Bombardowanie Frampola
| Bombardowanie Frampola II wojna światowa, Kampania wrześniowa 1939 |
|||||||||||||
| Czas | 13 września 1939 | ||||||||||||
| Miejsce | Frampol | ||||||||||||
| Terytorium | II Rzeczpospolita | ||||||||||||
| Przyczyna | Nalot eksperymentalny | ||||||||||||
| Wynik | Zniszczenie miasta | ||||||||||||
|
|||||||||||||
| Kampania wrześniowa (1 IX - 6 X 1939) |
|---|
|
Wybrzeże i Bałtyk (Westerplatte • Gdańsk • Kępa Oksywska • Hel) • granica państwa • Żory • Krojanty • Chojnice • Lasy Królewskie • Mokra (1 IX) • Częstochowa (1-3 IX) • Pszczyna (1-2 IX) • Wyry • Mława (1-3 IX) • Grudziądz (1-4 IX) • Bory Tucholskie (1-5 IX) • Jordanów (2 IX) • Węgierska Górka (2-3 IX) • Bukowiec (3 IX) • Borowa Góra (3-6 IX) • Rajsko (4 IX) • Różan (4-6 IX) • Piotrków (5-6 IX) • Tomaszów Mazowiecki (6 IX) • Pułtusk (6-7 IX) • Łódź (6-8 IX) • Łomża • Wizna (7-10 IX) • Wola Cyrusowa (8 IX) • Iłża (8-9 IX) • Nowogród (8-10 IX) • Warszawa (8-28 IX) • Bzura (9-22 IX) • Jarosław (10-11 IX) • Kałuszyn (11/12 IX) • Przemyśl (11-14 IX) • Brwinów (12 IX) • Lwów (12-22 IX) • Mińsk Mazowiecki (13 IX) • Sochaczew (13-16 IX) • Brześć (14-17 IX) • Modlin (14-29 IX) • Jaworów (15-16 IX) • Hajnówka (17 IX) • Krasnystaw • Kobryń (17-18 IX) • Lasy janowskie (17-20 IX) • Tomaszów Lubelski (17-20 IX i 22-27 IX) • Wilno (18-19 IX) • Wólka Węglowa (19 IX) • Grodno (20-22 IX) • Palmiry (21 IX) • Łomianki (22 IX) • Cześniki (22 IX) • Krasnobród (23 IX) • Husynne (24 IX) • Władypol (26-27 IX) • Szack (28-29 IX) • Parczew (29-30 IX) • Wytyczno (1 X) • Kock (2-6 X) |
Bombardowanie Frampola miało miejsce podczas kampanii wrześniowej; jest ono często przywoływane jako przykład nieuzasadnionego terroru niemieckiego lotnictwa.
Spis treści |
[edytuj] Przebieg nalotu
Miasto zostało zniszczone 13 września 1939 około godz. 15 przez bombowce 8 Korpusu Lotniczego Luftwaffe Wolframa von Richthofena.
Według Pawła Puzio[1] i Ryszarda Jasińskiego[2] w mieście nie znajdowały się żadne cele wojskowe, nalot miał na celu ocenę skuteczności taktyki bombardowania w warunkach polowych.
9 września samolot zwiadowczy wykonał zdjęcia Frampola[1]. Miasto było celem drobnych nalotów 8, 11 i 12 września. Zdaniem Normana Daviesa, Roberta Horbaczewskiego i Pawła Puzia, Niemcy zdecydowali się wykorzystać unikatową zabudowę miasta. Frampol, ze swoim bardzo regularnym planem ulic i największym rynkiem w Europie, przypominał swoistą tarczę strzelecką[3][2]. Regularna zabudowa miasta umożliwiała trening i ocenę skuteczności bombardowania, w szczególności z użyciem nowych bomb zapalających (na bazie tlenku żelaza i aluminium)[4][1][2]. Dodatkowo, Frampol nie miał żadnej obrony przeciwlotniczej[1][2]. Według naocznych świadków, przed nalotem do miasta mogli też przybyć agenci niemieckiej V kolumny, którzy dodatkowo na rogach rynku rozłożyli krzyże z białego płótna[1][2].
Istnieją spore rozbieżności co do liczby samolotów niemieckich - źródła podają od 4 do 125[3][5]. Samoloty leciały na wysokości 1000 m, z prędkością 200 km/h[2][1]. Zrzucono bomby burzące i zapalające[5]. Na skutek bombardowania w mieście były ofiary, jednak nieliczne (do 10 osób), gdyż mieszkańcy spodziewali się nalotu i mieli zawczasu przygotowane schrony i plany ucieczki[5][1][2]. Spłonęło jednak od 60%[6][5] do 90%[7] budynków. Norman Davies opisuje kilkugodzinny nalot 125 Dornierów, które w celach treningowych zrzuciły 700 ton bomb zabijając niemal połowę (1500) mieszkańców; następnie niemieckie myśliwce ćwiczyły w strzelaniu do uciekającej ludności cywilnej[3].
Niemiecki pisarz Wolfgang Schreyer tak opisał planowe bombardowanie miasta przez Luftwaffe w książce Augen am Himmel wydanej w 1968 r.:
 |
Kilka dni po nalocie, 18 września, nad miastem przeleciał niemiecki samolot zwiadowczy. Zrobione wówczas zdjęcia poddano analizie skuteczności i rozrzutu bombardowania[1][2].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Paweł Puzio, Żywy poligon Luftwaffe, "Dziennik Wschodni", 5 września 2009
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Robert Horbaczewski, Jak bombardowano Frampol
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Norman Davies, Europa Walczy, str. 378
- ↑ Dariusz Tyminski i Grzegorz Slizewski, "13 September 1939, the town of Frampol", w: Poland 1939 – The Diary of Luftwaffe Atrocities.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 FRAMPOL – KALENDARIUM
- ↑ Frampol Gmina Page
- ↑ Historia Frampola
- ↑ Schreyer, Wolfgang: Die Piratenchronik. Augen am Himmel: Eine Piratenchronik 1968
[edytuj] Bibliografia
- Mieczysław Cieplewicz, Eugeniusz Kozłowski et al. (1979). Wojna obronna Polski 1939. Warsaw, Wydawnictwo MON. ISBN 8311063141.
- Świerkowski R., Zagłada miasteczka, Perspektywy;, nr 35/1977, s.8-11, KUL, Sygn. V-15456/9
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Zdjęcia miasta: sprzed i po bombardowaniu
- Frampol. Realna pajęczyna – zdjęcie Frampola z lotu ptaka
