Blackburn Olympic F.C.
|
|||
| Pełna nazwa | Blackburn Olympic Football Club | ||
| Przydomek | The Light Blues | ||
| Data założenia | 1878 | ||
| Liga | żadna (1878–1888) The Combination (1888–1889) |
||
| Data rozwiązania | 1889 | ||
| Stadion | Hole-i'th'-Wall Blackburn |
||
Blackburn Olympic Football Club – angielski klub piłkarski z Blackburn w hrabstwie Lancashire, istniejący w drugiej połowie XIX wieku. Mimo że przetrwał tylko dekadę, zapisał się na stałe na kartach historii angielskiego futbolu. Jako pierwszy klub z północy kraju posiadający w kadrze piłkarzy, którzy należeli do klasy robotniczej, wygrał najważniejsze trofeum w Anglii – Puchar kraju. Wcześniej trofeum to wygrywały zespoły bogatych amatorów piłki nożnej z hrabstw południowych, a zwycięstwo Olympic stanowiło punkt zwrotny w przejściu piłki nożnej od rozrywki dla arystokracji do sportu wyczynowego.
Klub powstał w 1878 roku i początkowo brał udział w mało znaczących lokalnych rozgrywkach. Dwa lata później zespół po raz pierwszy przystąpił do rozgrywek o Puchar Anglii, a w 1883 triumfował w nich po zwycięstwie nad Old Etonians, na stadionie krykietowym Kennington Oval. Zwycięstwo to spowodowało, iż w 1885 Związek Piłkarski podjął decyzję o przejściu klubów na zawodowstwo. Blackburn Olympic nie sprostał wyzwaniom finansowym i nie mógł rywalizować z bogatszymi i mającymi więcej kibiców drużynami, dlatego też rozwiązano go w 1889.
Większość meczów Olympic rozgrywało na stadionie Hole-i'-th-Wall, którego nazwa pochodziła od znajdującego się w pobliżu pubu. Od 1880 klub występował w jasnoniebieskich koszulkach i w białych spodenkach. Jeden z piłkarzy klubu, James Ward, wystąpił w reprezentacji Anglii. Sześciu innych zagrało w kadrze w późniejszym okresie po zmianie klubu.
Spis treści |
[edytuj] Historia
[edytuj] Powstanie i wczesne lata
Zasady piłki nożnej wprowadzono w latach sześćdziesiątych XIX wieku na południu Anglii. Grały w nią przeważnie zespoły z arystokratycznych szkół publicznych, a także uczniowie i absolwenci uniwersytetów w Oksfordzie oraz Cambridge, jednak już w następnej dekadzie w piłkę zaczęły grać drużyny pochodzące z przemysłowych miast Północy[1]. Blackburn posiadało ponad 10 klubów, z Rovers na czele, powstałym w 1875[2].
Blackburn Olympic założono w lutym 1878 roku w wyniku połączenia dwóch zespołów – Black Star i James Street[3]. Nazwa Olympic wybrana przez Jamesa Edmondsona, pierwszego skarbnika klubu, pochodzi prawdopodobnie od Olimpii, miejsca starożytnych igrzysk olimpijskich.
Pierwszy mecz klub rozegrał 9 lutego 1878 roku przeciwko lokalnej drużynie St John’s. Miał on charakter towarzyski i zakończył się zwycięstwem Olympic 2:0[2]. W tym samym roku, w kwietniu, zespół przystąpił do rozgrywek o Puchar Livesey United. The Light Blues pokonali St. Mark’s w finale i wygrali turniej[4]. Przez następne dwa sezony zespół organizował kolejne mecze towarzyskie, a także przystąpił do rozgrywek o Puchar Związku Piłkarskiego w Blackburn. Był to turniej lokalnych drużyn zrzeszonych w federacji, która zarządzała piłką nożną w mieście. Olympic wygrało te rozgrywki dwukrotnie w 1879 i 1880 roku, po czym zostały zawieszone, gdyż związek ten został wchłonięty do Federacji Piłki Nożnej hrabstwa Lancashire[5].
W 1880 roku komitet klubu zdecydował, że zespół powinien startować w kolejnych dwóch turniejach – Pucharze Lancashire oraz Pucharze Anglii (głównym turnieju w kraju)[6]. W pierwszym w historii klubu meczu w Pucharze Anglii The Light Blues przegrali z Sheffield 3:4[7], zaś w kolejnym sezonie ulegli także w pierwszej rundzie, na wyjeździe Darwen[8]. Mimo to reputacja klubu w mieście rosła, a mecze towarzyskie zespół zaczął rozgrywać z drużynami z dalszej części kraju, m.in. z The Wednesday i Nottingham Forest, a także z zespołami ze Szkocji – z Cowlairs czy Hibernians[9]. Wzrost wydatków pokrył Sydney Yates, właściciel lokalnej odlewni żeliwa[10]. Pod koniec sezonu 1881/1882 Olympic pokonało Rovers i zwyciężyło w Pucharze Dobroczynności Wschodniego Lancashire[11].
[edytuj] Sukces w Pucharze Anglii
W rozgrywkach o Puchar Anglii w sezonie 1882/1883 Olympic pokonało cztery kluby z hrabstwa Lancashire: Accrington, Lower Darwen, Darwen Ramblers oraz Church i osiągnęło 5. rundę. The Light Blues wylosowali w niej walijski zespół Druids[12]; Olympic wygrało spotkanie 4:1 i awansowało, po raz pierwszy, do półfinału, gdzie zagrało z drużyną z południowej Anglii – Old Carthusians[12]. The Carthusians to zespół absolwentów szkoły Charterhouse, który już wcześniej – w 1881 roku – zdobył Puchar. Nawet w lokalnych gazetach w Blackburn pisano, iż to właśnie Carthusians są faworytami w meczu z Olympic[13][14]. Mimo to The Light Blues zwyciężyli 4:0. Półfinał odbył się na Whalley Range w Manchesterze. W finale na Kennington Oval, Olympic mieli zagrać z kolejnym zespołem, który także w przeszłości zdobywał Puchar – z Old Etonians[12]. Etonians pokonali rok wcześniej w finale lokalnego rywala The Light Blues Rovers, pierwszą drużynę z północy kraju, która zagrała w meczu finałowym[15].
Kilka dni przed decydującym spotkaniem w 1883 roku były reprezentant kraju Jack Hunter, który przyszedł do Olympic rok wcześniej, w roli piłkarza i trenera, zorganizował mecz sparingowy w Blackpool. Takie rozwiązanie było uznawane w futbolu za nowość[16].
W finale The Etonians objęli prowadzenie tuż przed przerwą po bramce Harry’ego Goodharta, jednak Arthur Matthews wyrównał w drugiej połowie[17]. Wkrótce Arthur Dunn z Etonians został kontuzjowany i zmuszony do zejścia z boiska. W efekcie drużyna z Południa kończyła mecz w dziesiątkę. Po 90 minutach było 1:1 więc rozegrano 30-minutową dogrywkę, w której John Rawlinson zdobył zwycięską bramkę dla Olympic[18]. Po powrocie zespołu do Blackburn gracze wzięli udział w radosnej paradzie, na której kapitan drużyny Albert Warburton powiedział, że miejsce Pucharu jest w Blackburn i już nigdy nie powróci on do Londynu[19].
Na południu kraju zwycięstwo Olympic nad jedną z najlepszych drużyn tamtych lat spowodowało konsternację. Angielski Związek Piłkarski wprowadził zakaz wypłacania wynagrodzeń dla piłkarzy. Pomimo tego kluby klasy robotniczej, szczególnie te z Lancashire, były podejrzewane o potajemne wynagradzanie swoich piłkarzy[20]. Dziennikarze i zarządy klubów z Południa poparły pomysł Angielskiej Federacji, by dokładnie zbadać sytuację finansową klubów z Północy. W przypadku Olympic skupiono się szczególnie na wyjeździe do Blackpool, sugerując, że gracze nie mogliby dostać dłuższego urlopu, więc musieli być dodatkowo opłacani. Ostatecznie klub z Blackburn nie poniósł konsekwencji, chociaż ukarano inne zespoły, w tym Preston, które wyrzucono z rozgrywek. W efekcie kluby z północy kraju podjęły nieudaną próbę oderwania się od Federacji Angielskiej i założenia własnych, konkurencyjnych rozgrywek[21][22].
[edytuj] Wyniki Olympic w 12. edycji Pucharu Anglii
| Runda[23] | Data[23] | Przeciwnik[23] | Wynik[23] | Miejsce[23] |
|---|---|---|---|---|
| 1. | 4.11.1882 | Accrington | 6:3 | Hole-i'th'-Wall, Blackburn |
| 2. | 9.12.1882 | Lower Darwen | 8:1 | Hole-i'th'-Wall, Blackburn |
| 3. | 16.12.1882 | Darwen Ramblers | 8:0 | Hole-i'th'-Wall, Blackburn |
| 4. | 3.02.1883 | Church | 2:0 | Hole-i'th'-Wall, Blackburn |
| 5. | 24.02.1883 | Druids |
4:1 | Hole-i'th'-Wall, Blackburn |
| Półfinał | 17.03.1883 | Old Carthusians | 4:0 | Whalley Range, Manchester |
| Finał | 31.03.1883 | Old Etonians | 2:1 | Kennington Oval, Londyn |
[edytuj] Upadek klubu
W następnym sezonie Olympic ponownie dotarło do półfinału, podobnie jak ich lokalny rywal Rovers. The Light Blues wylosowali szkocki Queen’s Park. W drugim półfinale Rovers zagrali z Notts Country, więc w finale mogły spotkać się dwie drużyny z Blackburn. Olympic przegrało jednak z zespołem ze Szkocji 0:4. Po meczu klub z Lancashire złożył apelację, po tym jak jeden z kibiców wdarł się na murawę. Ostatecznie została ona odrzucona[24]. Rovers w finale na Kennington Oval pokonali Queens Park 2:1[25].
Klub nigdy nie powtórzył sukcesu z 1883 roku. W sezonie 1884/85 przegrał w drugiej rundzie z Rovers, które stawało się przodującą drużyną w mieście, wygrywając Puchar Anglii po raz drugi z rzędu[25]. W 1885 roku The Football Association zalegalizowało zawodowstwo[26]. W konsekwencji klubom takim jak Olympic trudno było znaleźć sponsorów i przyciągnąć na stadion kibiców. The Light Blues nie byli w stanie rywalizować z zawodowym lokalnym rywalem Rovers, gdyż nie mogli sprostać oczekiwaniom zawodników, a zawodowe kluby oferowały o wiele wyższe płace. W 1886 roku klub został zmuszony do zredukowania pensji piłkarzy. W efekcie wielu kluczowych zawodników odeszło do zamożniejszych zespołów[27].
The Football League, pierwsza piłkarska liga na świecie, założona została w 1888 przez kluby z Midlands i północy kraju. Prezes Aston Villi William McGregor wprowadził zasadę, że do ligi może wstąpić jeden klub z każdego miasta. W przypadku Blackburn wybór padł na Rovers[28][29]. Zespoły, które nie zostały zaproszone do Football League, w tym Blackburn Olympic, stworzyły własne rozgrywki, jednak małe zainteresowanie ze strony kibiców spowodowało ich rozwiązanie pod koniec sezonu 1888/89[30]. Obarczony długami klub ogłosił w 1889, że wszyscy zawodowi piłkarze są zwolnieni ze swoich kontraktów z efektem natychmiastowym i że odtąd klub zatrudniać będzie jedynie amatorskich graczy[31]. W efekcie w tym samym roku Blackburn Olympic został rozwiązany. Ostatni mecz The Light Blues to wyjazdowa porażka z Evertonem[32].
[edytuj] Stadiony i kibice
Pierwszy mecz Olympic odbył się na boisku usytuowanym poza miastem w Higher Oozebooth, którego właścicielem był krykietowy klub z Blackburn. Przez pierwsze osiemnaście miesięcy drużyna rozgrywała swoje mecze w różnych miejscach miasta[33]. W 1879 roku zarząd klubu wynajął tereny w pobliżu pubu Hole-i'-th'-Wall na wzgórzu Shear Brow, których wcześniejszym właścicielem był inny zespół z tego miasta – Queens Own[34].
Początkowo boisko miało kiepską nawierzchnię, ale w 1880 roku zostało osuszone[8]. Warunki do oglądania spotkań w tamtych latach stały na niskim poziomie, a kibice oglądali mecze stojąc przy linii końcowej boiska. W 1881 roku zbudowano trybunę za jedną z bramek, ale wkrótce została ona zniszczona przez burzę[35]; nową trybunę dostawiono wzdłuż dłuższej linii końcowej boiska. Rekord frekwencji na stadionie Olympic to 10 000 widzów w meczu przeciwko Preston w 1884 roku, ale jej średnia wahała się między 1000 a 2000 kibiców[36]. Po rozwiązaniu klubu z boiska korzystała drużyna Blackburn Railway Clerks Club. Obecnie tereny, na którym się znajduje, należą do koledżu St Mary’s[37].
[edytuj] Barwy klubu
Na początku istnienia klubu gracze Olympic nosili zazwyczaj koszule w kolorze fuksji. Zasady dotyczące strojów w tamtych czasach nie zmuszały piłkarzy do noszenia jednolitych barw. Obrońca The Light Blues Tommy Gibson zakładał koszulkę w kolorze bursztynowym z czarnymi poprzecznymi pasami, potem taki strój nosił jego kolega z drużyny Alf Astley[38]. Kiedy klub przystąpił do rozgrywek o Puchar Anglii w 1880, wszyscy piłkarze musieli mieć stroje w tych samych barwach, więc wybrano kombinację jasnoniebieskich koszulek i białych spodenek[37]. Gdy stroje Olympic kolidowały ze strojami drużyny przeciwnej, The Light Blues zakładali ciemnoniebieskie koszulki[8].
Klub nie posiadał swojego herbu, jednak niektórzy piłkarze przyszywali własnoręcznie herby związku Lancashire, gdy reprezentowali hrabstwo w meczach z drużynami z innych części kraju; widoczne jest to między innymi na fotografiach przedstawiających triumfujący zespół z 1883 roku[39].
[edytuj] Piłkarze
Zwycięska drużyna z 1883 roku składała się wyłącznie z piłkarzy urodzonych w Anglii[40]. Był to pierwszy tego typu przypadek w jedenastoletniej wówczas historii tych rozgrywek. Zestawienie wyglądało następująco[41]:
| Pozycja | Piłkarz(e) |
|---|---|
| Bramkarz | Thomas Hacking |
| Obrońcy | James Ward, Albert Warburton |
| Pomocnicy | Tommy Gibson, Jack Hunter, William Astley |
| Napastnicy | Tommy Dewhurst, Arthur Matthews, George Wilson, Jimmy Costley, John Yates |
James Ward był jedynym piłkarzem Olympic, który wystąpił w narodowej reprezentacji Anglii[42]. Zaliczył jeden występ przeciwko Walii w 1885 roku[43]. Tommy Dewhurst został wybrany do narodowego zespołu w 1884, ale został z niego usunięty po tym jak wdał się w bójkę podczas jednego z meczów z piłkarzem drużyny Northwich Victoria[44]. Sześciu innych piłkarzy Olympic wystąpiło w reprezentacji w późniejszym okresie nie będąc już w zespole The Light Blues. Byli to Joe Beverley, Edgar Chadwick, Jack Hunter, Jack Southworth, William Townley i John Yates[45].
[edytuj] Sztab szkoleniowy i zarząd klubu
Pojęcie menadżera piłkarskiego nie było znane w XIX wieku, chociaż współczesne źródła identyfikują Jacka Huntera jako menadżera Olympic[15][46]. Hunter był odpowiedzialny za treningi zespołu, jednak w późniejszym okresie zajmował się wyszukiwaniem amatorskich piłkarzy dla klubu[47]. Sydney Yates zajmował stanowisko prezydenta klubu, zaś jego brat Fred był przewodniczącym zarządu. Stanowisko sekretarza piastował Bill Bramham[48].
[edytuj] Sukcesy
- Puchar Anglii:
- Zdobywca (1): 1882/1883
- Puchar Dobroczynności Wschodniego Lancashire:
- Zdobywca (1): 1881/1882
- Puchar Związku Piłkarskiego w Blackburn:
- Zdobywca (2): 1878/1879, 1979/1880
- Puchar Livesey United:
- Zdobywca (1): 1877/1888
Jedyny turniej, w którym klub wystąpił, ale nie odniósł sukcesu to Puchar hrabstwa Lancashire[32].
[edytuj] Rywalizacja w mieście
Głównym rywalem Olympic był Blackburn Rovers. Pierwszy mecz między obydwoma klubami miał miejsce w lutym 1879 i zakończył się zwycięstwem The Light Blues 3:1. Drużyny zagrały ze sobą w sumie czterdzieści razy, ale tylko sześć z nich wygrał Blackburn Olympic[32]. Rywalizacja stała się szczególnie silna we wrześniu 1884, kiedy to obydwa kluby oskarżały się wzajemnie o nielegalne sprowadzanie najlepszych piłkarzy. W efekcie sekretarz Rovers wysłał do lokalnego rywala telegram, w którym poinformował, że w sezonie 1884/85 Rovers nie zagrają żadnego meczu z Olympic. Jednak już w grudniu 1884 obydwa kluby trafiły na siebie w rozgrywkach o Puchar Anglii[49]. Ostatnie spotkanie derbowe rozegrano w lutym 1889 roku i miało ono charakter charytatywny; Rovers wygrali 6:1. Mimo że dochody z tego meczu miały być rozdzielone między obydwa kluby, zarząd Blackburn Rovers podjął decyzję o przyznaniu swojej części dochodów znajdującemu się w trudnej sytuacji finansowej sąsiadowi[50].
[edytuj] Blackburn Olympic obecnie
W 1959 roku powstał amatorski klub o nazwie Blackburn Olympic, niemający żadnego powiązania z dziewiętnastowiecznym zespołem[51]. Aktualnie występuje w lokalnej lidze w Blackburn – Blackburn & District Football Combination[52]. Drużyna rozgrywa swoje mecze na boisku przy Tower Road w Blackburn[53].
Przypisy
- ↑ H. Davies, s. 29.
- ↑ 2,0 2,1 G. Phythian, s. 7.
- ↑ Tony Mason: Association football and English society, 1863–1915. 1980. ISBN 0-391-01718-7. (ang.), s. 3.
- ↑ G. Phythian, s. 9.
- ↑ op. cit., s. 82-83.
- ↑ op. cit., s. 21, 23.
- ↑ M. Collett, s. 136.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 op. cit.
- ↑ G. Phythian, s. 84-85.
- ↑ op. cit., s. 44.
- ↑ op. cit., s. 86.
- ↑ 12,0 12,1 12,2 M. Collett, s. 136.
- ↑ G. Phythian, s. 43.
- ↑ P. Soar, M. Tyler, s. 157.
- ↑ 15,0 15,1 P. Soar, M. Tyler, s. 158.
- ↑ Philip Gibbons: Association Football in Victorian England – A History of the Game from 1863 to 1900. 2001. ISBN 1-84426-035-6. (ang.), s. 71.
- ↑ K. Warsop, s. 38.
- ↑ op. cit., s. 139.
- ↑ P. Soar, M. Tyler, s. 20.
- ↑ H. Davies, s. 36.
- ↑ op. cit., s. 38.
- ↑ Eric Dunning, Kenneth Sheard: Barbarians, Gentlemen and Players: A sociological study of the development of rugby football. 2005. ISBN 10-7146-8290-X. (ang.), s. 159.
- ↑ 23,0 23,1 23,2 23,3 23,4 M. Collett, s. 136-137.
- ↑ G. Phythian, s. 61.
- ↑ 25,0 25,1 M. Collett, s. 138.
- ↑ David Goldblatt: The Ball is Round: A Global History of Football. 2007. ISBN 0-1410-1582-8. (ang.), s. 37-47.
- ↑ G. Phythian, s. 71.
- ↑ Bryon Butler: The Football League 1988–1988 The Official Illustrated History. 1987. ISBN 0-356-15072-0. (ang.), s. 11.
- ↑ Gary James: Manchester – A Football History. 2008. ISBN 0-9558-1270-5. (ang.), s. 45.
- ↑ Alan Shury, Brian Landamore: The Definitive Newton Heath F.C.. 2002. ISBN 1-899468-16-1. (ang.), s. 11.
- ↑ G. Phythian, s. 79.
- ↑ 32,0 32,1 32,2 op. cit.,s. 79.
- ↑ G. Phythian, s. 10.
- ↑ op. cit., s. 15.
- ↑ op. cit., s. 29.
- ↑ op. cit., s. 18.
- ↑ 37,0 37,1 op. cit., s. 99.
- ↑ op. cit., s. 8.
- ↑ op. cit., s. 81.
- ↑ Stuart Barnes: 2009–2010 Nationwide Football Annual. 2009. ISBN 1-899807-81-0. (ang.), s. 381.
- ↑ K. Warsop, s. 53.
- ↑ G. Phythian, s. 120.
- ↑ Jim Ward. The Football Association. [dostęp 19 lipca 2009].
- ↑ G. Phythian, s. 59.
- ↑ Michael Joyce: Football League Players' Records 1888–1939. 2004. ISBN 1-899468-67-6. (ang.), s. 25, 51, 246, 262, 290.
- ↑ Matthew Taylor: The Association Game: a history of British football. 2007. ISBN 0-582-50596-8. (ang.), s. 44.
- ↑ G. Phythian, s. 74.
- ↑ op. cit., s. 67.
- ↑ op. cit., s. 63-66.
- ↑ op. cit., s. 96.
- ↑ The History of Blackburn Olympic Football Club (ang.). communigate.co.uk. [dostęp 27 listopada 2011].
- ↑ League Tables (ang.). Blackburn & District Football Combination. [dostęp 27 listopada 2011].
- ↑ Blackburn Olympic: Team information (ang.). Blackburn Olympic FC. [dostęp 27 listopada 2011].
[edytuj] Bibliografia
- Mike Collett: The Complete Story of The FA Cup. 2003. ISBN 1-899807-19-5. (ang.)
- Hunter Davies: Boots, Balls and Haircuts: An Illustrated History of Football from Then to Now. 2003. ISBN 1-84403-261-2. (ang.)
- Graham Phythian: Shooting Stars: The Brief and Glorious History of Blackburn Olympic 1878–1889. 2007. ISBN 1-899468-83-8. (ang.)
- Phil Soar, Martin Tyler: Encyclopedia of British Football. 1983. ISBN 0-00-218049-9. (ang.)
- Keith Warsop: The Early FA Cup Finals and the Southern Amateurs. 2004. ISBN 1-899468-78-1. (ang.)
