Białobrzegi

Białobrzegi
Herb Białobrzegów Flaga Białobrzegów
Państwo	Polska
Województwo	mazowieckie
Powiat	białobrzeski
Gmina	Białobrzegi gmina miejsko-wiejska
Burmistrz	Wiesław Banachowicz
Powierzchnia	7,51 km²
Ludność (2009) • liczba • gęstość	7328 976 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 48
Kod pocztowy	26-800
Tablice rejestracyjne	WBR
Położenie na mapie Polski Białobrzegi
51°39′N 20°57′E
TERC (TERYT)	1142101014
Urząd miejski ul. Reymonta 11 26-800 Białobrzegi
Hasło Białobrzegi w Wikisłowniku
Strona internetowa

Białobrzegi – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, siedziba władz miejsko-wiejskiej gminy Białobrzegi. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. radomskiego, zaś przed 1975 r. do woj. kieleckiego.

Według danych z 30 czerwca 2009 roku, miasto miało 7328 mieszkańców.

Miasto położone jest na pograniczu Doliny Białobrzeskiej i Równiny Radomskiej, ok. 30 km na północny zachód od Radomia. Przez Białobrzegi przepływa rzeka Pilica. Ośrodek turystyczno-wypoczynkowy; drobny przemysł.

Demografia

Historia

W 1540 r. król Zygmunt I Stary nadał prawa miejskie miejscowości Brzegi. Zapilicze od XIV w. należało do Mazowsza, jako darowizna Kazimierza Wielkiego dla księcia Siemowita III, zaś lokowane na prawie magdeburskim miasto było własnością Anny Falęckiej, wdowy po Janie z Biejkowa herbu Jastrzębiec. Kolejnymi właścicielem Brzegów (od drugiej połowy XVII w. Białobrzegi) były rodziny: Boglewskich, Boskich, Stokowskich, Kuroszów i Wodzyńskich.

W ciągu pierwszych trzystu lat istnienia Białobrzegi były małym miasteczkiem, którego ludność zajmowała się głównie handlem oraz rolnictwem. W okresie powstania styczniowego w mieście i okolicy działało kilka oddziałów powstańczych, w tym m.in. płk. D. Czachowskiego, Kononowicza, Grabowskiego. 1 stycznia 1870 r. Białobrzegi zostały osadą. W 1910 r. miejscowość zniszczył pożar, a już w cztery lata później zaczęła się I wojna światowa, podczas której dokonały się kolejne zniszczenia. Po wojnie nastąpił powolny rozwój osady.

Od początku XIX w. rozpoczął się wzrost liczby ludności miejscowości. Związane to było ściśle z budową i funkcjonowaniem traktu krakowskiego, zaprojektowanego przez inż. Teodora Urbańskiego i przebiegającego m.in. przez Białobrzegi.

Okres II wojny światowej już we wrześniu 1939 r. przyniósł Białobrzegom wywózki do obozów i rozstrzeliwania ludności cywilnej i wojskowej. W białobrzeskim getcie hitlerowcy osadzili 4 tys. Żydów z okolicznych terenów. Jego likwidacja nastąpiła w czerwcu 1942 r., kiedy Żydzi zostali wywiezieni do obozu zagłady w Treblince. 16 stycznia 1945 roku kończy się okupacja hitlerowska. Od 1956 do 1975 r. funkcjonował powiat białobrzeski. W 1958 roku stolica powiatu - Białobrzegi odzyskały prawa miejskie, wcześnie stanowiły jedyną wieś w Polsce, a nie miasto, będącą siedzibą powiatu. 1 stycznia 1999 r. Białobrzegi stały się miastem powiatowym.

Zabytki

• kościół parafialny z 1932-1957 według projektu Stefana Szyllera
• rzeźba Matki Boskiej przy kościele z końca XIX wieku
• drewniana dzwonnica z XVIII wieku
• brama kościelna i cmentarna z początku XX wieku

Transport

Węzeł drogowy. W mieście krzyżują się drogi krajowe:

• 7 S7 – Gdańsk - Warszawa - Białobrzegi (obwodnica miasta) - Radom - Kielce - Kraków
• 48 – Tomaszów Mazowiecki - Wyśmierzyce - Białobrzegi - Kozienice - Kock

Ciekawostki

W Warszawie w dzielnicy Ochota znajduje się ulica Białobrzeska .

Miasta partnerskie

• Allennes-les-Marais^{[potrzebne źródło]}

Zobacz też

• cmentarz żydowski w Białobrzegach

Linki zewnętrzne

• Białobrzegi (1) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
• Miasto i gmina Białobrzegi
• Starostwo Powiatowe w Białobrzegach
• Historia Żydów w Białobrzegach na portalu Wirtualny Sztetl