Boguszów-Gorce
| Boguszów-Gorce | |||||
.JPG&filetimestamp=20090904122107) Najwyżej położony w Polsce ratusz w Boguszowie-Gorcach |
|||||
|
|||||
| Państwo |  Polska |
||||
| Województwo | dolnośląskie | ||||
| Powiat | wałbrzyski | ||||
| Gmina | gmina miejska | ||||
| Aglomeracja | wałbrzyska | ||||
| Założono | 1973 | ||||
| Prawa miejskie | Boguszów 1499, Gorce 1962 | ||||
| Burmistrz | Waldemar Kujawa | ||||
| Powierzchnia | 27,02 km² | ||||
| Wysokość | 520-750 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2010) • liczba • gęstość |
16 064 603 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 74 | ||||
| Kod pocztowy | 58-370 do 58-372 | ||||
| Tablice rejestracyjne | DBA oraz DB | ||||
|
Położenie na mapie Polski
  Boguszów-Gorce
|
|||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) |
5020121011 | ||||
|
Urząd miejski
pl. Odrodzenia 158-370 Boguszów-Gorce |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
 Hasło Boguszów-Gorce w Wikisłowniku |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Boguszów-Gorce (Boguszów: niem. Gottesberg; Gorce: niem. Rothenbach) – miasto i gmina leżące na Śląsku (Dolnym Śląsku), w południowej części województwa dolnośląskiego, w powiecie wałbrzyskim.
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 16 064 mieszkańców[1]. Jest to drugie po Wałbrzychu miasto powiatu. Boguszów- Gorce należą do Aglomeracji wałbrzyskiej .
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 27,02 km²[2]. Miasto stanowi 5,25% powierzchni powiatu.
Według danych z roku 2002 Boguszów-Gorce ma obszar 27,01 km², w tym: użytki rolne: 42% użytki leśne: 41%[3].
Graniczy z:
- od południa z gminą Mieroszów
- od wschodu z Wałbrzychem
- od północnego wschodu ze Szczawnem-Zdrój
- od północnego zachodu z gminą Stare Bogaczowice
- od zachodu z gminą Czarny Bór.
W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.
[edytuj] Historia
Miasto w dzisiejszej postaci powstało w 1973 z połączenia czterech odrębnych miejscowości: miasta Boguszów, miasta Gorce, osiedla miejskiego Kuźnice Świdnickie oraz wsi Stary Lesieniec. Leży na pograniczu Gór Wałbrzyskich i Gór Kamiennych (Sudety Środkowe).
-
Herb Boguszowa z czasów samodzielności
-
Herb Gorców z czasów samodzielności
-
Boguszów na pocztówce z 1902
-
Świętowanie niepodległości w Boguszowie Gorcach
_COS.jpg&filetimestamp=20100224215720)
[edytuj] Podział administracyjny
[edytuj] Demografia
Dane z 29 listopada 2006[4]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 16815 | 100 | 8798 | 52,3 | 8017 | 47,7 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
844,6 | 325,7 | 296,8 | |||
[edytuj] Gospodarka
 |
Ta sekcja od 2009-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
W Boguszowie-Gorcach do początku lat 90. wydobywano węgiel kamienny oraz baryt. Na terenie Boguszowa-Gorców[5] istniały dwie kopalnie należące do Kopalni Węgla Kamiennego Victoria. Były to szyby Witold (Gorce) i Barbara (Kuźnice Świdnickie) oraz kopalnia wydobywajaca baryt: Baryt (Boguszów). Tradycje miejskie związane z wydobyciem surowców były kontynuowane przez setki lat począwszy od roku 1499 do 1994, okres prawie 500 lat ciągłego wydobycia zakończył się wraz z decyzją Ministra Skarbu Państwa o zamknięciu kopalń. Główną gałęzią gospodarki w Boguszowie-Gorcach są przede wszystkim usługi, lecz większość mieszkańców Boguszowa-Gorców znajduje zatrudnienie poza obszarem gminy, m.in. w Wałbrzyskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej.
[edytuj] Edukacja i kultura
Lista szkół w Boguszowie-Gorcach:
- Szkoły podstawowe
- Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1
- Publiczna Szkoła Podstawowa nr 4
- Publiczna Szkoła Podstawowa nr 6
- Publiczne Gimnazjum nr 1
- Zespół Szkół nr 1 (Zasadnicza Szkoła Zawodowa, Liceum Profilowane)
W likwidacji. Szkoła otworzyła jedna klasę Zasadniczej Szkoły Zawodowej o profilu Mechanik.
- Zespół Szkół Samorządowych (Gorce) od września 2007
- Publiczna Szkoła Podstawowa nr 5
- Publiczne Gimnazjum nr 2
[edytuj] Sport
W Boguszowie-Gorcach działają trzy kluby sportowe:
- Górnik Boguszów-Gorce – klub piłkarski, w sezonie 2011/2012 drużyna bierze udział w rozgrywkach klasy okręgowej[6], przy klubie działa też sekcja bularska.
- SKF „Sudety Petanque Boguszów-Gorce" – klub pétanque, w 2012 roku w II lidze Polskiej Federacji Pétanque[7][8][9]
- S.P. Szczyt Boguszów-Gorce – reaktywowany klub piłkarski z sekcją koszykarską.
W pobliżu miejscowości działa Ośrodek Sportowo-Rekreacyjny „Góra Dzikowiec” z wyciągiem krzesełkowym i trasą narciarską.
[edytuj] Struktury wyznaniowe
- Kościół Rzymskokatolicki:
- Kościół pw. Św. Trójcy, Pl. Jana Pawła II 1;
- Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny
- Kościół pw. Zesłania Ducha Świętego
- Kościół Polskokatolicki:
- Parafia św. Pawła Apostoła w Boguszowie-Gorcach (na terenie parafii znajdują się 2 kościoły: parafialny św. Pawła Apostoła i filialny w dzielnicy Gorce)
- Protestantyzm
- Kościół Zielonoświątkowy - zbór Boża Góra
- Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy:
[edytuj] Transport
.JPG&filetimestamp=20090904122644)
|
|
Ta sekcja od 2009-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Boguszów-Gorce leży na trasie z Wałbrzycha do Kamiennej Góry. Boguszów-Gorce jest połączony koleją z trzema miastami: Wałbrzychem, Marciszowem i Mieroszowem. Do 2004 r. istniało połączenie kolejowe z Lubawką. Połączenie kolejowe z Mieroszowem i dalej z Meziměstí również zostało zawieszone. Istnieją tu trzy stacje kolejowe – Boguszów-Gorce Wschód (w Kuźnicach Świdnickich), Boguszów-Gorce (w Boguszowie) i Boguszów-Gorce Zachód (w Gorcach). Do Boguszowa-Gorców można dostać się korzystając z usług prywatnych przewoźników linii 32, która jeździ na trasie Wałbrzych – Boguszów-Gorce, a także linii Wałbrzych – Kuźnice – Stary Lesieniec oraz linii Boguszów – Kuźnice – Stary Lesieniec.
[edytuj] Zabytki
Zabytki wpisane do rejestru:
- kościół paraf. pw. Świętej Trójcy, gotycko-barokowy, wzniesiony w 1535 r. i przebudowany w 1723 r.; jednonawowy, na planie krzyża, ze sklepieniem kolebkowym
- kościół ewangelicki, barokowy, z poł. XVIII w., z późniejszą klasycystyczną wieżą (pocz. XIX w.); jednonawowy, z mansardowym dachem i bogatym wystrojem barokowym; jeden z najcenniejszych zabytków miasta, wzniesiony w stylu chłodnego, protestanckiego baroku pruskiego; nieużytkowany i niezabezpieczony, popada w ruinę (ul. Kasprzaka 13)
- ratusz, barokowy, z 1731 r., przebudowany w II poł. XIX w. (Pl. Odrodzenia 1)
- kościół polskokatolicki pw. św. Pawła Apostoła, neogotycki, wzniesiony w latach 1900-1904 (ul. Adama Mickiewicza 2)
- dom kantora, kościół ewangelicki (ul. K. Marksa 2)
- dom Diakonistek, (ul. Kasprzaka 7)
- dom cechu gwarków, (ul. Fornalskiej 31)
- dom mieszkalny, (ul. Fornalskiej 9)
- dom mieszkalny, (ul. Fornalskiej 37)
- zabudowa powierzchni szybu Witold, 3 obiekty – nadszybie, maszynownia, hala kompresorów (Gorce)
- wieża nadszybowa szybu Józef, Kuźnice.
Inne zabytki:
- były klasztor Sióstr Elżbietanek, ul. Władysława Jagiełły 4
- stajnie z częścią mieszkalną, ul. Kolejowa 33
- Siedziba Bractwa Strzeleckiego, ob. bud. Produkcyjny ZPO Rafio, ul. 1 Maja 55
- hotel z salą koncertową, ob. Bud. Biurowo-prod. ZPO Rafio, ul. Kolejowa 13
- dworzec PKP, ul. Dworcowa 6
- kościół ewangelicki ob. polskokatolicki, ul. Tadeusza Kościuszki (Gorce) - należy do parafii św. Pawła Apostoła
- dworzec PKP, (Gorce)
- budynek łaźni szybu Witold (Gorce)
- hala kompresorów szybu Witold (Gorce)
- hala maszyny wyciągowej szybu Witold (Gorce)
- kościół paraf. pw. Niepokalanego Pocz. NMP (Kuźnice)
- plebania, ul. Żeromskiego 23 (Kuźnice)
- kaplica mszalna pw. NSPJ i dom mieszkalny, ul. Pstrowskiego 31 (Kuźnice)
- willa Treutla, ob. Nadleśnictwo Wałbrzych, ul. Miła 2 (Kuźnice)
- kościół pomocniczy pw. Św. Barbary (Stary Lesieniec),
- ruiny wieży Bismarcka[potrzebne źródło]
[edytuj] Miasta partnerskie
|
|
Ta sekcja od 2011-06 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Przypisy
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507.
- ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Jedyna obowiązująca postać dopełniacza w języku ogólnopolskim to Boguszowa-Gorców. Ludność miejscowa używa formy dopełniacza Boguszowa-Gorc - jest to regionalizm fleksyjny. Por. Wielki słownik ortograficzny PWN Poradnia językowa PWN
- ↑ Skarb – Górnik Boguszów-Gorce. 90 minut. [dostęp 2011-08-28].
- ↑ Klubowe Mistrzostwa Polski - Liskowiak Lisków najlepszy w kraju (pol.). petanque.net, 2011-07-11. [dostęp 2011-08-28].
- ↑ Kluby zrzeszone w Polskiej Federacji Petanque (pol.). [dostęp 10 sierpnia 2011].
- ↑ Klubowe Mistrzostwa Polski Polskiej Federacji Petanque (pol.). [dostęp 10 sierpnia 2011].
- ↑ Sala Królestwa, ul. Krakowska 5a
|
|||||||
|
|||||||
|
||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
