Bitwa o Brody (1941)
| Bitwa o Brody (1941) II wojna światowa, front wschodni, część operacji "Barbarossa" |
|||||||||||||||||
 Płonący czołg T-34
|
|||||||||||||||||
| Czas | 23–30 czerwca 1941 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Dubno, Brody i Łuck | ||||||||||||||||
| Terytorium | Polska | ||||||||||||||||
| Wynik | zwycięstwo Niemców | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Operacja "Barbarossa" |
|---|
|
Brześć • Białystok-Mińsk • Rosienie • Brody • Besarabia • Smoleńsk • Humań • Kijów • Tallinn • Jelnia • Odessa • Leningrad • Charków • Krym • Rostów • Moskwa |
Bitwa o Brody (znana również jako bitwa o Dubno, bitwa o Równe lub bitwa o Równe-Brody) – bitwa pancerna stoczona między niemieckim III Korpusem Armijnym oraz XLVIII Korpusem Armijnym (Zmotoryzowanym) 1. Grupy Pancernej, a pięcioma radzieckimi zmotoryzowanymi korpusami w trójkącie uformowanym przy miastach Dubno, Łuck i Brody na okupowanym obszarze województw wołyńskiego i tarnopolskiego II RP pomiędzy 23 a 30 czerwca 1941 roku. Bitwa ta znana jest w radzieckiej historiografii jako część tzw. bitwy obronnej o granice ZSRR. Chociaż formacje Armii Czerwonej zadały bardzo duże straty siłom niemieckim to ostatecznie zostały wymanewrowane i poniosły bardzo duże straty w czołgach. Bitwa ta była najcięższą operacją jednostek pancernych w początkowej fazie operacji "Barbarossa" i pozostała nią aż do bitwy pod Kurskiem dwa lata później.
Spis treści |
[edytuj] Wstęp
1. Grupa Pancerna pod dowództwem Kleista miała za zadanie zabezpieczyć przejścia przez rzekę Bug i skierować się na Równe i Korosteń – celem było zajęcie Kijowa. Dwa z korpusów z tej Grupy zostały przesunięte do przodu i skierowały się pomiędzy Lwów a Równe mając za zadanie odcięcie linii kolejowej Lwów – Kijów.
Po stronie radzieckiej opór Niemcom stawiała 6. Armia Frontu Południowo-Zachodniego oraz wojska rezerwy.
[edytuj] Bitwa
Podstawowe formacje niemieckiej piechoty działające w tym sektorze frontu, a dokładnie był to IV Korpus Armijny von Schwedlera będący częścią 17. Armii Carla-Heinricha von Stülpnagela podążał w kierunku południowo-wschodnim i celem jego było dotarcie do linii kolejowej 25 czerwca.
Pomimo bardzo ciężkich strat Front Południowo-Zachodni wysłał pozostałe jeszcze jednostki powietrzne w celu wsparcia ofensywy. Bitwa powietrzna zakończyła się olbrzymimi stratami po stronie atakujących Rosjan. JG 3 pod dowództwem IV Korpusu Lotniczego zestrzelił 24 bombowce SB-2 już pierwszego dnia. Wśród ofiar był dowódca 86. SBAP, podpułkownik Sorokin. Zaledwie 20 z początkowej liczby 251 Tupolewów przetrwało w tej grupie. Niemieckie straty wynosiły 28 całkowicie zniszczonych i 23 uszkodzone maszyny, w tym 8 He 111 i Ju 88[3].
Pięć radzieckich korpusów zmechanizowanych (4., 8., 9., 15. i 19.) z ogólną liczbą ponad 1000 czołgów przeprowadziło zmasowane kontrataki z południa i północy. Celem było odcięcie skrzydeł 1. Grupy Pancernej i starcie się z nią niedaleko Dubna. 9. i 19. Korpus Zmechanizowany zostały przeniesione na północny-zachód od Równa, 8. i 15. na południowy-zachód i północny-wschód od Bród, a 4. został przeniesiony pomiędzy Sokal a Radziechów. Dowództwo nad tym atakiem okrążającym spoczywało na generale Własowie[4]. Zamiarem korpusów radzieckich było przeprowadzenie okrążającego ataku i zamiana go na manewr okrążający, który miał zostać przeprowadzony na zachód od Dubna i miał na celu złapanie w zasadzkę 6. i 17. Armię niemiecką (było to północne skrzydło Grupy Armii). Prawdopodobnie sztab frontu nie zdawał sobie sprawy, że zostaną wplątani w bitwę z wiodącymi formacjami 1. Grupy Pancernej.
Bitwa pomiędzy 1. Grupą Pancerną, a radzieckimi korpusami zmechanizowanymi była najbardziej zaciętą ze wszystkich bitew całego okresu inwazji niemieckiej i trwała pełne cztery doby. Rosjanie walczyli z podziwu godną zaciętością, a załogi niemieckich czołgów i dział przeciwpancernych odkryły ku swemu przerażeniu, że nowo wyprodukowane czołgi radzieckie T-34 były prawie całkowicie odporne na niemiecki ostrzał. Nowe ciężkie czołgi KW-1 i KW-2 były odporne na właściwie jakikolwiek ostrzał niemieckiej broni przeciwpancernej, ale ich liczba w szeregach Armii Czerwonej została zredukowana prawie do zera związku ze wcześniejszymi atakami Luftwaffe. Niemieckie Kampfgeschwader, a dokładnie KG 51, KG 54 i KG 55 miały swój wkład w przeprowadzenie serii ciężkich ataków na radzieckie cele naziemne. Sztab 15. Korpusu Zmechanizowanego został zniszczony, a jej dowódca major Ignat Karpezo został ranny. Luftwaffe zniszczyło ok. 201 radzieckich czołgów w tym rejonie[5].
Pięć radzieckich korpusów Armii Czerwonej było dowodzonych w sposób nieudolny podczas próby koncentracji w silniejsze grupy. Niemiecka piechota izolowała poszczególne jednostki i niszczyła je. W tym samym czasie Luftwaffe przeczesywało pola bitewne odcinając jednostki piechoty i pozbawiając je możliwości uzupełnienia paliwa i amunicji[6]. Ostatecznie z powodu braku odpowiedniej organizacji jak i ogólnej koordynacji radziecki kontratak w okolicach Dubna nie powiódł się.
[edytuj] Po bitwie
1. Grupa Pancerna poniosła duże straty w bitwach wokół Dubna tracąc spore ilości czołgów. Pomimo tego grupa była dalej zdolna do prowadzenia operacji. Z drugiej strony radzieckie siły, które także poniosły duże straty, nie były w większości swoich oddziałów zdolne do dalszego prowadzenia operacji. Ten obronny sukces niemieckich wojsk umożliwił im kontynuowanie ofensywy.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Попель Н.К. В тяжкую пору. — М.-СПб.: Terra Fantastica, 2001. 2001 г. — 480 стр., стр 414. ISBN 5-17-005626-5, 5-7921-0392-5
- ↑ 2,0 2,1 On the role of the 8th Mechanized Corps in the June 1941 counteroffensive mounted by the South-Western Front - BATTLEFIELD.RU - всё о Великой Отечественной войне
- ↑ Bergström 2007, str. 38.
- ↑ Haupt 1997, str. 18.
- ↑ Bergström 2007, str. 39.
- ↑ Deichmann 1999
[edytuj] Bibliografia
- Christer Bergström: Barbarossa - The Air Battle: July-December 1941. London: Chervron/Ian Allen, 2007. ISBN 978-1-85780-270-2.
- Paul Deichmann: Spearhead for Blitzkrieg: Luftwaffe operations in support of the Army 1939-1945. New York: Alfred Price ed., Ivy Books, 1999.
- Werner Haupt: Army Group Centre: The Wehrmacht in Russia 1941-1945. Atglen: Schiffer Military History, 1997. ISBN 0-7643-0266-3.
