Bezpiecznik

Bezpiecznik – podstawowy element zabezpieczający urządzenie, jego fragment lub użytkownika przed określonym czynnikiem zagrażającym. Należy on do grupy urządzeń zabezpieczających.

Zasada działania bezpiecznika powinna:

1. być możliwie prosta (zrozumiała dla obsługi)
2. być możliwie bezpośrednio związana z czynnikiem zagrożenia
3. zapewniać możliwie wysoką pewność zadziałania
4. zapewniać niski koszt produkcji lub eksploatacji bezpiecznika.

Podział bezpieczników

Czynnik zagrażający

• bezpieczniki ciśnieniowe:
  • nadciśnieniowe – od nadmiernego wzrostu ciśnienia (np. zawór bezpieczeństwa)
  • niedociśnieniowe – od próby uruchomienia lub blokujące urządzenie przy zbyt niskim ciśnieniu, np. stosowane w dźwigach zabezpieczające ramię dźwigu przed spadnięciem w przypadku przerwania się węża doprowadzającego olej do siłownika
• bezpieczniki elektryczne
  • topikowe
  • gazowydmuchowe
• bezpieczniki gazowe:
  • instalacji gazowej:
    • bezpieczniki płynowe
    • obecności gazu
    • obecności płomienia
    • przepływowe
  • spawalnicze:
    • acetylenowe
    • przypalnikowe
• bezpieczniki mechaniczne:
  • bezpieczniki blokujące – np. broni palnej
  • bezpieczniki dynamiczne – np. przy wiązaniach narciarskich
  • bezpieczniki kinetyczne
• bezpiecznik termiczny:
  • przed mrozem – instalacja CO (centralnego ogrzewania)
  • przeciwoparzeniowe
• bezpiecznik przeciwpożarowy

Kryteria doboru bezpiecznika

• ekonomiczne i społeczne
  • koszt bezpiecznika lub jego eksploatacji
  • prawdopodobieństwo zagrożenia dla ludzi
  • wartość zabezpieczanego urządzenia
• krotności użycia
  • jednokrotne
  • wielokrotne
• niezawodności
  • pewności zadziałania przy zagrożeniu
  • selektywności zadziałania
• obsługi
  • bezobsługowe – samokasujące stan zadziałania
  • obsługowe – wymagają wymiany lub interwencji serwisu

Sposób działania

• bezpośredni
• pośredni