Bitwa pszczyńska
| Bitwa pszczyńska II wojna światowa, Kampania wrześniowa 1939 |
|||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||
| Czas | 1-2 września 1939 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Pszczyna, Śląsk | ||||||||||||||||
| Terytorium | II Rzeczpospolita | ||||||||||||||||
| Przyczyna | kampania wrześniowa | ||||||||||||||||
| Wynik | zwycięstwo Niemców | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Kampania wrześniowa (1 IX - 6 X 1939) |
|---|
|
Wybrzeże i Bałtyk (Westerplatte • Gdańsk • Kępa Oksywska • Hel) • granica państwa • Żory • Krojanty • Chojnice • Lasy Królewskie • Mokra (1 IX) • Częstochowa (1-3 IX) • Pszczyna (1-2 IX) • Wyry • Mława (1-3 IX) • Grudziądz (1-4 IX) • Bory Tucholskie (1-5 IX) • Jordanów (2 IX) • Węgierska Górka (2-3 IX) • Bukowiec (3 IX) • Borowa Góra (3-6 IX) • Rajsko (4 IX) • Różan (4-6 IX) • Piotrków (5-6 IX) • Tomaszów Mazowiecki (6 IX) • Pułtusk (6-7 IX) • Łódź (6-8 IX) • Łomża • Wizna (7-10 IX) • Wola Cyrusowa (8 IX) • Iłża (8-9 IX) • Nowogród (8-10 IX) • Warszawa (8-28 IX) • Bzura (9-22 IX) • Jarosław (10-11 IX) • Kałuszyn (11/12 IX) • Przemyśl (11-14 IX) • Brwinów (12 IX) • Lwów (12-22 IX) • Mińsk Mazowiecki (13 IX) • Sochaczew (13-16 IX) • Brześć (14-17 IX) • Modlin (14-29 IX) • Jaworów (15-16 IX) • Hajnówka (17 IX) • Krasnystaw • Kobryń (17-18 IX) • Lasy janowskie (17-20 IX) • Tomaszów Lubelski (17-20 IX i 22-27 IX) • Wilno (18-19 IX) • Wólka Węglowa (19 IX) • Grodno (20-22 IX) • Palmiry (21 IX) • Łomianki (22 IX) • Cześniki (22 IX) • Krasnobród (23 IX) • Husynne (24 IX) • Władypol (26-27 IX) • Szack (28-29 IX) • Parczew (29-30 IX) • Wytyczno (1 X) • Kock (2-6 X) |
Bitwa Pszczyńska - walki w dniach 1-2 września 1939 w okolicy miasta Pszczyna pomiędzy wojskami III Rzeszy a wojskami polskimi. Była to jedna z bitew granicznych wojny obronnej Polski w 1939 roku.
5 Dywizja Pancerna posiadała 316 czołgów.[1] Polacy mogli przeciwstawić Niemcom 13 czołgów.
Walki można podzielić na trzy etapy:
- walki na pozycjach wysuniętych w okolicach wsi Suszec-Branica, Brzeźce, Wisła Wielka - 1 września 1939
- walki na pozycjach głównych w okolicach Pszczyny - rankiem 2 września 1939
- walki w Ćwiklicach - 2 września 1939
Na skutek poniesionej przez Wojsko Polskie porażki w tym rejonie, dowództwo polskie było zmuszone w dalszej konsekwencji do wycofania wojsk z całego obszaru Górnego Śląska.
Spis treści |
[edytuj] Przed bitwą
[edytuj] Strona niemiecka
Po stronie niemieckiej w walkach brała udział 5 dywizja pancerna wchodząca w skład VIII korpusu armijnego, należącego do grupy armii "Süd" (południe).
Głównym celem 5 DPanc. było zdobycie przyczółków na Wiśle, co miało ułatwić dalszy atak w głąb Polski. Przełamanie polskiej pozycji obronnej miało się odbyć w najdogodniejszym miejscu - w nieufortyfikowanym i słabo obsadzonym odcinku na południu od Pszczyny o długości około 3 km. Na podstawie doniesień wywiadu, Niemcy wiedzieli o słabości tego odcinka - obronna linia schronów pod Pszczyną nie była jeszcze w tym miejscu skończona.
Przełamanie pozycji pod Pszczyną zmusiłoby polskie siły do wycofania się z całego Górnego Śląska. Działania niemieckiej 5 DPanc były zgodne z doktryną "blitzkriegu".
Jednostki niemieckie posiadały dużą przewagę w obszarze działania armii "Kraków":
- 3x w liczbie żołnierzy
- 3x w uzbrojeniu piechoty
- 20x w broni pancernej
- 9x w lotnictwie
[edytuj] Strona polska
Po stronie polskiej w bitwie brała udział 6 Dywizja Piechoty wchodząca w skład armii "Kraków".
Wojsko Polskie zostało rozmieszczone pod Pszczyną ponieważ w tym miejscu biegła główna linia obronny mająca bronić terytorium polskiego w pierwszej głównej bitwie, tzw. bitwie granicznej.
Linia obronna składała się z dwóch części:
- wysunięta linia obrony - biegnąca m.in. przez przysiółek Suszec-Branica, Brzeźce, Wisłę Wielką.
- zasadnicza (główna) linia obrony - biegnącą od południa, od rzeki Wisły, dalej na zachód od Pszczyny, po Czarków na północy.
Taktyka na odcinku zasadniczym miała polegać na przyjęciu uderzenia wroga na linii zasadniczej oraz obrony zaatakowanego odcinka do czasu nadejścia odwodów.
[edytuj] Walki na pozycjach wysuniętych
Po zdobyciu Wodzisławia, Rybnika i Żor, niemiecka 5 DPanc. zmierzała w kierunku punktów polskiej obrony: Brzeźc, oraz na północ od nich, przysiółka Branica (na wschód od Suszca). Brzeźce były korzystnym miejscem na obronę: miejscowość położona na wzgórzu, rzeka Pszczynka, sieć rowów melioracyjnych, podmokły teren. Odcinków broniły dodatkowo baterie artylerii.
1 września, Niemcy trzykrotnie atakowali odcinek w Brzeźcach i pomimo przedarcia się kilku czołgów, ostatecznie wszystkie trzy ataki zostały odparte.
W sumie Niemcy stracili około 30 czołgów i/lub wozów pancernych.
Wieczorem 1 września przyszedł zaskakujący dla żołnierzy polskich rozkaz, nakazujący wycofanie się na zasadnicze pozycje obronne koło Pszczyny.
[edytuj] Walki na pozycji zasadniczej
Według polskich sztabowców, walki o odcinek zasadniczy miały trwać długo. Niestety proporcje sił były na niekorzyść Polaków.
Dodatkowo podczas rozmieszczania wojska na pozycji zasadniczej popełniono błędy oraz pojawiły się niekorzystne czynniki: sam 3 km południowy odcinek linii obronnej (na południe od Pszczyny) było słabo obsadzony i nieufortyfikowany, posiadał mało broni przeciwpancernej. Żołnierze obsadzający odcinek byli wyczerpani; jedni walką na pozycji wysuniętej, inni długim marszem na linie obrony. Przybyli żołnierze nie zdawali sobie również sprawy, z jakimi jednostkami niemieckimi przyjdzie im walczyć. Dodatkowo sztab dywizji znajdował się za daleko od jednostek, żeby prowadzić skuteczne dowodzenie.
Zaskakujący atak tak dużą liczbą czołgów na niewielkim odcinku spowodował szybkie pękniecie polskiej linii obronnej. Zniweczyło to plan długotrwałej obrony na linii zasadniczej i uniemożliwiło ewentualną pomoc odwodów na zaatakowanym odcinku.
Rankiem 2 września Niemcy uderzają czołgami (w liczbie około 130) z pozycji położonej we wsi Łąka w kierunku Goczałkowic i wzgórza. Zdobywając te pozycje w Goczałkowicach mają dogodne położenie do kolejnego ataku z południa na północ na następny fragment polskiej linii obrony. Polacy stawiają dramatyczny opór, ale ulegają z powodu przewagi wroga. Na południe od Pszczyny powstaje 2-3 kilometrowa wyrwa w polskiej obronie. Przez wyrwę niemieckie wojska pancerne (w tym około 280 czołgów) uderzają głównie w kierunku na Ćwiklice i Jankowice. Odzywają się polskie baterie artylerii rozmieszczone w okolicach Ćwiklic, jednak z powodu przytłaczające przewagi, wynik walki jest przesądzony.
Gdy wojska niemieckie minęły Ćwiklice, płk Misiąg wydał fatalny rozkaz wyjścia odwodów 6 DP - II i III batalionu 16 pp z lasu "Brzeziny" i przemieszczenia się do Ćwiklic. Doszło do masakry - II batalion został dosłownie rozjechany przez czołgi. Poległo 217 żołnierzy.
W dalszej kolejności, wojska niemieckie skierowały się w kierunku przeprawy na Wiśle w pobliżu wsi Góra.
Skutki przegranej bitwy miały wpływ na losy całej armii "Kraków"; musiała ona wycofać się z całego obszaru Górnego Śląska.
