Bitwa pod Żukowem
Bitwa pod Żukowem – Najazdy Litwinów na ziemie polskie w latach pięćdziesiątych XIV wieku związane były ze zmaganiami Kazimierza Wielkiego z władcami Litwy o panowanie nad ziemiami księstwa halicko–włodzimierskiego po śmierci ostatniego tamtejszego władcy, Bolesława Jerzego. Do pierwszych starć między Polakami a Litwinami doszło już w 1340 roku, jednak decydujące walki o zdobycze terytorialne miały miejsce od końca lat czterdziestych. Wielka wyprawa króla polskiego w 1349 roku pozwoliła mu zająć cała Ruś halicką z Lwowem, Chełmem, Bełzem, Brześciem Litewskim i Włodzimierzem Wołyńskim. Z walkami o ziemie ruskie związane są najazdy litewskie w 1350 roku.
Według Spominek sochaczewskich zagony litewskie pod dowództwem księcia Kiejstuta dotarły na Mazowsze i ziemię łęczycką, niszcząc Warszawę oraz Czersk. Kazimierz Wielki przebywał wówczas na zjeździe ogólnopolskim w Sulejowie, co umożliwiło mu skuteczny pościg za Litwinami. Szybko uchodzących najeźdźców król polski dogonił na Mazowszu, niedaleko Sochaczewa, a pod Żukowem 20 maja 1350 roku wydał im walną bitwę. Siły polskie w pełni wykorzystały swoją przewagę liczebną i rozgromiły oddziały litewskie. Część najeźdźców zginęła w walce, reszta natomiast została zepchnięta na brzeg Bzury i utonęła w jej nurtach w czasie próby ucieczki. Historycy podkreślają udział w bitwie książąt mazowieckich, Bolesława III i Siemowita III, uczestników wspomnianego wcześniej zjazdu w Sulejowie, oraz oceniają postawę książąt mazowieckich jako nową jakość w odradzającym się Zjednoczonym Królestwie Polskim.
[edytuj] Literatura
- Jerzy Wyrozumski Kazimierz Wielki, wyd. Ossolineum 1986, str. 106-107.
- Leszek Nawrocki, Kalendarium wydarzeń historycznych na ziemi sochaczewskiej, Sochaczew 2000, s. 7
