Bielany (Warszawa)

Bielany dzielnica Warszawy
Herb Bielan
Status	dzielnica
Burmistrz	Rafał Miastowski
Powierzchnia	32,3 km²
Ludność (2009)  • liczba ludności  • gęstość	133 778 ▼ 4137 os./km²
Tablice rejestracyjne	WD
Położenie na planie Warszawy
Strona internetowa
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Bielany – jedna z dzielnic Warszawy.

Przed nowym podziałem administracyjnym Warszawy Bielany wchodziły w skład dzielnicy Żoliborz. Obecnie są dzielnicą samodzielną. Od południa graniczą z Żoliborzem, od zachodu z Bemowem, wschodnią granicę Bielan stanowi Wisła. Północna granica Bielan jest równocześnie północną granicą Warszawy.

Wg danych GUS z dnia 31.12.2009 r. dzielnica posiada powierzchnię 32,3 km² i liczy 133 778 mieszkańców.

Podział na obszary

Wg MSI Bielany dzielą się na obszary (nie jest to jednak podział administracyjny):

• Chomiczówka,
• Huta,
• Las Bielański,
• Marymont-Kaskada,
• Marymont-Ruda,
• Młociny,
• Piaski,
• Placówka,
• Radiowo,
• Stare Bielany,
• Słodowiec,
• Wawrzyszew,
• Wólka Węglowa,
• Wrzeciono.

Podział ten został skorygowany z dzielnicą Bielany Uchwałą nr 1808 Zarządu Gminy Warszawa-Bielany z dnia 29 maja 2001 r.

Historia

Zespół klasztorny Kamedułów na Bielanach

Koszary szyjowe Fortu Wawrzyszew

Na obszar dzisiejszych Bielan składały się dawniej wsie znajdujące się daleko poza granicami miasta Warszawy. Do gęściej zaludnionych należały wsie Pólków, Buraków (dzisiejszy Marymont i Las Bielański), Słodowiec i Wawrzyszew. Duże znaczenie dla miejscowej gospodarki miała rzeczka Rudawka, zasilająca liczne młyny wodne i stawy oraz gospodarka drewnem.

W drugiej połowie XVII wieku na Bielany sprowadzono spod Krakowa zakon kamedułów, który otrzymał tu liczne nadania ziemi i wzniósł zespół budynków klasztornych. Oddzielnie rozwijały się Młociny jako fragment dóbr królewskich - w XVIII wieku powstał tu pałac dla ministra Bruhla. W XVIII wieku została założona wieś Wólka, późniejsza Wólka Węglowa, której nazwa wskazuje na jakąś formę zwolnienia ludności od powinności względem dworu czy starosty. W tym okresie rozwinął się także Marymont wokół królewskiego dworu.

Wiek XIX związany jest z rozbudową Twierdzy Warszawa, szczególnie w latach 80. XIX wieku, kiedy powstał tu szereg umocnień wewnętrznego i zewnętrznego pasa umocnień. W tym okresie powstały Fort I ("Bielany") i Fort II ("Wawrzyszew"), na Marymoncie zaś tzw. koszary marymonckie i ziemne umocnienie dzieło flankujące pośrednie Buraków. Ograniczenia w zabudowie na przedpolu tych obiektów dotknęły także okoliczną zabudowę. W 1830 powstał cmentarz Warzyszewski, istniał tam też dwór. W latach 1816-1861 działał też na dzisiejszych Bielanach Instytut Agronomiczny - wyższa uczelnia rolnicza.

Na początku XX wieku na obszar Chomiczówki i Wawrzyszewa zaczęli napływać nowi osadnicy - pojawiła się tu drobna produkcja ogrodnicza. W 1916 nastąpiło poszerzenie granic Warszawy o m.in. Stare Bielany, Marymont i Słodowiec. Pojawiła się nowa zabudowa mieszkaniowa, szczególnie w obszarach objętymi granicami miasta. Plany budowy miasta-ogrodu Młociny ostatecznie się nie udały i zrealizowano jedynie fragment planów. W okresie międzywojennym powstało także lotnisko Młociny, Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego, a dzielnica uzyskała połączenie linią tramwajową z centrum miasta. W 1939 teren dzisiejszych Bielan częściowo obejmowała gmina Młociny, a częściowo Obszar Marymont w starostwie północnym miasta stołecznego Warszawy. W tym okresie 1639 ha terenu zamieszkiwało 65,8 tys. mieszkańców.

Po II wojnie światowej powstała dzielnica Żoliborz, do której w 1951 dołączono częściowo wsie z gminy Młociny jak Placówka, Młociny, czy Wólka Węglowa. W latach 1952-1953 rozpoczęła się budowa Huty Warszawa, która była jednym z głównych miejsc pracy w dzielnicy. W latach 70. XX wieku zalewowe tereny Kępy Potockiej przekształcono w park, a na terenach Wrzeciona, Wawrzyszewa i Chomiczówki zaczęły powstawać osiedla bloków mieszkaniowych.

W 1994 z dzielnicy Żoliborz wyodrębniono dzielnicę Bielany.

Etymologia nazwy

Nazwa "Bielany" może pochodzić od:

• białych habitów kamedułów;
• białego koloru klasztoru oo. kamedułów – najstarszego zabytku na Bielanach;
• białych piasków.

Edukacja i nauka

Wyższe uczelnie

• Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie,
• Papieski Wydział Teologiczny,
• Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego,
• Wyższa Szkoła Turystyki i Rekreacji.

Instytuty

• Instytut Technologii Materiałów Elektronicznych,
• Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej,
• Instytut Sportu,
• Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu.

Inne

• Hufiec ZHP Warszawa Żoliborz.

Atrakcje turystyczne

Rezerwat przyrody Las Bielański

• Las Bielański – kompleks leśny o statusie rezerwatu, zlokalizowany na północ od ulicy Podleśnej
• Zespół klasztorny kamedułów na Bielanach – Jest położony w Lesie Bielańskim na Górze Polkowej, obok znajduje się punkt widokowy z piękną panoramą na Wisłę oraz grób Stanisława Staszica
• Cmentarz Żołnierzy Włoskich przy ulicy Marymonckiej 40
• Fort I ("Bielany") (relikty) i Fort II ("Wawrzyszew") – forty Twierdzy Warszawa z drugiej połowy XIX wieku
• Las Młociński – kompleks leśny zlokalizowany na północy Bielan

Pałac Brühla na Młocinach

Park Młociński wiosną

Komunalny Cmentarz Północny na Wólce Węglowej

Cmentarz Żołnierzy Włoskich

Przyroda

• Las Bielański
• Las Młociński (Las Nowa Warszawa) i Park Młociński (Las Młociny)
• Las im. Samuela Lindego
• Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy "Dęby Młocińskie"
• Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy "Olszyna"
• Park przy Lesie Bielańskim
• Stawy Brustmana
• Stawy Kellera
• Stawy Młocińskie
• Łacha Potocka
• Użytek ekologiczny "Przy Lesie Młocińskim" (położony przy Parku Młocińskim)

Kultura i sztuka

• Bielański Ośrodek Kultury ul.Goldoniego 1
• Filia Bielańskiego Ośrodka Kultury, ul. Estrady 112
• Dobre Miejsce – centrum kultury, ul. Dewajtis 3 – Las Bielański
• Podziemie Kamedulskie, ul. Dewajtis 3 – Las Bielański

Komunikacja miejska

W granicach dzielnicy Bielany kursują następujące środki komunikacji miejskiej (stan na dzień 2 lutego 2009 r.):

• metro: A-20 Słodowiec, A-21 Stare Bielany, A-22 Wawrzyszew, A-23 Młociny;
• linie tramwajowe: 6, 17, 22, 28, 33, 35;
• linie autobusowe
  • zwykłe: 101, 103, 110, 112, 114, 116, 121, 122, 156, 157, 167, 180, 181, 184, 185, 197, 303
  • zwykłe mikrobusowe: 203, 205;
  • przyśpieszone okresowe: 409;
  • strefowe (podmiejskie): 701, 708, 712;
  • strefowe (podmiejskie) okresowe: 800;
  • strefowe (podmiejskie) uzupełniające: L7;
  • linie ekspresowe: E4, E6, E8;
  • nocne: N01, N02, N41, N43, N44, N46, N91;
  • komunikacji Łomianek: Ł, Ł bis.

Ścieżki rowerowe

• Szlak Wisły – wzdłuż Wisłostrady
• ciąg ul. Conrada (od skrzyżowania z al. Reymonta) – ul. Sokratesa – ul. Kasprowicza – al. Zjednoczenia – ul. Marymoncka – ul. Podleśna – Wisłostrada, do połączenia ze Szlakiem Wisły.
• ul. Broniewskiego i jej przedłużenie do ul. Wólczyńskiej
• al. Reymonta – ul. Powstańców Śląskich (do ul. gen. Maczka – granica dzielnic Bielany i Bemowo)
• ul. Marymoncka od skrzyżowania z ul. Podleśnej do skrzyżowania z ul. Żeromskiego i (w budowie) od ul. Dewajtis do ul. Prozy
• ciąg ul. Rudnickiego – ul. Perzyńskiego – ul. Podczaszyńskiego
• ul. Nocznickiego

Obiekty przemysłowe

• Huta Warszawa specjalizująca się w produkcji stali jakościowych i stopowych
• Instytut Technologii Materiałów Elektronicznych, ul. Wólczyńska 133
• i inne.

Zobacz też

• Gmina Warszawa-Bielany

Przypisy

• Dzielnica Warszawa-Bielany – oficjalna strona dzielnicy
• Żoliborz-Bielany: historia dzielnic, wspomnienia (www.zoliborz-bielany.pl)
• Bielański Ośrodek Kultury
• Misja: Bielany Warszawskie – gra oraz wirtualna wycieczka po Bielanach
• Bielany w 1935, w 1946, w 1962, w 1982