Berylowce
Berylowce (metale ziem alkalicznych, wapniowce[1]) - pierwiastki chemiczne występujące w 2 (dawn. IIA lub II głównej) grupie układu okresowego pierwiastków. Są to beryl (Be), magnez (Mg), wapń (Ca), stront (Sr), bar (Ba) i rad (Ra). Wszystkie są dwuwartościowe.
Spis treści |
[edytuj] Położenie w układzie okresowym
Berylowce wraz z litowcami tworzą blok s. Zapisana w sposób ogólny konfiguracja elektronowa berylowców to [GS] ns2, gdzie GS to poprzedzający gaz szlachetny.
[edytuj] Występowanie w przyrodzie
Magnez i wapń występują pospolicie w skorupie ziemskiej. Stront i bar występują rzadziej, a beryl jeszcze rzadziej. Rad występuje jedynie w śladowych ilościach (około 6x10-7 ppm) w rudach uranu.
Nazwa tej grupy pierwiastków pochodzi od gleb posiadających odczyn zasadowy, w których większość z nich występuje.
[edytuj] Właściwości fizyczne
Wszystkie berylowce są metalami. Pierwiastki należące do tej grupy są miękkie, lekkie i łatwo topliwe. Miękkość i topliwość rośnie z kolejnymi okresami w grupie.
[edytuj] Właściwości chemiczne
Metale te, oprócz berylu, cechują silne własności metaliczne i zasadowe. Tlenki i wodorotlenki berylowców także mają charakter zasadowy, który zwiększa się w kolejnych okresach. Wyjątkiem jest beryl, którego związki są generalnie amfoteryczne. Berylowce są nieco mniej reaktywne od poprzedzających je w układzie okresowym metali alkalicznych. Berylowce występują w II stopniu utlenienia i tworzą jony typu M2+. Wapń, stront, bar i rad reagują z tlenem oraz z wodą w temperaturze pokojowej. Magnez do rozpoczęcia reakcji z wodą wymaga podgrzania. Ogólny zapis takiej reakcji:
M + 2H2O → M(OH)2 + H2↑ , gdzie M to metal ziem alkalicznych.
[edytuj] Otrzymywanie
Metale te otrzymuje się przez elektrolizę ich stopionych soli.
[edytuj] Inne pierwiastki
Niektóre aktynowce, a także metale przejściowe (np. cyrkon), posiadają zbliżone własności chemiczne - jednak zwykle nie zalicza się ich do tej grupy pierwiastków. Bardziej reaktywne metale ziem alkalicznych (np. wapń i stront) niekiedy nazywa się natomiast metalami alkalicznymi, w szerszym sensie tego pojęcia.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Jerzy Chodkowski (red.): Mały słownik chemiczny. Wyd. V. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976. Według niektórych źródeł do wapniowców zaliczają się tylko wapń, stront i bar. Zob. Stanisław Tołłoczko, Wiktor Kemula: Chemia nieorganiczna z zasadami chemii ogólnej. Warszawa: PWN, 1954.
[edytuj] Bibliografia
- Mirosław Grębosz, Szczepan Zapotoczny: Słownik szkolny chemia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003. ISBN 8373890378.
- Piotr Chmielewski, Adam Jezierski: Słownik chemiczny. Wrocław: Wydawnictwo Europa, 2003. ISBN 8388962272.
|
|||||||||||
