Bitwa pod Warszawą 1944
| Bitwa pod Warszawą 1944 II wojna światowa, front wschodni |
|||||||||||||
| Czas | 25 lipca - 5 sierpnia 1944 | ||||||||||||
| Miejsce | na wschód od Warszawy | ||||||||||||
| Terytorium | Mazowsze, Polska | ||||||||||||
| Przyczyna | ofensywa radziecka 1944 r. | ||||||||||||
| Wynik | zwycięstwo Niemców | ||||||||||||
|
|||||||||||||
Bitwa pod Warszawą, znana jako bitwa pancerna na przedpolach Warszawy lub bitwa pod Radzyminem – bitwa stoczona w czasie II wojny światowej na prawym brzegu Wisły po praskiej stronie Warszawy 25 lipca – 5 sierpnia 1944 r. pomiędzy radziecką 2 Gwardyjską Armią Pancerną a niemieckimi oddziałami m.in. dywizjami Waffen-SS Wiking i Totenkopf oraz dywizją Herman Goering. Bitwa zbiegła się z działaniem Armii Krajowej z radzymińskiego Obwodu "Rajski Ptak", której oddziały w lipcu 1944 przystąpiły do akcji "Burza".
W bitwie brały udział jednostki 3 Korpusu Pancernego, 8 Gwardyjskiego Korpusu Pancernego i 16. Korpusu Pancernego z radzieckiej 2 Armii Pancernej Gwardii (2-й Танковой Армии) nacierającej od strony Lublina przez Dęblin oraz kilku dywizji pancernych wojsk niemieckich, a mianowicie: 1 Dywizji Spadochronowo-Pancernej "Hermann Göring", 5 Dywizji Pancernej SS "Wiking", 3 Dywizji Pancernej SS "Totenkopf" oraz 4 i 19 Dywizji Pancernej. Walki rozgrywające się na przedpolach Warszawy były ostatnim impulsem do podjęcia decyzji o rozpoczęciu powstania warszawskiego. W bitwie po obu stronach wzięło udział ok. 1000 czołgów, z czego ponad połowa została zniszczona w walce.
Spis treści |
[edytuj] Przebieg działań bojowych
Pierwsze sowieckie jednostki zwiadowcze dotarły pod Warszawę pod koniec lipca 1944 roku, a sowiecki 3 Korpus Pancerny nacierając od strony Mińska Maz. w kierunku pn-zach podszedł na odległość 5 km od mostu na rzece Narew w Zegrzu. Bitwa rozpoczęła się 31 lipca od niemieckiego natarcia w rejonie Radzymina. Już 1 sierpnia niemieckie 19 DP i 5 DP SS po spotkaniu się pod Okuniewem zamknęły pod Wołominem w okrążeniu sowiecki 3 Korpus Pancerny, który został zniszczony do 3 sierpnia. W dniu 2 sierpnia jednostki radzieckie przeszły do defensywy. Walki trwały do 10 sierpnia.
[edytuj] Niemieckie jednostki biorące udział w bitwie
- 73 Dywizja Piechoty (z sowieckim 16 Korpusem Pancernym)
- 19 Dywizja Pancerna (z sowieckim 3 Korpusem Pancernym i 8 Gwardyjskim Korpusem Pancernym)
- 1 Dywizja Pancerno-Spadochronowa Hermann Göring (z sowieckim 3 Korpusem Pancernym)
- 4 Dywizja Pancerna (z sowieckim 3 Korpusem Pancernym)
- 5 Dywizja Pancerna SS Wiking (z sowieckim 3 Korpusem Pancernym i 125 Rifle Corps)
- 3 Dywizja Pancerna SS Totenkopf
[edytuj] Bitwa a Powstanie warszawskie
Straty sowieckie były duże, jednak nie na tyle, aby zatrzymać ofensywę 1 Frontu Białoruskiego. Jednak 2 sierpnia Stalin wydał rozkaz zatrzymania ofensywy pod Warszawą. Decyzja ta była reakcją na wybuch powstania w Warszawie. Powstanie wybuchło jeszcze przed rozmową Stalina z premierem Mikołajczykiem. Stalin nie wiedział, jakie propozycje przedstawi mu Mikołajczyk i jakiego poparcia udzielą mu Churchill i Roosevelt. Moskwa nie wiedziała też, kto kieruje powstaniem. Stalin złożył deklarację polskiemu premierowi, że udzieli pomocy powstaniu. Mimo to nie rozkazał wznowienia ofensywy 1 Frontu Białoruskiego, nie udzielił też żadnej pomocy w postaci zrzutów spadochronowych. Nie zezwolił też na lądowanie na sowieckich lotniskach samolotów RAF-u, przybyłych z pomocą powstaniu.
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
[edytuj] Bibliografia
- Norbert Bączyk, Warszawa 1944, vol II. wyd. Militaria, Warszawa 2004, ISBN 83-7219-197-2
- Robert Wróblewski, Pancerne Wraki – Straty niemieckie w bitwie pancernej pod Warszawą w 1944 r.. Militaria XX wieku, nr 5 (8) 2005 r.
- Norman Davies, Powstanie '44, Kraków 2007