Bitwa pod Opatowem (1864)
| Bitwa opatowska Powstanie styczniowe |
|||||||||||||||||
| Czas | 21 lutego 1864 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Opatów | ||||||||||||||||
| Terytorium | Królestwo Kongresowe | ||||||||||||||||
| Wynik | porażka wojsk powstańczych | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Powstanie styczniowe |
|---|
|
Ciołków - Szydłowiec - Lubartów - Węgrów - Rawa - Sosnowiec - Siemiatycze - Słupcza - Miechów - Staszów - Krzywosądz - Nowa Wieś (I) - Dobra - Małogoszcz (I) - Mrzygłód - Pieskowa Skała - Skała - Chroberz - Grochowiska - Igołomia - Krasnobród - Praszka - Buda Zaborowska - Borowe Młyny - Gorenice - Golczowice - Wąsosz - Jaworznik - Ginietyny - Nowa Wieś (II) - Pyzdry - Kobylanka - Pobiednik Mały - Stok - Krzykawka - Birże - Ignacew (I) - Huta Krzeszowska - Horki - Koniecpol - Salicha - Chruślina (I) - Nagoszewo - Ignacew (II) - Lututów - Ossa - Góry - Komorów - Janów - Świerże - Chruślina (II) - Depułtycze - Żyrzyn - Złoczew - Fajsławice - Sędziejowice - Kruszyna - Panasówka - Czarnca - Batorz - Małogoszcz (II) - Mełchów - Rybnica - Łążek - Opatów (I) - Brody - Sprowa - Mierzwin - Huta Szczeceńska - Janik - Iłża - Opatów (II) |
Bitwa Opatowska miała miejsce 21 lutego 1864 w czasie powstania styczniowego.
Spis treści |
[edytuj] Bitwa
W lutym rosyjski generał Ksawery Czengiery skoncentrował wokół Cisowa 4500 żołnierzy, gdzie otoczony został 3 Pułk Stopnicki i inne mniejsze oddziały II Korpusu. Łącznie siły polskie liczyły około 1000 powstańców[3].
Ponieważ generał Józef Hauke-Bosak był nieobecny, całością sił dowodzili szef sztabu korpusu pułkownik Apolinary Kurowski a 3 Pułkiem Stopnickim w zastępstwie urlopowanego z powodu choroby podpułkownika Karola Rębajło-Kality, dowódca Dywizji Krakowskiej pułkownik Ludwik Topór-Zwierzdowski. Obaj oficerowie postanowili przebić się w najsłabszym punkcie rosyjskiej obrony i w tym celu postanowili zaatakować Opatów, mając błędne informacje o rzekomej słabości tamtejszego garnizonu.
Polacy uderzyli na Opatów wieczorem 21 lutego. Wkrótce w ręku powstańców znalazło się 3/4 miasta, w tym m.in. koszary mające kilkaset karabinów. Dalszy atak został zahamowany ze względu na bardzo silny opór Rosjan.
Kilkugodzinne walki o miasto nie przyniosły sukcesu, powstańcy ponieśli znaczne straty (w bitwie został ranny dowodzący pułkownik Ludwik Topór-Zwierzdowski, po nim dowodzenie przejął Apolinary Kurowski). Około północy Kurowski, bojąc się nadejścia sił rosyjskich od strony Sandomierza, wydał rozkaz odwrotu. Choć ostatecznie powstańcy nie zdołali zdobyć miasta, wyrwali się jednak z pierścienia otaczających ich wojsk Czengierego.
„Klęska opatowska sama w sobie nie byłaby tak dalece tragiczna dla wszystkich wojsk II Korpusu, gdyby nie wypadki, które po niej nastąpiły. Oddziały polskie, wycofujące się z miasta początkowo w jak największym porządku, skierowały się jednak w kierunku Cisowa, z którego chciały przecież umknąć przed rosyjską obławą.”. Pojmany następnego dnia przez patrol kozacki płk Ludwik Topór-Zwierzdowski został stracony na opatowskim rynku 23 lutego 1864.
Przypisy
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Eligiusz Kozłowski, Od Węgrowa do Opatowa 3.02.1863–21.02.1864. Wybrane bitwy z powstania styczniowego, Wydawnictwo MON, Warszawa 1962.
- Stanisław Kotarski, Opatów w latach 1861–1864, Opatów 1935.
- Mała Encyklopedia Wojskowa, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1967, Wydanie I, Tom 2.
- Pamiętnik płk Rębajło-Kality pt. "Ze wspomnień krwawych walk", Lwów 1913.
