Bombardier Transportation Polska
| Bombardier Transportation Polska | |
| Forma prawna | spółka z o.o. |
| Data założenia | 1832 |
| Lokalizacja |  Wrocław, Polska |
| Siedziba | 53-609 Wrocław, ul. Fabryczna 12 |
| Numer KRS | 0000024977 |
| Prezes | Krzysztof Gablankowski |
| Branża | transport kolejowy |
| Produkty | tabor kolejowy |
| Zatrudnienie | 1400 (w czterech zakładach)[1] |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa | |
Bombardier Transportation Polska Sp. z o.o. (wcześniej Fabryka Wagonów PaFaWag, Adtranz-Pafawag sp. z o.o.) – polskie przedsiębiorstwo posiadające główny zakład we Wrocławiu oraz zakłady w Katowicach, Łodzi i Warszawie, produkujące i serwisujące tabor kolejowy (lokomotywy elektryczne, nadwozia lokomotyw, ramy wózków pojazdów szynowych) oraz wyposażenie kolejowe (systemy sygnalizacyjne oraz aparaturę elektryczną), posiada certyfikat zintegrowanych systemów zarządzania oparty na polskich normach PN-ISO 9001, PN-EN-ISO 14001, PN-N-18001. Przedsiębiorstwo należy do Bombardier Transportation wchodzącego w skład kanadyjskiego koncernu transportowego Bombardier Inc..
Przed 1997 przedsiębiorstwo funkcjonowało jako Państwowa Fabryka Wagonów PaFaWag we Wrocławiu i w latach osiemdziesiątych XX w. było jednym z największych producentów taboru kolejowego w Europie oraz największym polskim producentem lokomotyw elektrycznych, elektrycznych zespołów trakcyjnych i wagonów kolejowych[2].
Spis treści |
[edytuj] Historia
[edytuj] Powstanie zakładu
Fabryka powstała w 1832 jako Zakład Budowy Maszyn (Maschienenbauanstalt Breslau), produkcja na terenie zakładu została rozpoczęta już w 1833 roku, a fabryka należała do grona najstarszych producentów taboru szynowego w Europie. Od 1839 jako Zakład Budowy Wagonów Gottfried Linke (Wagenbauanstalt Gottfried Linke), potem kilkakrotnie zmieniała nazwę, na m.in. Zakłady Linke-Hofman (Linke-Hofmann Werke). Przed II wojną światową wytwarzała ona prócz wagonów kolejowych także tabor tramwajowy, w tym m.in. pierwszy tramwaj o stalowej konstrukcji pudła – LH Standard. W czasie II wojny światowej pracowało tu około 5000 przymusowych robotników, a oprócz pociągów produkowano także systemy napędowe do rakiet V2.
[edytuj] PaFaWag
Po II wojnie światowej w 1945, po włączeniu Wrocławia do Polski, nastąpiło upaństwowienie zakładu i pod nazwą Państwowa Fabryka Wagonów PaFaWag rozpoczął on produkcję wagonów osobowych i towarowych. W 1953 Pafawag wyprodukował pierwszą powojenną polską lokomotywę elektryczną EP02 (pierwsza polska lokomotywa elektryczna została wyprodukowana w Fabloku), a rok później pierwszy polski elektryczny zespół trakcyjny EW53.
[edytuj] Wyprodukowany tabor
Łącznie polskie zakłady PaFaWag we Wrocławiu wyprodukowały 2231 lokomotyw elektrycznych oraz 1633 elektrycznych zespołów trakcyjnych.
Najczęściej produkowanym modelem był elektryczny zespół trakcyjny EN57 wyprodukowany w latach 1961–1993 w liczbie 1429 sztuk oraz elektryczna lokomotywa towarowa ET22 produkowana dla PKP w latach 1969–1989. Część taborowa przedsiębiorstwa wyprodukowała między innymi dla PKP lokomotywy E412 (typ 112E) oraz po przejęciu przez Adtranz EU11 (typ 113E). Kontrakt na 42 sztuki EU11 o wartości ponad 640 mln zł nie doczekał się realizacji, dlatego zostały odsprzedane do Włoch.
| Seria PKP | Lata budowy | Ilość |
|---|---|---|
| EP02 | 1953–1956 | 8 |
| 2E | 1954–1956 | 8 |
| EW53 | 1954–1956 | 20 |
| ET21 | 1957–1971 | 658 |
| Bxhpi (3Aw) | 1958-1960 | ok. 600 |
| EW55 | 1958–1962 | 72 |
| EN57 | 1962–1994 | 1429 |
| EU07 | 1965–1977 | 240 |
| EN94 | 1969–1972 | 40 |
| ET22 | 1969–1989 | 1184 |
| EP08 | 1972–1976 | 15 |
| EP23 | 1973 | 1 |
| EW58 | 1974–1980 | 28 |
| EN71 | 1976 | 20 |
| EP09 | 1986–1997 | 47 |
| EW60 | 1990 | 2 |
| ED72 | 1993–1996 | 21 |
| EU43 | 1996–1998 | 28 |
[edytuj] Adtranz-Pafawag
24 lutego 1997 zakład został przejęty przez niemieckie przedsiębiorstwo Adtranz. Zakład zmienił nazwę na Adtranz-Pafawag. Adtranz wykupił 75% udziałów przedsiębiorstwa za 3,7 mln USD. Spółka Adtranz powstała 1 stycznia 1996 w wyniku połączenia pionów kolejowych koncernów ABB i Daimler AG. Adtranz zatrudniało 23 tys. osób. Po przejęciu wszystkie zakłady w Katowicach, Wrocławiu, Łodzi i Warszawie zatrudniały 2500 osób.
Po przejęciu spółka Adtranz sprzedała tereny zakładu obejmującego kilkanaście większych i mniejszych hal zlokalizowanych na gruntach o powierzchni ok. 550 tys. m2. Po 1998 roku produkcja odbywała się w dwóch halach o powierzchni ok. 140 tys. m2. W pierwszej znajdują się: stacja prób statycznych, stanowiska montażu z powierzchnią magazynową na części i podzespoły gotowe (aparatura trakcyjna, wyposażenie kabin itp.) oraz wydzielona część, w której produkuje się wózki do lokomotyw i wagonów towarowych. Druga hala to zakład produkcji pudeł ze stali węglowej[2].
[edytuj] Wyprodukowany tabor
Zakład posiadał portfel zamówień obejmujący budowę pudeł do elektrowozów: serii BR185 dla DB Cargo (400 szt.), serii BR146 dla DB Regio, serii BR145 dla pozostałych niemieckich przewoźników oraz serii ALP-46 dla amerykańskich kolei New Jersey Transit (24 szt. pudeł). Zakład produkował również ramy wózków trakcyjnych do lokomotyw Bombardier Transportation. Zakład wyprodukował również 1000 wózków Y 25 HIGH LOAD dla kolei SNCB.
| Seria PKP | Lata budowy | Liczba |
|---|---|---|
| ED73 | 1997 | 1 |
| EU11 | 1998-2002 | 42 |
[edytuj] Struktura organizacyjna
W maju 2001 firma Adtranz (wraz z zakładem we Wrocławiu) została przejęta przez kanadyjski koncern transportowy Bombardier.
Bombardier Transportation (BT) Wrocław – zakład produkcyjny z siedzibą w dawnym PaFaWagu. Obecnie zakład spawa pudła do lokomotyw TRAXX2, TRAXX2E, TRAXX3, FS Class E464, ALP-45DP, które montowane są w Kassel (Niemcy) oraz w Vado Ligure (Włochy). Produkowane były także pudła do lokomotyw Iore oraz ALP-46. We Wrocławiu produkowane są także ramy wózków do wszystkich typów pojazdów. We Wrocławiu Bombardier nie produkuje kompletnych lokomotyw. Bombardier wykonał modernizację lokomotyw przeznaczonych dla PKP, a wyprodukowanych za czasów Adtranz (przejęty przez BT).
W strukturach grupy "Bombardier Transportation" wyodrębniona jest dywizja systemów sterowania ruchem kolejowym RCS (Rail Control Solutions). Ze zlokalizowanych w Polsce zakładów do dywizji RCS należą "Bombardier Transportation (ZWUS) Polska sp. z o.o." oraz "Bombardier Transportation (Rail Engineering) Polska Sp. z o.o.".
Bombardier Transportation posiada w Polsce kilka zakładów: wrocławski Pafawag, katowicki ZWUS, warszawskie biuro projektowe Rail Engineering oraz łódzkie Biuro Obsługi (dawne Z-3 Elta).
"Bombardier Transportation (ZWUS) Polska" z siedzibą w Katowicach zajmuje się produkcją urządzeń elektromechanicznych oraz systemów sterowania ruchem na liniach kolejowych, tramwajowych i metra. Przedsiębiorstwo produkuje gamę urządzeń takich jak napędy zwrotnicowe do wszystkich rodzajów i typów zwrotnic oraz rozjazdów zarówno kolejowych jak i tramwajowych. Przedmiotem produkcji są także napędy rogatkowe (pot. szlabany) oraz sygnalizacja przejazdowa, a także kompletne systemy przejazdowe, obwody torowe, liczniki osi pojazdów szynowych, systemy sterowania ruchem kolejowym oraz wiele istotnych elementów elektroniki stosowanych w systemach automatyki kolejowej i przemysłowej.
"Bombardier Transportation (Rail Engineering) Polska Sp. z o.o." z siedzibą w Warszawie jest biurem projektowym specjalizującym się m.in. w opracowywaniu kompleksowej dokumentacji projektowej w branżach automatyki kolejowej, telekomunikacji kolejowej oraz elektroenergetyki kolejowej.
[edytuj] Obecna działalność
Wagon piętrowy Bombardier Double-Deck Coach w barwach Kolei Mazowieckich na Dworcu Wschodnim w Warszawie
Główny profil działalności przedsiębiorstwa to produkcja elektrycznych zespołów trakcyjnych TALENT, lokomotyw TRAXX, wagonów piętrowych Double-Deck Coach w systemie push-pull, składów wysokich prędkości, tramwajów Flexity oraz metra[4].
Wrocławski zakład jest drugą co do wielkości kanadyjską inwestycją w Polsce. Blisko 100% produkcji fabryki jest przeznaczane na eksport na rynki USA i Europy. Fabryka jest głównym producentem lokomotyw elektrycznych w kraju. Po przejęciu część taborowa przedsiębiorstwa wyprodukowała między innymi 50 lokomotyw elektrycznych najnowszej generacji: 8 dwusystemowych TRAXX EU43 oraz 42 jednosystemowe TRAXX EU47 – F160 DC.
Bombardier Transportation Polska produkuje pudła dla rodziny lokomotyw TRAXX – jednej z najbardziej popularnych lokomotywy w Niemczech, jak również lokomotyw eksploatowanych w Grecji, Szwecji, Szwajcarii czy USA, a nawet odległej Malezji oraz podzespoły dla składów zespolonych ICE eksploatowanych w Niemczech i Holandii oraz Talgo użytkowanych w Hiszpanii (osiągających 350 km/h) oraz piętrowych pociągów regionalnych.
Przedsiębiorstwo wygrało przetarg na dostawę pociągów (Bombardier Talent) do Polski, przetarg ten został następnie unieważniony. W 2007 Koleje Mazowieckie ogłosiły, że zakupią od Bombardiera 37 wagonów typu push-pull. W 2010 Koleje Mazowieckie zakupiły 11 lokomotyw TRAXX P160 DC "Hetman", z dostawą w 2011.
Bombardier Transporation wyprodukował dla DB (kolei niemieckich) ponad 1000 szt. piętrowych wagonów Double-Deck Coach.
W Polsce wagony tramwajowe można spotkać w Łodzi, Krakowie oraz Gdańsku.
W marcu 2006 przedsiębiorstwo "Bombardier Transportation" podpisało umowę z Solaris Bus & Coach S.A. i Vossloh Kiepe w sprawie montażu tramwajów Bombardier NGT6/2 w Zajezdni Podgórze w Krakowie. W 2006 przedsiębiorstwa te wygrały przetarg na dostawę 24 tramwajów dla Krakowa, oraz 3 dla Gdańska. W ramach współpracy "Bombardier Transportation" dostarcza karoserie, Vossloh Kiepe osprzęt elektryczny, zaś "Solaris Bus & Coach" zapewnia dostawę pozostałych podzespołów i montaż pojazdów. W 2007 dostarczono 3 zamówione pojazdy do Gdańska, oraz 8 sztuk do Krakowa. Przed realizacją obecnego kontraktu dla Krakowa firma "Bombardier Transportation" dostarczyła tam 26 sztuk tramwajów (14 wagonów Bombardier NGT6 oraz 12 wagonów Bombardier NGT6/2) z czego 4 wagony NGT6 w całości, pozostałe zaś były montowane w krakowskim MPK.
