Bitwy i operacje morskie

Chronologiczna lista bitew morskich:

Starożytność

• bitwa morska w delcie Nilu (1178 p.n.e.)
• bitwa morska pod Alalią (535 p.n.e.)
• bitwa pod Salaminą (480 p.n.e.)
• bitwa morska pod Kyme (474 p.n.e.)
• bitwa morska pod Tragią (440 p.n.e.)
• wojna Koryntu z Korkyrą
  • bitwa w zatoce Ambrakia (435 p.n.e.) (bitwa pod Aktion)
  • bitwa morska koło wysp Sibote (433 p.n.e.)
• bitwa morska pod Kyzikos (410 p.n.e.)
• bitwa pod Arginuzami 406 p.n.e.
• bitwa u ujścia Ajgospotamoj 405 p.n.e.
• bitwa morska pod Knidos (394 p.n.e.)
• bitwa pod Salaminą Cypryjską (306 p.n.e.)
• wojny punickie
  • bitwa u Wysp Liparyjskich (260 p.n.e.)
  • bitwa morska pod Mylae (260 p.n.e.)
  • bitwa morska u przylądka Eknomos (256 p.n.e.)
• bitwa morska pod Efezos (245 p.n.e.)
• bitwa koło wysp Paksoj (229 p.n.e.)
• bitwa morska pod Chios (201 p.n.e.)
• bitwa morska pod Korikos (190 p.n.e.)
• bitwa pod Akcjum (31 p.n.e.)
• bitwa morska przy przylądku Bon (468)

Średniowiecze

• bitwa morska pod Ostią (849)
• bitwa morska pod Albiolą (899)
• bitwa morska pod Scyllą (965)
• bitwa pod Svolder (1000)
• bitwa o Konungahelę (1136)
• bitwa morska pod Euboją (1158)
• bitwa morska pod Akką (1258)
• bitwa pod Sluys (1340)
• bitwa morska w Zatoce Smyrneńskiej (1344)
• bitwa morska pod Aydin (1344)
• bitwa morska koło Dardaneli (1416)
• bitwa morska pod Kopenhagą (1427) (Duńczycy przeciwko Niemcom)
• bitwa morska pod Dunbar (1489) (Szkoci przeciwko Anglikom)

XVI wiek

• portugalskie wojny kolonialne w Indiach
  • bitwa pod Kalikutem (1502)
  • bitwa morska pod Dżaul (1508)
  • bitwa morska pod Diu (1509)
• bitwa pod Lepanto (1571)
• bitwa w zatoce Zuider Zee (1573)
• pokonanie hiszpańskiej Wielkiej Armady (1588)

XVII wiek

• bitwa pod Oliwą (1627) (bitwa na redzie gdańskiej)
• wojna angielsko-holenderska:
  • bitwa pod Portlandem (1653)
  • bitwa pod Scheveningen (1653)
• bitwa pod Texel (1673)
• bitwa morska pod La Houge (1692)
• bitwa na Zatoce Hudsona (1697)

XVIII wiek

• bitwa morska pod Malagą (24 sierpnia 1704)
• bitwa morska pod Hanko (27 lipca 1714)
• bitwa pod Tulonem (22 lutego 1744)
• I bitwa morska pod Finisterre (14 maja 1747)
• II bitwa morska pod Finisterre (25 października 1747)
• bitwa na Jeziorze Nowowarpieńskim (1759)
• bitwa w zatoce Quiberon (1759)
• bitwa morska pod Czesmą (5-7 lipca 1770)
• bitwa pod Chesapeake (1781)
• bitwa pod Moho (1782)
• bitwa pod Saintes (1782)
• bitwa pod Oczakowem (1788)
• bitwa koło przylądka St. Vincent (14 lutego 1797)

Wojny napoleońskie

• bitwa pod Ushant (1794) (Quessant; "słynny 1 czerwca")
• bitwa pod Genuą (1795)
• bitwa koło przylądka St. Vincent (1797)
• bitwa pod Abukirem (1798)
• bitwa pod Kopenhagą (1801)
• bitwa pod Algeciras (1801)
• III bitwa morska pod Finisterre (22 lipca 1805)
• bitwa pod Trafalgarem (21 października 1805)
• bitwa pod Grand Port (27 sierpnia 1810)
• bitwa koło Lissy(1811)

XIX wiek

• bitwa o Jezioro Erie (1813)
• bitwa pod Plattsburghiem (1814) (II bitwa na jeziorze Champlain)
• bitwa pod Navarino (1827)
• bitwa pod Synopą (1853)
• wojna secesyjna:
  • bitwa w zatoce Hampton Roads (1862)
  • kampania na Missisipi (1862-1863)
  • bitwa w zatoce Mobile (1864)
• bitwa pod Helgolandem (1864)
• bitwa pod Lissą (1866)
• bitwa pod Fuzhou (1885)
• bitwa pod Shipu (1885)
• bitwa pod Pungdo (1894)
• bitwa u ujścia Yalu (1894)
• wojna amerykańsko-hiszpańska
  • bitwa w zatoce Manila (1898)
  • bitwa pod Santiago de Cuba (1898)

XX wiek

Wojna rosyjsko-japońska

Data	Bitwa	I strona	II strona	Opis
8 lutego 1904 - 2 stycznia 1905	obrona Port Artur	Imperium Rosyjskie	Cesarstwo Japonii	Eskadra rosyjska bazująca w Port Arturze brała udział w głównych zmaganiach morskich pierwszej fazy wojny. Baza została zdobyta przez Japończyków w wyniku krwawych walk lądowych, a flota w niej bazująca została zniszczona w szeregu operacji morskich i ostrzeliwania przez artylerię lądową.
9 lutego 1904	bitwa pod Czemulpo	Imperium Rosyjskie	Cesarstwo Japonii	W chwili wybuchu wojny w porcie Czelumpo zostały zablokowane przez Japończyków krążownik "Wariag" oraz kanonierka "Koriejec". Po próbie stoczenia walki przez okręty rosyjskie, w wyniku zdecydowanej przewagi japońskiej i odniesionych uszkodzeń, zostały one samozatopione.
10 sierpnia 1904	bitwa na Morzu Żółtym	Imperium Rosyjskie	Cesarstwo Japonii	Eskadra rosyjska próbowała przedrzeć się przez blokadę japońską z Portu Artura do Władywostoku. W trakcie bitwy zginał dowódca rosyjskiej eskadry kadm. Witgeft. Rosyjska została osłabiona, a pozostałe okręty, w większości uszkodzone, powróciły do oblężonego Portu Artura.
14 sierpnia 1904	bitwa pod Ulsan	Imperium Rosyjskie	Cesarstwo Japonii	Władywostocki zespół krążowników został wysłany w kierunku Cieśniny Koreańskiej w celu wsparcia próby przedarcia się głównych sił rosyjskich z Portu Artura do Władywostoku. W wyniku bitwy stoczonej z krążownikami japońskimi zatopiony został krążownik "Riurik", a pozostałym dwóm krążownikom rosyjskim udało się pomimo ciężkich uszkodzeń powrócić do Władywostoku.
27 maja-28 1905	bitwa pod Cuszimą	Imperium Rosyjskie	Cesarstwo Japonii	W celu wsparcia zablokowanej w Port Arturze floty Rosjanie wysłali z Europy prawie wszystkie sprawne okręty. Zespół rosyjski płynący dookoła Afryki oraz częściowo przez Kanał Sueski nie zdążył jednak dotrzeć do Port Artura przed jego upadkiem. Rosjanie postanowili przedrzeć się do Władywostoku przez Cieśninę Koreańską, gdzie doszło do bitwy z flotą japońską, w wyniku której flota rosyjska została całkowicie zniszczona.

I wojna światowa

Data	Bitwa	I strona	II strona	Opis
1914-1918	I bitwa o Atlantyk	Imperium Brytyjskie Dominium Nowej Fundlandii Kanada Stany Zjednoczone Francja	Cesarstwo Niemieckie	I bitwa o Atlantyk była morską kampanią rozgrywaną głównie na morzach wokół Wysp Brytyjskich i na Oceanie Atlantyckim. Wielka Brytania była bardzo uzależniona od importu morskiego, który zapewniał wyżywienie populacji i surowce dla przemysłu. Marynarka niemiecka próbowała przerwać brytyjskie dostawy i doprowadzić w ten sposób do załamania się brytyjskiej gospodarki, a docelowo do wycofania się Wielkiej Brytanii z wojny.
4-10 sierpnia 1914	pościg za Goeben i Breslau	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie	Próba przechwycenia przez brytyjską flotę śródziemnomorską krążownika liniowego "Goeben" i krążownika lekkiego "Breslau", należących do niemieckiej eskadry śródziemnomorskiej. Okręty niemieckie skutecznie wymknęły się ścigającym je okrętom i przedarły się przez Dardanele do Konstantynopola, gdzie weszły w skład floty tureckiej.
16 sierpnia 1914	bitwa pod Barem	Francja	Austro-Węgry	Francuskie pancerniki w trakcie patrolu przeciw okrętom austriackim blokującym wybrzeże Czarnogóry zatopiły krążownik pancernopokładowy "Zenta".
26 sierpnia 1914	bitwa pod Odensholmem	Imperium Rosyjskie	Cesarstwo Niemieckie	Niemiecki krążownik "Magdeburg" w trakcie stawiania min wszedł na mieliznę u wejścia do zatoki Zatoki Fińskiej. Eskortujący go niszczyciel "V 26" próbował go bezskutecznie holować. "Magdeburg" został zniszczony przez rosyjskie krążowniki, a Rosjanie odzyskali z jego wraku 3 zestawy niemieckich książek kodowych, co wkrótce doprowadziło do złamania niemieckich kodów morskich.
28 sierpnia 1914	bitwa pod Helgolandem	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie	Brytyjczycy zaatakowali niemieckie patrole u podejścia do głównych niemieckich baz morskich.
22 września 1914	zatopienie brytyjskich krążowników przez U-9	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie	Niemiecki okręt podwodny U-9 pod dowództwem por. Weddigena zatopił trzy brytyjskie krążowniki pancerne - HMS "Aboukir", HMS "Hogue" i HMS "Cressy".
28 października 1914	bitwa pod Penang	Imperium Rosyjskie Francja	Cesarstwo Niemieckie	Niemiecki krążownik SMS "Emden", ucharakteryzowany na brytyjski krążownik przez dodanie fałszywego czwartego komina, wszedł do portu Penang w Malezji i otworzył ogień do stojących tam alianckich okrętów, zatapiając francuski torpedowiec "Mosquet" i rosyjski krążownik pancernopokładowy "Żemczug".
1 listopada 1914	bitwa pod Coronelem	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie	Niemieckie krążowniki pod dowództwem adm. von Spee pokonały krążowniki brytyjskie u wybrzeży Chile.
9 listopada 1914	bitwa koło Wysp Kokosowych	Australia	Cesarstwo Niemieckie	Potyczka australijskiego krążownika HMAS "Sydney" z krążownikiem niemieckim SMS "Emden". Podczas walki okręt australijski dzięki większej prędkości utrzymywał się poza zasięgiem dział niemieckich, odnosząc tylko lekkie uszkodzenia i w przeciągu półtorej godziny zamienił okręt niemiecki w zdruzgotany wrak, osadzony ostatecznie przez załogę na mieliźnie.
18 listopada 1914	bitwa koło przylądka Sarycz	Imperium Rosyjskie	Imperium Osmańskie
8 grudnia 1914	bitwa koło Falklandów	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie	Zespół brytyjskich krążowników liniowych unicestwił Wschodnioazjatycką Eskadrę Krążowników dowodzoną przez adm. von Spee.
16 grudnia 1914	rajd na Scarborough, Hartlepool i Whitby	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie	Atak marynarki niemieckiej na angielskie portowe miasta Scarborough, Hartlepool, West Hartlepool i Whitby.
24 stycznia 1915	bitwa na Ławicy Dogger	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie	Brytyjczycy przechwycili niemieckie krążowniki, które zamierzały zaatakować brytyjską flotę rybacką na Ławicy Dogger. W wyniku walki krążownik "Blücher" został zatopiony przez brytyjskie krążowniki liniowe.
19 lutego 1915 - 9 stycznia 1916	operacje morskie w Cieśninie Dardanelskiej	Imperium Brytyjskie Francja Imperium Rosyjskie Australia	Imperium Osmańskie	kampania Dardanelska rozpoczęła się jako operacja wyłącznie morska, ale z biegiem czasu rola okrętów stała się pomocnicza, a inwazja na Gallipoli stała się największą operacja amfibijną I wojny światowej. Ostatecznie alianci po poniesieniu poważnych strat musieli zrezygnować z przełamywania blokady cieśniny.
2 lipca 1915	rosyjski rajd na Gotlandię	Imperium Rosyjskie Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie	Rosyjska eskadra krążowników przechwyciła niemieckie okręty powracające ze stawiania zapory minowej przy Wyspach Alandzkich. Niemiecki krążownik minowy "Albatross" został wyrzucony na brzeg i internowany przez Szwecję, a krążowniki "Roon" i "Prinz Adalbert" uszkodzone.
5 sierpnia 1915	bitwa pod Kefken	Imperium Rosyjskie	Imperium Osmańskie	Rosyjski okręt podwodny i dwa niszczyciele zaatakowały turecki konwój składający się 4 transportowców w eskorcie krążownika i dwóch niszczycieli. Wszystkie transportowce zostały zatopione, a tureckiej eskorcie ledwo udało się uciec.
8-19 sierpnia 1915	bitwa w Zatoce Ryskiej	Imperium Rosyjskie	Cesarstwo Niemieckie
26 grudnia 1915	bitwa na Jeziorze Tanganika	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie
28-29 grudnia 1915	bitwa pod Durazzo	Imperium Brytyjskie Włochy Francja	Austro-Węgry
24 kwietnia 1916	bombardowanie Yarmouth i Lowestoft	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie	Niemieckie krążowniki liniowe ostrzelały portowe miasta brytyjskie w celu wyciągnięcia i zniszczenia części floty brytyjskiej.
31 maja-1 czerwca 1916	bitwa jutlandzka (bitwa na Skaggeraku)	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie	Największa bitwa morska I wojny światowej. Nierozstrzygnięte spotkanie głównych sił marynarek wojennych Imperium Brytyjskiego i Cesarstwa Niemieckiego.
21 kwietnia 1917	bitwa w Cieśninie Kaletańskiej	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie	bitwa niszczycieli u wejścia do Kanału La Manche.
15 maja 1917	bitwa w cieśninie Otranto	Imperium Brytyjskie Włochy Francja	Austro-Węgry
11-19 października 1917	operacja Albion	Imperium Rosyjskie Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie
17 października 1917	bitwa w Cieśninie Muhu	Imperium Rosyjskie Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie
17 listopada 1917	II bitwa pod Helgolandem	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie
23 kwietnia 1918	rajd na Zeebrugge i Ostendę	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie
9 maja 1918	II rajd na Ostendę	Imperium Brytyjskie	Cesarstwo Niemieckie

Hiszpańska wojna domowa

Data	Bitwa	I strona	II strona	Opis
6 marca 1938	bitwa koło przylądka Palos	Frankiści	Republikanie	Największa bitwa morska podczas wojny domowej w Hiszpanii i zarazem największe zwycięstwo morskie republikanów. W wyniku trafienia 3 torpedami zatonął frankistowski krążownik "Baleares". Bitwa nie miała jednak wpływu na ogólne działania wojenne.

II wojna światowa

• obszar Atlantyku
  • bitwa u ujścia La Platy (1939)
  • atak na Tarent (11 listopada-12 listopada 1940)
  • bitwa koło przylądka Sparivanto (27 listopada 1940)
  • bitwa o Atlantyk (1941-1944)
  • zatopienie "Bismarcka" (1941)
  • bitwa koło przylądka Matapan (28 marca 1941)
  • I bitwa pod Syrtą (17 grudnia 1941)
  • II bitwa pod Syrtą (22 marca 1942)
  • bitwa pod Ushant (Ouessant) (9 czerwca 1944)

• Pacyfik
  • bitwa pod Ko Chang (1941)
  • atak na Pearl Harbor (1941)
  • bitwa na Morzu Jawajskim (27 lutego 1942)
  • bitwa na Morzu Koralowym (8 maja 1942)
  • bitwa o Midway (4 czerwca 1942)
  • walki o Guadalcanal (1942-1943)
    • bitwa koło wyspy Savo (9 sierpnia 1942)
    • bitwa koło wschodnich Salomonów (24 sierpnia 1942)
    • bitwa koło przylądka Esperance (11 października-12 października 1942)
    • bitwa pod Santa Cruz (26 października 1942)
    • I bitwa pod Guadalcanalem (12 listopada-13 listopada 1942)
    • II bitwa pod Guadalcanalem (14 listopada-15 listopada 1942)
    • bitwa pod Tassafaronga (30 listopada 1942)
  • bitwa na Morzu Filipińskim (19 czerwca-20 czerwca 1944)
  • bitwa o Leyte (23 października-25 października 1944)