Bitwa pod Aduą

Bitwa pod Aduą pierwsza wojna włosko-abisyńska
Czas	1 marca 1896
Miejsce	Adua, północna Etiopia
Wynik	zdecydowane zwycięstwo Etiopczyków
Strony konfliktu Cesarstwo Etiopii Włochy Dowódcy Menelik II Ras Makonnen Oreste Baratieri Siły ok. 60 000 42 działa 20 000 56 dział Straty 4000 zabitych 6000 rannych 8000 zabitych 3000 rannych 4000 jenców

Tereny w pobliżu Aduy

Bitwa pod Aduą – bitwa stoczona w pobliżu miasta Adua w północnej Etiopii. Miejsce jednej z najsłynniejszych bitew w dziejach wojen kolonialnych. To tutaj 1 marca 1896 r. włoski korpus inwazyjny pod dowództwem gen. Oreste Baratieri starł się z wojskami etiopskimi cesarza Menelika II.

Siły włoskie liczyły 10596 Włochów i ponad 7000 Erytrejczyków z wojsk kolonialnych, wyposażonych w nowoczesne karabiny i 56 najnowocześniejszych dział. Siły etiopskie liczyły 60000 żołnierzy, głównie pospolitego ruszenia, słabo uzbrojonych, wspieranych przez 42 przestarzałe działa, ale ogarniętych zapałem i wierzących we własne siły po pierwszych, zwycięskich dla siebie, walkach (m.in. bitwa pod Amba Alagi).

Generał Baratieri podzielił swoją armię na trzy kolumny pod dowództwem generałów: Albertone, Arimondi i Dabormidy oraz grupę rezerwową pod dowództwem gen. Elany. Podział na cztery oddalone od siebie oddziały stał się główną przyczyną klęski włoskich oddziałów, gdyż poszczególne kolumny musiały walczyć oddzielnie, dowodzenie oddalonymi oddziałami było bardzo utrudnione, a w dalszych etapach bitwy wręcz niemożliwe.

Etiopczycy pokonali najpierw kolumnę generała Albertone, których zaatakował jako pierwszy, a następnie po zaciętej walce sam dostał się do niewoli. Jego żołnierze poszli w rozsypkę, siejąc popłoch i zamieszanie w następnych kolumnach. Ścigając niedobitki pierwszej kolumny, wojska etiopskie uderzyły na kolumnę generała Arimondi, którą wkrótce otoczyły. Kontratak wojsk rezerwowych gen. Elany wobec przygniatającej przewagi Etiopczyków szybko się załamał. Najdłużej, bo przez 11 godzin, opierało się wojskom etiopskim ugrupowanie gen. Dabormidy. Włosi walczyli do wyczerpania się amunicji, a następnie zaczęli wycofywać się, zachowując początkowo dyscyplinę i szyk bojowy. Świadomość klęski pozostałych kolumn i utraty zabitych lub wziętych do niewoli dowódców oraz nieustanne ataki pościgowych oddziałów etiopskich spowodowały jednak przekształcenie się odwrotu w bezładną ucieczkę.

Straty włoskie były bardzo duże: 11 tys. zabitych i rannych żołnierzy, 4 tys. w niewoli, utracono całą artylerię, 11 tys. karabinów i wiele innego sprzętu. Straty Etiopczyków wyniosły 4 tysiące zabitych i 6 tys. rannych.

Bitwa ta miała olbrzymie znaczenie dla obu krajów. Pozwoliła Etiopii obronić swoją niepodległość, podniosła prestiż międzynarodowy kraju, powstrzymała kolonialne zakusy Włoch na 40 następnych lat. Jej wynik odbił się również głośnym echem w całej Europie i w koloniach.