Bródno

Podział administracyjny Targówka

Bródno – osiedle mieszkaniowe w dzielnicy Targówek Miasta Stołecznego Warszawy. Dawniej obszar MSI Bródno - określony był jako Nowe Bródno potocznie nazywane jako Bródno. Obecna nazwa została zatwierdzona podczas przeprowadzonego, nowego podziału dzielnicy na rejony wg Miejskiego Systemu Informacji.

Lokalizacja

Samo osiedle znajduje się między torami linii kolejowej nadwiślańskiej, ulicą Toruńską, ulicą Rembielińską i ulicą Matki Teresy z Kalkuty (d. Budowlaną). W dużej mierze zabudowane jest blokami mieszkalnymi z lat 70. Zachowały się jednak liczne relikty przedwojennej zabudowy. Do najciekawszych można zaliczyć: drewniany dom rodziny Borowców (ul. Siedzibna 43), kamienicę Kurkowskich (Krakusa 7a), kamienicę firmy Klotz Sp. z o.o. (Wysockiego 32a). Na ulicy Wysockiego dzięki Oddziałowi Bródno Towarzystwa Przyjaciół Warszawy zachowano 60 – metrowy fragment bruku, szyny tramwajowe i cztery słupy trakcji tramwajowej.

Historia

Początki Bródna sięgają IX – X wieku, gdy na terenie obecnego Lasu Bródnowskiego powstał warowny gród, jeden z trzech na terenie obecnej Warszawy. Nazwa wywodzi się od płytkiego brodu wiślanego. W XV wieku istniała już królewska wieś Bródno, zaś w 1570 roku odnotowano 11 włók nieoczynszowanych i jeden łan wójtowski. W XVII wieku założono tu dwunstołanowy folwark, istniały także dwa młyny i dwie karczmy. Kres szybkiemu rozwojowi Bródna przyniósł potop szwedzki i trwająca trzy dni bitwa w okolicach Bródna (28-30 lipca 1656 r.)

Widok na Nowe Bródno z Ustronia

Widok na Bródno, skrzyżowanie ulic Łabiszyńskiej i Ludwika Kondratowicza

Ponowny rozwój Bródna miał miejsce w II połowie XIX wieku, gdy uruchomiono nadwiślańską linię kolei żelaznej i otwarto stację "Praga" (1875 r.). W roku 1880 na Bródnie odnotowano 360 domów i 960 mieszkańców. W roku 1884 pomiędzy szosą białołęcką (ul. I.J. Odrowąża), drogą do Starego Bródna (ul. św. Wincentego) a cmentarzem starozakonnych na terenach należących do wojska, a częściowo do szpitala św. Ducha założono Cmentarz Bródzieński. Zajął on miejsce nieużytków, poligonu i rozległych wyrobisk piasku i gliny. Pod koniec XIX wieku na terenach dawnych dóbr bródnowskich powstał folwark należący do Szpitala św. Ducha oraz kilka nowych kolonii mieszkalnych: Zacisze (z dóbr Zygmunta Jórskiego), Elsnerów (z dóbr Józefa Elsnera), Drewnica i Pustelnik.

Przy brukowanym kamieniem polnym odcinku ul. Wysockiego znajduje się pomnik Cudu nad Wisłą, ufundowany przez mieszkańców dzielnicy w 1925 roku. Po wojnie zdewastowało go UB. Monument odtworzył Oddział Bródno TPW w 1995 roku.

W okresie międzywojennym zachodnia część Bródna należała do Warszawy, równocześnie istniała wiejska gmina Bródno, obejmująca tereny wschodniego i północnego Bródna. Gminę tę (oprócz gromad Brzeziny i Grodzisk) w 1951 przyłączono do stolicy.

Osiedle nabrało obecnego kształtu w latach 70., którego projekt przygotowano i zaakceptowano 29 maja 1961 roku. Bloki wzniesiono wg planów J.Szuleckiej i J. Stanisławskiego. W 1973 rozpoczęto budowę Szpitala Bródnowskiego (ukończoną w latach 1980-1984), podczas budowy w 1977 odnaleziono armatę przeciwpancerną wz. 36, która jest eksponowana w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Obecnie na Bródnie znajduje się ostatnie w Warszawie Państwowe Gospodarstwo Rolne Bródno (ob. PGR Bródno Sp. z o.o.) znajdujące się w wyniku podziału Miejskiego Systemu Informacji dzielnicy Targówek na obszarze Zacisze (część terenów również w obszarze Targówek Mieszkaniowy).

Panorama: Widok na Nowe Bródno od strony Grochowa

Zobacz też

• Cmentarz Bródnowski
• Park Bródnowski w Warszawie