Bohdan Arct

Bohdan Arct Hoffer H., Prestone J.
3 zwycięstw
Bohdan Arct (drugi w górnym rzędzie z lewej)
kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia	27 maja 1914 Warszawa
Data i miejsce śmierci	14 maja 1973 Siedlce
Przebieg służby
Lata służby	od 1934
Stanowiska	dowódca: Pluton łącznikowy nr 10, Dywizjon 316
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa Kampania wrześniowa kampania w Tunezji
Późniejsza praca	literat
Odznaczenia

Bohdan Arct, pseudonimy Hoffer H., Prestone J. (ur. 27 maja 1914 w Warszawie, zm. 14 maja 1973 w Siedlcach), polski pilot myśliwski II wojny światowej, pisarz, autor książek wspomnieniowych i o tematyce batalistycznej. Syn pisarki Marii Buyno-Arctowej.

Uzyskał maturę w gimnazjum im. Ziemi Mazowieckiej w 1933 r. W 1934 r. ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Lotnictwa w Dęblinie. W 1935 r. podjął studia na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, na kierunku grafika użytkowa. Ponadto odbywał loty w 1 pułku lotniczym w Warszawie i w ciągu kolejnych lat korzystał z tej możliwości, latając na Potezach XV i XXVII. W 1936 r. awansowany został na podporucznika pilota.

Jako podporucznik we wrześniu 1939 został zmobilizowany do służby w lotnictwie. Dowodził Plutonem Łącznikowym nr 10 przydzielonym Armii "Łódź". 6 września został pilotem łącznikowym Naczelnego Wodza i w tej służbie został zestrzelony 10 września. Poprzez Rumunię przedostał się do Francji. Od marca 1940 r. przebywał w Algierze, zaś po kapitulacji Francji (22 czerwca 1940 r.) przedostał się do Casablanki, skąd drogą morską trafił do Wielkiej Brytanii.

Po przeszkoleniu na samolotach brytyjskich latał jako tzw. ferry pilot, dostarczając samoloty do walczących jednostek, zaś w październiku 1941 r. został przydzielony do 306 Dywizjonu Myśliwskiego Toruńskiego. W dywizjonie tym służył do lutego 1943 r. Następnie wszedł w skład Polskiego Zespołu Myśliwskiego. W Afryce zestrzelił pierwszy samolot niemiecki (20 kwietnia – 1 Bf-109) oraz zaliczono mu 1 zestrzelenie prawdopodobne i dwa samoloty uszkodzone.

W lipcu 1943 r. powrócił do Dywizjonu 306 w Wielkiej Brytanii. 11 sierpnia został dowódcą eskadry B w Dywizjonie 303. 17 sierpnia uzyskał kolejne zestrzelenie – tym razem FW-190.

31 stycznia 1944 r. został przydzielony do Dowództwa Obrony Powietrznej Wielkiej Brytanii (Air Defence of Great Britain).

Obejmując dowództwo nad 316 Dywizjonem Myśliwskim (26 czerwca 1944 r.) został pierwszym oficerem rezerwy w polskim lotnictwie na takim stanowisku. Trzecie zestrzelenie uzyskał 14 sierpnia 1944 r. (Bf-109), lecz już 6 września po awarii silnika skakał nad terytorium Holandii i dostał się do niemieckiej niewoli, gdzie przebywał do końca wojny.

Po II wojnie światowej wrócił do Polski. Zamieszkał na Podlasiu, w majątku matki pod Kotuniem (blisko Siedlec), a w końcu w Siedlcach, poświęcając się pracy pisarskiej. Zmarł w Siedlcach gdzie został pochowany.

Między innymi był autorem książek:

• W pogoni za Luftwaffe (1946),
• Messerschmitty w słońcu (1947),
• Cyrk Skalskiego (1957 Biblioteka Żółtego Tygrysa),
• W pościgu za V-1 (1957 Biblioteka Żółtego Tygrysa),
• Wielki dzień dywizjonu 303 (1957 Biblioteka Żółtego Tygrysa),
• W podniebnej chwale (1958 Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej),
• Odyseja Hansa Schmidta (1958 Biblioteka Żółtego Tygrysa, pseud. H. Hoffer),
• Lew pustyni w potrzasku (1958 Biblioteka Żółtego Tygrysa, pseud. J. Prestone),
• Podniebne asy (1962 Biblioteka Żółtego Tygrysa),
• Samoloty Świata (1959 Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej),
• Ucieczki (1963 Biblioteka Żółtego Tygrysa),
• Bohaterowie nieba (1963 Nasza Księgarnia),
• Cena życia (1964),
• Szturmowcy Warszawy (1964 Biblioteka Żółtego Tygrysa),
• Skrzydła nad Warszawą (1964) – praca z historii lotnictwa,
• Poczet wielkich lotników (1964 Nasza Księgarnia),
• Na progu kosmosu (1965 Nasza Księgarnia ),
• Trzecie pokolenie (1965 Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej),
• Polacy w bitwie o Anglię (1967),
• Śladem samolotu (1969),
• Niebo w ogniu (1970),
• Powietrze pełne śmiechu (1970 Wydawnictwo Łódzkie),
• Polskie skrzydła na Zachodzie (1970 Wydawnictwo Interpress),
• Alarm w Saint Omer (1971),
• Obce niebo (1971 Biblioteka Żółtego Tygrysa),
• Polacy w walce z bronią V (1972),
• Atferro łączy kontynenty (1973 Biblioteka Żółtego Tygrysa),
• Trzysta pierwszy nad celem (1975 Biblioteka Żółtego Tygrysa),
• Pamiętynik pilota (2003),
• Kamikadze – Boski Wiatr,
• Rycerze biało-czerwonej szachownicy,
• W podniebnej chwale.

rondo jego imienia

Osoba i twórczość Arcta budzą po latach zapomnienia na nowo zainteresowanie. W październiku 2006 w Siedlcach otwarto Gabinet Twórczości Bohdana Arcta (przy Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach. Jego imieniem nazwano także Szkołę Podstawową w Kotuniu, a także jedno z rond w Siedlcach

Zwycięskie walki powietrzne

Na liście Bajana sklasyfikowany został na 71 pozycji z 3 zwycięstwami pewnymi i jednym prawdopodobnym oraz dwoma uszkodzeniami samolotów nieprzyjaciela:

• Bf-109 (pewne 20 kwietnia 1943)
• FW-190 (pewne 17 sierpnia 1943)
• Bf-109 (pewne 6 września 1944)
• Mc-202 (prawdopodobne 18 kwietnia 1943)
• Bf-109 (uszkodzony 2 kwietnia 1943)
• Bf-109 (uszkodzony 21 kwietnia 1943)

Ponadto zestrzelił dwa pociski V-1. Wykonał ogółem 131 lotów bojowych.

Odznaczenia

Między innymi:

• Srebrny Krzyż Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 08491)
• Krzyż Walecznych (czterokrotnie)

Opracowania

Monografie:

• Bogdan Ziontek: Bohdan Arct. Pisarz, pilot, kronikarz dziejów lotnictwa. Siedlce 2007.

Artykuły:

• Antoni Czyż: Pamięć pisarza i pole pracy. Gabinet Bohdana Arcta na polonistyce siedleckiej. "Szkice Podlaskie" z. 14, 2006.
• Paweł Kulenty: Bohdan Arct (1914-1973) – pisarz i plastyk osiadły w Siedlcach. "Do źródeł" r. 1, 2003.
• Artur Ziontek: Daś w cyrku... Skalskiego. "Siedlecki Nieregularnik Literacki" 2007, nr 2.
• Artur Ziontek: Od Tunisu do Dobrzanowa. Gabinet Twórczości Bohdana Arcta na polonistyce siedleckiej. „Do źródeł” r. IV-V, 2006-2007.
• Artur Ziontek: Spuścizna literacka Bohdana Arcta. „Szkice Podlaskie” t. XV, 2007.

Bibliografia

• Wacław Król: Myśliwcy. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1980, s. 121-158. ISBN 83-11-06396-6. 

Linki zewnętrzne

• Biografia i lista zestrzeleń Bohdana Arcta
• Gabinet Twórczości Bohdana Arcta (Instytut Filologii Polskiej Akademii Podlaskiej w Siedlcach)
• Bohdan Arct - sylwetka na www.polishairforce.pl