienie zasługują również liczne muzea (Hanzeatyckie, Historyczne, Morskie), Akwarium z jedną z największych kolekcji fauny morskiej w Europie, oraz Targ Rybi, gdzie można zawsze kupić świeże ryby z okolicznych połowów. Coroczne festiwale muzyki i folkloru norweskiego przyciągają sporą liczbę turystów.

Ważną atrakcją miasta jest kolej linowo-terenowa (funikular) – Fløibanen, łącząca miasto ze szczytem góry Fløyen.

Komunikacja

Dworzec zaprojektowany przez Jensa Zeitlitza Kielanda

Połączenia lotnicze realizuje port lotniczy Bergen-Flesland. Miasto jest ważnym węzłem kolejowym i punktem końcowym linii Bergensbanen. Dworzec w Bergen obsługuje połączenia dalekobieżne i lokalne w systemie SKM. Miasto posiada szybki tramwaj, nadto dysponuje dobrze rozwiniętą siecią autobusową. Miasto jest połączone ze szczytem góry Fløyen kolejką górską Fløibanen a - góry Ulriken - kolejką linową Ulriksbanen.

Współpraca zagraniczna

• Göteborg, Szwecja
• Turku, Finlandia
• Århus, Dania
• Newcastle upon Tyne, Anglia
• Seattle, USA
• Asmara, Erytrea
• Rostock, Niemcy

Torget (czyli Targ) w pobliżu Bryggen

Gmina Bergen

gmina Bergen Bergen kommune
Herb gminy Mapa
Państwo	Norwegia
Okręg	Hordaland
Kod gminy	1201
Siedziba	Bergen
Powierzchnia	465,32 km²
Ludność  • liczba ludności • gęstość	250 000 514,07 os./km²
Urząd gminy
Adres urzędu	Bergen rådhus 5020 BERGEN
Adres korespondencyjny	Postboks 7700 5020 BERGEN
Strona internetowa

Gmina Bergen jest 216. norweską gminą pod względem powierzchni.

Demografia

Według danych z roku 2005 gminę zamieszkuje 239 209 osób, średnio na 1 km² przypada 514,07 osób.

Pod względem zaludnienia Bergen plasuje się na 2. miejscu wśród norweskich gmin.

ludność stan na 1 stycznia 2005
	kobiety	mężczyźni	razem
osób	117 900	121 309	239 209
%	49,29%	50,71%	100%

wykształcenie stan na 1 października 2004
	podstawowe	średnie	wyższe	nieznane
osób	29 859	97 585	56 487	5775
%	15,74%	51,44%	29,78%	3,04%

Edukacja

Według danych z 1 października 2004:

• liczba szkół podstawowych (norw. grunnskolar): 98
• liczba uczniów szkół podst.: 31283
• ośrodek uniwersytecki (Uniwersytet w Bergen): ok. 20 000 studentów.

Władze gminy

Wg danych na rok 2011 roku administratorem gminy (norw. rådmann) jest Monica Mæland, natomiast burmistrzem (norw. ordfører, d. borgermester) jest Gunnar Bakke.

Sport

• Fana IL - klub sportowy
• FIK BFG Fana - klub lekkoatletyczny
• IL Gular - klub lekkoatletyczny
• IL Norna-Salhus - klub lekkoatletyczny
• Fana Stadion - stadion klubu Fana IL, FIK BFG Fana, IL Gular
• Brann Bergen - klub piłkarski
  • Brann Stadion - stadion klubu
• Nyborg VBK - klub piłki siatkowej mężczyzn

Osoby związane z Bergen

• Anne-Grete Strøm-Erichsen – burmistrz miasta w latach 1999–2000
• Roger Tiegs - artysta blackmetalowy. Założyciel grupy Gorgoroth

Zobacz też

• Hordaland
• gminy Norwegii
• okręgi Norwegii
• Szybki tramwaj w Bergen
• Trolejbusy w Bergen
• Fløibanen

Bibliografia

• dane liczbowe: Statistisk sentralbyrå
• dane adresowe i dotyczące władz: Kommunenøkkelen

Linki zewnętrzne

• Strona turystyczna o Bergen (ang.)