Bitwa nad Sutjeską
| Bitwa nad Sutjeską II wojna światowa |
|||||||||||||||||
 Partyzanci jugosłowiańscy w czasie bitwy
|
|||||||||||||||||
| Czas | 15 maja – 16 czerwca 1943 | ||||||||||||||||
| Miejsce | okolice rzeki Sutjeska, południowo-wschodnia Bośnia | ||||||||||||||||
| Wynik | partyzanci wyszli z okrążenia | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||||
Bitwa nad Sutjeską (serbsko-chorwacki: Bitka na Sutjesci, Битка на Сутјесци), była połączonym atakiem sił Osi, trwała od 15 maja do 16 czerwca 1943 roku, jej celem było unicestwienie partyzanckiej armii w Jugosławii, w pobliżu rzeki Sutjeska, w południowo-wschodniej Bośni. Niepowodzenie ofensywy stało się punktem zwrotnym dla Jugosławii podczas II wojny światowej.
Operacja przeprowadzona została pod kryptonimem Operation Schwarz, znana jest również jako piąta ofensywa antypartyzancka.
Spis treści |
[edytuj] Operacja
Państwa Osi zgromadziły 127 000 żołnierzy, złożonych z dywizji niemieckich, włoskich, chorwackich i bułgarskich oraz ponad 300 samolotów. Narodowa Armia Wyzwolenia Jugosławii liczyła 22 148 żołnierzy w 16 brygadach[1]. Celem operacji było otoczenie i likwidacja oddziałów partyzanckich.
9 czerwca Josip Broz Tito został raniony w ramię od bomby. Według powojennej propagandy ocalenie zawdzięczał swojemu psu. W końcowej fazie realizacji operacji Niemcom udało się otoczyć partyzantów, jednak partyzanci wyszli z otoczenia przełamując linie niemieckich dywizji 118 i 104 oraz chorwackiej dywizji nad rzeką Sutjeska i przechodząc do wschodniej Bośni. Okupione to zostało wielkimi stratami. W bitwie zginęło łącznie 7543 partyzantów, tj. ponad 1/3 stanu[1]. Niemiecki generał Rudolf Lüters w końcowym raporcie ocenił, że "komunistyczni rebelianci" są dobrze zorganizowani, sprawni i z wysokim morale bojowym.
Sukces partyzantów poprawił ich reputację u lokalnej ludności, wzrosła liczba rekrutów, ponadto poskutkowało kontratakami we wschodniej Bośni przeciwko garnizonom we Vlasenicy, Srebrenicy, Olovo, Kladanj oraz Zvorniku w ciągu 20 dni po bitwie.
Bitwa była punktem zwrotnym w przejęciu kontroli nad Jugosławią przez aliantów, stała się ważną częścią w powojennej martyrologii.
[edytuj] Bitwa nad Sutjeską w kulturze masowej
W 1973 roku, w trzydziestolecie, bitwa stała się tematem filmu ("Piąta Ofensywa"), w którym Richard Burton zagrał postać Tito.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Marko Attila Hoare: Genocide and Resistance in Hitler's Bosnia: The Partisans and the Chetniks. Oxford University Press, 2006, s. 341. ISBN 0197263801.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Detaillierte Beschreibung der Schlacht auf vojska.net (chorw.)
- Detaillierte Beschreibung der Schlacht auf vojska.net (ang.)
- Ратни команданти о трагедији на Сутјесци („Политика“, јун 2003.) (serb.)
